జీవిత వైచిత్రిని వెల్లడించే జ్వాలాముఖి కథలు

Error message

  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).

ద్వానా శాస్త్రి

9849293371

జ్వాలాముఖి
18.04.1938-14.12.2008

శిల్పం, మలుపులు, మెరుపులు మాత్రమే కథలనుకునే రోజులు వెళ్ళిపోయాయి. వస్తువే ఇప్పుడు ముఖ్యం. వస్తువును బట్టి కథనం, సన్నివేశాలు, సంభాషణలు ఉంటాయి. ఇతివృత్తం బలంగా ఉంటే ఆ తర్వాత కథాశిల్పం గురించి మాట్లాడవచ్చు. శిల్పం ఉండదని కాదు - శిల్పం ద్వితీయ ప్రాధాన్యమవుతుంది.
జ్వాలాముఖి కథలు చదివినప్పుడు పై అభిప్రాయం కలుగుతుంది. జ్వాలాముఖి స్వతహా కవి. కాని కవిత్వం కంటె ఆయన కథలు జ్వాలాముఖి హృదయాన్ని పట్టిస్తాయి. కవిలో ఉండే కసి, ఆవేశం కథల్లో కనిపించవు గానీ సంభాషణ, పాత్రల వల్ల ఆ తీవ్రత తగ్గుతుంది. 2010లో నిఖిలేశ్వర్‌, జితిన్‌కుమార్‌, ఎ.వి. రామాచారి సంపాదకత్వంలో 12 కథల సంపుటి 'కథాజ్వాల' అచ్చయింది. జితిన్‌కుమార్‌ ముందుమాట రాస్తూ 'ఎత్తుగడ, గమనం, ప్రభావశీలమయిన ముగింపు, సంభాషణల ద్వారా కథనం లాంటి పడికట్టు సూత్రాలతో ఈ కథలను పరికించబూనటం అనవసరం' అన్నాడు. నా అభిప్రాయమూ ఇదే. కానీ, కథల్ని పరిశీలించేటప్పుడు, విశ్లేషించేటప్పుడు ఆ గుణాలను విస్మరించలేం.
'స్తన్యం' అనే కథ కళాశాలల్లో జరిగే వికృత చేష్ట 'ర్యాగింగ్‌' గురించి. ఇది 1977లో అచ్చయింది. అప్పటికి ర్యాగింగ్‌ రాక్షసి ఇవాళంత లేదు గానీ ఆడపిల్లల మీద ఎక్కువగా ఉండేది. ఈ కథను ఉత్తరాంధ్ర తెలుగులో రాశాడు. 'సుజాతను చూడగానే భ్రష్టయువతరం సుళ్ళు తిరగడం ఆరంభించింది. కాగితబ్బాణాలు, ఛీత్కారాలు, కామెంట్లు గొల్లుమంటున్నాయి...' అంటూ తొలిరోజునే గోల్డ్‌మెడలిస్ట్‌ అయిన సుజాతకి ఎదురైన అమానవీయ సంఘటనలు జ్వాలాముఖి వెల్లడిస్తాడు. 'కరణంగారికి పిల్లాడు పుట్టడం, తల్లి రోగిష్టిది కాబట్టి సుజాత వెళ్ళి పాలిచ్చేది. అటువంటి దయగల ఆమెను కరణమే చెరిపేశాడు'- ఇటువంటి సంఘటనలు పల్లెటూళ్ళల్లో అప్పుడు సాధారణమే. అందుకే గ్రామపెద్దల్లో పశుత్వం ఉండేది.
ఆవేశంతో యువతీయువకులు హద్దులు మీరడం సహజమే. ఇది అప్పటికంటె ఇప్పుడు నిత్యకృత్యమైంది. పెద్దలు కూడా ఏమీ చేయలేక పోతున్నారు. వీళ్ళ చదువులన్నీ మొగ్గల్ని కాలరాయడమే. అయితే జ్వాలాముఖి కొత్త సందేశమిచ్చాడు. సుశీల గర్భవతి కాబోతుందని తెలిసి గర్భం తీసెయ్యాలనుకుంటుంది. అప్పుడు ప్రియుడు 'నీ రక్తమాంసాల్ని నీవు కాదనరాదు. నేను తండ్రి అవటానికి సిద్ధంగా ఉన్నాను. నీకెందుకు దిగులు? దటీజ్‌ రియాలిటీ. లెటజ్‌ ఫేసిట్‌. అబార్షన్‌ నిన్ను ప్రమాదంలో వేస్తే ఎట్లా?... ఈ దుర్మార్గ వ్యవస్థను మార్చడానికి ప్రయత్నం చేసే మామూలు మనిషిని'' అంటూ కథను ముగిస్తాడు. ఏసిడ్‌ పోసి గానీ, హత్య చేసి గానీ 'పీడను' వదిలించుకుందామనుకుంటున్న నేటి యువతకు గొప్ప సందేశం 'లెటజ్‌ ఫేసిట్‌' అనేది. ప్రతి విషయంలో
ఉన్మత్తులవుతున్న యువతకి 'లెటజ్‌ ఫేసిట్‌' అనే ధైర్యం ఇచ్చాడు జ్వాలాముఖి.
'బలహీనులకు తెలివి రానంతవరకే బలవంతుల రాజ్యం బలహీనులకు తెలివి రావడమే యుగచైతన్యం. యుగచైతన్యం విప్పిన ఆ పొడుపు కథ సందర్భాల్ని సద్వినియోగం చేసుకున్న పీడిత జాతి విముక్తి గీత' అంటాడు. 'ఉప్పెన విప్పిన పొడుపు కథలు'లో అతని తిరుగుబాటు తత్వం ఇందులో గమనిస్తాం. ఈ కథ 'ఏరూ వచ్చే టుంగా మునిగే - ఎట్లాకెల్లీ ఎట్లా వత్తూ / ఎర్రిబాగుల ఎంకటయ్యా - ఈ బతుకూ ఇంతేనయ్యా' అనే పాటతో ప్రారంభమవుతుంది. ఇది కథకి నేపథ్యం (ఇంట్రో) వంటిది.
'ఈద్‌ ముబారక్‌' కథ ఫక్తు పాతబస్తీ కథ. రోజా
(ఉపవాసం) దీక్ష చేసినవాడు ఫకీరు బిచ్చం అడిగేటప్పటికి కసురుకుంటాడు. మతాలు వేరైనా, ఎన్ని పూజలూ, నమాజులూ, ప్రార్థనలూ చేసినా అంతరాంతరాల్లో మానవులంతా ఒకటే అని చెప్తుందీ కథ. పైరవీకారు, దందేబాజ్‌, భట్టేబాజి... ఏ పేరుతో పిలిచినా మోసగాళ్ళే. అంగడి అజ్ఞానాన్ని, అయోమయాన్ని, అనాలోచనను సృష్టించి చిత్తచాంచల్యాన్ని రెచ్చగొట్టి బుద్ధికి పరదావేసి నిలువునా దోచి వేస్తుంది' అనటం బాల్యం నుంచి పాతబస్తీని భూతద్దాలతో చూసిన జ్వాలాముఖి లోకానుశీలనమే.

