ఊరి ఉప్పు

కథ

- ఆర్‌.సి. కృష్ణస్వామి రాజు - 9393662821

లకలు కొట్టే పాండుగాడు కొత్త పలకలతో తన పాత జట్టుతో తుంబూరు అంకమ్మ కొలుపుకాడ నిలబడి వున్నాడు.  మోచేతితో టెంకాయలు పగులగొట్టే మునిసుందరం మోచేతులు రుద్దుకొంటూ వున్నాడు.  కోళ్లు కోసే కోదండం కత్తి నూరుతూ వున్నాడు.  నోటితో మేకపోతు మెడకొరికే పోతురాజు మీసాలు తిప్పుతూ ఇసుక కుప్ప మీద కూర్చునివున్నాడు.  పలక మోగితే పులి అడుగు వేయడానికి పరంధాముడు పంచె ఎగ్గట్టుకొని చూస్తావున్నాడు.  నాలికపైన కర్పూరం వెలిగించుకోబోయే నగరం శాంత అటూ ఇటూ తిరగతా వుంది.  మీసాలపైన నిమ్మకాయలు పెట్టుకొని కులకబోయే కుమారస్వామి మీసాలు దువ్వుతూ వున్నాడు. పిల్లా జల్లా, చిన్నా పెద్దా వేపచెట్టు కింద చేరి వున్నారు.  గుంపులో వున్న రజని పొడుగు రమణుడివైపు చూసిచూసి విసిగి తలతిప్పుకొంది.  సుబ్బులక్క చెల్లెలు సుమిత్ర పొట్ట బాలడి వైపు చూసీ చూడనట్లు చూడసాగింది.  ఇంతలో కొలుపు                    జరిపే బైరాగి భద్రయ్య పైగుడ్డ విసురుతూ ఈలవేసినాడు.  పాండుగాడి బృందం పలకలు కొట్టసాగింది.

                      ♦♦♦

కోయంబత్తూరులో డాక్టరుగా ప్రాక్టీస్‌ చేస్తున్న దొరస్వామి కొడుకు దొరైరాజు టక్కుగిక్కు చేసుకొని నడుముకి నల్ల బ్యాగు తగిలించుకొని తమిళనాడు బస్సు దిగినాడు.  అంకమ్మ కొలుపుకి జనరల్‌ మెడిసిన్‌ చదివిన పెద్ద డాక్టరు వచ్చినాడని దొరైరాజు చుట్టూ గుంపుగా జనం చేరినారు.  కుశల ప్రశ్నలడిగినారు.  గోవిందంపల్లి గోపాలుడు డాక్టరు దొరైరాజు దగ్గరకొచ్చి తలగోక్కోసాగాడు.  పది రూపాయలిస్తే కానీ తలగోకుడు ఆపడని తెలుసుకున్న దొరైరాజు పది నోటుని గోపాలుడికిచ్చినాడు.  గోపాలుడు సలాంలు చేసుకొంటూ గుంపులోకి వెళ్లినాడు.  దొరైరాజు ఊరివైపు నడకలేసినాడు.

శివాలయం వీధిలో సుజాతక్క మట్టికుండకి పసుపుకుంకుమలు  పెట్టి వేపాకు చుట్టి అంబిలి పెట్టుకొని దారినపోయే వారినంతా తాగమని పిలస్తావుంది.  పడమటి వీధి పద్మావతక్క పెద్ద చెంబులో ఎర్రగడ్డలు (ఉల్లి) వేసిన అంబిలి పెట్టుకొని జనాలందరికీ పోస్తావుంది.  జయరామన్న కొడుకు, జానకిరామన్న కొడుకు పద్మావతక్కకాడ అంబిలి తాగిపోతా వుంటే సుజాతక్క నిలదీసింది.  'నా దగ్గర అంబిలి తాగకుండా అక్కడ ఎందుకు తాగినారురా' అని అడిగింది.  'పద్మావతక్క ఎర్రగడ్డల అంబిలి భలే కమ్మగా  వుండాదక్కా' అని బదులిచ్చినారు.  'ఎర్రగడ్డలు కేజీ నూరు రూపాయలు దాటిందని కొనలేదురాస్వామీ' అంటూ సుజాతక్క బాధపడసాగింది.  ఏమనుకున్నాడో ఏమో దొరైరాజు డాక్టరు సుజాతక్క కాడ నిలబడి అంబిలి తాగినాడు.  సంతోషంతో చిన్నపిల్ల లెక్కన ఎగిరి గంతులేసింది సుజాతక్క.  మూతి ముడుచుకొంది పద్మావతక్క.

                                  ♦♦♦

అంకమ్మ గుడికాడ రేగుచెట్లు నిగనిగా మెరుస్తున్నాయి. తెరలు తెరలుగా గాలి వీస్తుంటే రేగుపండ్ల వాసన పొంగళ్లు పెట్టే ఆడపడుచులకి మరింత హుషారునిస్తోంది. కాసేపు కూర్చుందామని దొరైరాజు కానగచెట్లకింది కాశిరాళ్ల మీద కూర్చున్నాడు.  కానగచెట్ల ఆకులు రాలుతుంటే వాటిని లెక్కిస్తున్నాడు.

నగిరిలో నాల్గవ తరగతి చదివే నరసింహుడు అంకమ్మ కొలుపుకని పిన్ని పుష్పలత ఇంటికి వచ్చినాడు.  ఊర్లో తన బాయ్‌ ఫ్రెండ్స్‌ శ్రీకాంత్‌, నళినీకాంత్‌, రజినీకాంత్‌లు, గర్ల్‌ఫ్రెండ్స్‌ జయసుధ, జయప్రద, జయచిత్రలను ఆడుకోవడానికి అంకమ్మ గుడి పక్కనున్న రామన్నోళ్ల బావి కాడికి రమ్మన్నాడు.  ఫ్రెండ్స్‌ కంతా తను తెచ్చిన విత్తనాలు చూపిస్తూ ''నారాయణవనం అవనాక్షమ్మ గుడికాడి స్వామి మంత్రించిన విత్తనాలు ఇచ్చినాడు.  బొంకులు చెప్పేవాళ్లు ఈ విత్తనాలను నీళ్లల్లో వేస్తే పేలతాయంట.  నా జన్మ నక్షత్రానికి మాత్రం మూడు వారాలు నేను విత్తనాలను నీళ్లల్లో వేయకూడదంట'' అని చెప్పినాడు. అందరికీ విత్తనాలు పిడికెడేసి పంచినాడు.

బావికాడ నీళ్ల తొట్టె చుట్టూ అందరూ నిలబడినారు.  వన్‌...టూ....త్రీ... చెప్పినాడు నరసింహుడు.  అందరూ ఒకేసారి చేతిలోని విత్తనాలను నీళ్ల తొట్టెలో వేసినారు.  అంతే .... టపటపా అంటూ విత్తనాలన్నీ పేలినాయి.

అప్పుడే ఆ దారిలో సైకిల్‌లో పోతావున్న చెంచులక్ష్మి సైకిలాపి 'ఒరేయ్‌ శ్రీకాంతూ, కనకాంబరం విత్తనాలన్నీ నీళ్లలో పోస్తావుండారేందిరా' అని చెప్పి  సైకిల్‌లో సర్రున వెళ్లిపోయింది.  అంతే... ఆరుమందీ చేరి నరసింహుడిని తుక్కుతుక్కుగా కొట్టినారు.  కొట్టి కొట్టి తొట్టె నీళ్లల్లో ముంచిముంచి తిట్టినారు.  కాసేపు తిట్టి కొట్టుకొని ఆరుమందీ నరసింహుడితో కలసి రామన్నోళ్ల బావిలో ఈతకొట్టినారు.  వీరి సరదా ఆటల్ని సరదాగా చూసినాడు దొరైరాజు.

రాజ్యం మొగుడు రఘురాముడు భార్యకి కొత్త స్కూటీ డ్రైవింగ్‌ నేర్పిస్తా దొరైరాజుని చూసి పలకరింతగా చేయి విసిరి వెళ్లినాడు.