ముందుమాటలో అన్నట్టు 'ఒక్కో కథా ఒక జీవిత గవాక్షం ఓ అభయహస్తం. కొత్త జీవితానికి కొత్త మార్గాలకు 'ఈద్‌ ముబారక్‌'లు చెబుతాయి. జ్వాలాముఖి కథలు ఏం చెప్తాయి అంటే - మంచికోసం నిలబడినా చాలు మానవుడు మహనీయుడే. హైదరాబాద్‌ వందలాది సంవత్సరాలుగా సహనశీలతకి, సమైక్య వారసత్వానికి నిలయం. కానీ రాజకీయాలు వచ్చి విధ్వంసం చేస్తున్నాయి. ప్రజల బతుకు తండ్లాట 'కథాజ్వాల'లో చూస్తాం.

హైదరాబాద్‌ సామాన్యుల జీవితాల్ని చిత్రించిన కథల్ని వేరుచేసి సంపాదకులు 'హైదరాబాధలు' అనటం ఔచిత్యంగా ఉంది.

జ్వాలాముఖి పూర్తిపేరు ఆకారం వీరవెల్లి రాఘవాచారి, వైష్ణవ సంప్రదాయ కుటుంబంలో పుట్టినా ఆ వాసనలు వదిలించుకున్నాడు. లేకుంటే కథలు రాయలేడు. ఏం.ఏ. తెలుగుతో పాటు బాగా చదివాడు. హిందీలో 'భూషణ' అయ్యాడు. దిగంబర ఉద్యమం, విప్లవ ఉద్యమాల వల్ల పోరాటశీలి అయ్యాడు. సామ్రాజ్యవాదాన్ని ఎండగట్టాడు. కథా రచయితగా కొ.కు. మార్గంలో కొంత ప్రయాణం చేశాడనవచ్చు.