అంకాలమ్మ కొలుపుకి అరగొండ నుంచి ఊరి సర్పంచ్‌ సుబ్బన్న అల్లుడు అన్నయ్య రెడ్డి కొత్త ఎర్రరంగు మారుతీ కారులో దిగినాడు.  దిగడంతోటే సర్పంచ్‌ ఇంట్లోకి గబగబా పోయినాడు.  మటన్‌ బిరియానీ వేడి తగ్గితే తినడానికి బాగుండదని సరసరా వంటగదికి చేరినాడు.

పది చదివే పనబాకం పురుషోత్తముడు తన ఫ్రెండ్స్‌ అయిన పెరుమాళన్న కొడుకు, పద్మనాభన్న కొడుకు, పరంధామన్న కొడుకులను పిలిచినాడు.  ఫ్రెండ్స్‌ కంతా తను తిరుత్తణిలో స్పోర్ట్‌ ్స షాపులో కొనిన కొత్త క్రికెట్‌ బ్యాట్‌ని చూపించినాడు.  ఎదురుగా వున్న ఎర్రకారును చూపించినాడు.  అయిదుగురికీ అయిదు చిన్న కాశిరాళ్లు ఇచ్చినాడు.  ఎవరు ఎంత పెద్ద గీతని కారుపైన గీస్తారో వారికి బ్యాట్‌ని గిఫ్ట్‌గా ఇస్తానని టార్గెట్‌  పెట్టినాడు.  అంతే!   అందరూ  సినిమా హీరోలలెక్కన సర్రుసర్రున రాళ్లతో కారుపైన రకరకాల గీతలు గీయడానికి సిద్ధమైనారు. విషయం తెలిసిన కారు ఓనరు అన్నయ్య రెడ్డి గుండెలు  బాదుకొంటూ బయటికి  వచ్చినాడు.   పట్టీ పట్టని బిగుతు బెల్టు  వేసి 

ఇన్‌షర్ట్‌ చేసిన అన్నయ్య రెడ్డి ముందరికి పిత్కచ్చిన పొట్టతో పరుగులు తీసినాడు. పురుషోత్తముడి బృందం బ్యాట్‌ విసిరి పారేసి అనంతరాజు బావికాడికెళ్లి దాక్కున్నారు.  వారిని తరిమి తరిమి కొట్టాలని, కుక్కల్ని బాదినట్లు బాదాలని అన్నయ్య రెడ్డి అనుకున్నాడు.  కానీ వాళ్లకోసం వెదకతా వుంటే ఇంకెవరైనా పిలకాయలు వచ్చి కారు గీతలు గీస్తారేమోనని భయపడి వెనక్కి తిరిగినాడు.  దృశ్యాన్నంతా చూసిన దొరైరాజు ముసిముసిగా నవ్వుకొని ఇంటికి బయలుదేరినాడు.

                               ♦♦♦

దొరైరాజుకి దోవలో అంకమ్మ కొలుపుకాడ పందిరివేస్తూ తనకి అయిదో తరగతిలో పాఠాలు చెప్పిన వెంగళత్తూరు అయ్యోరు కనబడినాడు.  వంగి నమస్కరిస్తూ 'ఎలావున్నారు సార్‌' అని అడిగినాడు.  చేతిలోని టెంకాయ కీతుల్ని పక్కన పడేసి ఏడుస్తూ దొరైరాజును వాటేసుకున్నాడు.  ''ఏమి చెప్పమంటావు బాబూ, భార్య భాగ్యంకి యాభై ఏళ్లకే

నూరేళ్లు నిండినాయి.  కాళ్ళు వాస్తుంటే కీళ్ల వాపులని పట్టించుకోలేదు.  బలహీనమై పోతూవుంటే పనులు చేసిచేసి అలసిపోతూ వుందేమో అనుకున్నాం.  జ్వరం వస్తూ వుంటే మామూలు జ్వరమని కషాయం ఇస్తూ వచ్చాం.  రెండు కిడ్నీలూ చెడిపోయాయని చివరి వరకు తెలుసుకోలేకపోయాం.  దూరాభారమని, ఖర్చులని పెద్ద హాస్పిటళ్లకి పోలేక, రాలేక డయాలసిస్‌ సరిగా చేయించలేక నిండు ప్రాణాన్ని పోగొట్టుకున్నాం బాబూ'' అని వలవల ఏడ్చినాడు.

సరైన సమాధానం ఇవ్వలేక మౌనంగా రెండు నిమిషాలు కళ్లు మూసుకున్నాడు దొరైరాజు.  గిర్రున ఆలోచనలు సుడిగాలి లాగా తిరుగుతూ వుంటే చిన్నగా అడుగులేసుకొంటూ ఇంటికి చేరినాడు.

                                 ♦♦♦

దణ్ణెం మీది తెల్ల తువ్వాలు తీసుకున్నాడు.  గుంజకు కట్టివున్న పెంపుడు పొట్టేలు తలని నిమిరి పలకరించినాడు.  పెరట్లోకి వెళ్లి ముఖం కడిగినాడు. ఇంటి ముందరి బాదం చెట్టుకింద నులకమంచంపైన కూర్చున్నాడు.  అమ్మ అనసూయమ్మ ఇచ్చిన అంబిలి తాగుతూ ''భాగ్యమక్క చనిపోయిందంట కదమ్మా'' అని అమ్మతో ఏడుస్తూ చెప్పినాడు.  తెల్ల తువ్వాలుతో ముఖాన్ని దాచి గుక్క తిప్పుకోకుండా వెక్కివెక్కి ఏడ్చినాడు.  అనసూయమ్మ భుజం తట్టి ఓదార్చింది.  కాసేపు కళ్లు మూసుకొని బాదం చెట్టు మీది పక్షుల శబ్దాలను నిశ్శబ్దంగా విన్నాడు.

తనని పలకరించడానికి వచ్చిన పోస్టాఫీసు పీతాంబరన్నతో మంచి చెడ్డలు మాట్లాడినాడు. బడికెళ్లేటప్పుడు భాగ్యమక్క ఇచ్చే అప్పచ్చులు తినడం గుర్తు చేసుకొన్నాడు.  ఆమె ఇచ్చే వేరుశెనగ వుండలకి చీమలుంటే తను ఎక్కడ తినకుండా  పారేస్తానోనని చీమల్నితింటే కంటికి మంచిదిరా నాయనా' అని చెప్పింది  తలుచుకొని తలుచుకొని ఏడ్చినాడు.

చెల్లెలి వరస అయిన భాగ్యాన్ని తలుచుకొని పీతాంబరన్న కూడా బాధపడినాడు. కాసేపటికి తేరుకొని ''బాబూ దొరై!  సరస్వతీ నిలయమని అంటుంటారు మన ఊరిని.  నిజమే!  అరవై గడపలున్న మన ఊర్లో నీవుకాక నలుగురు పెద్ద డాక్టర్లు వున్నారు.  బి.కాం భాగ్యరాజ్‌ కొడుకు బాలసాయి కార్డియాలజీలో స్పెషలైజేషన్‌ చేసి బెంగళూరులో స్థిరపడినాడు.  ఎం.ఏ. నారాయణ రాజు కొడుకు యశోదమూర్తి యూరాలజీలో స్పెషలైజేషన్‌ చేసి ఏలూరులో ప్రాకీసు పెట్టినాడు.  బి.ఏ. బాబూరావు కొడుకు భగీరధుడు ఆప్తల్మాలజీలో పీ.జీ. చదివి పాండిచ్చేరిలో ప్రొఫెసర్‌గా వున్నాడు.  ఎం.కాం. ఏకాంబరం కొడుకు యోగానందర ఎం.ఎస్‌. జనరల్‌ సర్జరీ చదివి తిరుపతిలో జనరల్‌ సర్జన్‌గా వున్నాడు.

మీరంతా గొప్పగొప్ప చదువులు చదివినారని సంతోషపడాల్నో లేక ఊరి జనాలకి, ఊర్లో వైద్యానికి

ఉపయోగపడటం లేదని నిష్ఠూరపడాల్నో తెలియడంలేదు.  మన ఊరోళ్లు గొప్పగొప్ప పట్టణాలలో పెద్దపెద్ద డాక్టర్లుగా వున్నారని చెప్పుకోవడానికి బాగుంటుంది కానీ ఊరి జనాల ఆరోగ్యం జీవన ప్రమాణాలు మాత్రం మెరుగు పడలేదు.

ఎవరి తలనొప్పికి వాళ్లే మాత్ర వేసుకోవాలి,  కాదనను.  కానీ మన ఊరి డాక్టర్లు మనకి వైద్యం అందిస్తే బాగుంటుందనే ఆశ గ్రామ ప్రజలలో వుంది. క్షేత్రస్థాయిలో పరిశీలించండి.  ఊరి జనానికి మీరు చదివిన చదువులు  ఉపయోగించండి.  మీరంటే ఈ ఊరి జనానికి ఎంత అభిమానమో... మీరు మన ఊరి వాళ్లని, మీరు గొప్పవాళ్లు అయ్యారని తెలిసినవారికీ తెలియని వారికీ అమాయకంగా ఠాంఠాం చేస్తుంటారు.

ఊరిలో ఉచ్ఛాస నిశ్వాసలు చేసినవారు మీరు.  ఊరినేలపై నడిచి నేల నీళ్లు తాగినవారు మీరు.  ఊరి జనానికి ఉపయోగపడండి బాబూ!  ఆరోగ్యం,                      శుభ్రతల పట్ల అవగాహన లేక పల్లె జనం కొత్తకొత్త రోగాలు కొని తెచ్చుకుంటున్నారు.  ఆయుష్షు తగ్గించుకొంటున్నారు.  సుస్తీచేసి సిటీలకొస్తే మేము సహాయం చేయమా అని అంటారేమో మీరు. పల్లెజనం పట్టణాలకి రాలేకపోలేక పైసల్‌ పెట్టుకోలేక వైద్యాన్ని వాయిదావేస్తూ నెత్తిమీదకు తెచ్చుకొంటున్నారు.

మొన్నటికి మొన్న నా చిన్న కూతురు కళ్యాణికి కళ్లల్లో  తీగలు కనబడుతున్నాయంటే దేశమ్మ గుడికాడికెళ్లి కోనేటి నీళ్లు కళ్లల్లో మూడు వారాలు పోయించినాము. కళ్లల్లో కనబడుతున్న తీగలు ఫ్లాష్‌లుగా మారి రెటీనా డిటాచ్‌మెంట్‌కి దారితీసింది.  మధురై వెళ్లి లేజర్‌ ట్రీట్‌మెంటు తీసుకొచ్చాం బాబూ'' అని పీతాంబర్న దీనస్వరంతో బాధపడినాడు.

కళ్లుమూసుకొని ఆలోచించిన డాక్టర్‌ దొరైరాజు గబుక్కున లేచి దోవన పోతున్న గురవరాజుని పిలిచినాడు.  అంకమ్మ కొలుపుకి వచ్చివున్న గుండె డాక్టరు బాలసాయి,  మూత్రపిండాల డాక్టరు యశోదమూర్తి, కంటి డాక్టరు భగరీధుడు జనరల్‌ సర్జన్‌ యోగానందలను తను పిలుస్తున్నట్లు చెప్పి అందరినీ  రచ్చబండకాడికి రమ్మన్నాడు.

                                  ♦♦♦

అయిదు మంది డాక్టర్లూ నలభై నిమిషాలపాటు నేరేడు చెట్టుకింద నిలబడి మాట్లాడుకున్నారు. అయిదుమందీ కలసి ఒక నిర్ణయం తీసుకొని నడుచుకొంటూ

అంకమ్మ గుడికి చేరినారు.  వీధుల్లో అటూ ఇటూ తిరుగుతూ మేత మేస్తూ వున్న నాలుగైదు ఆవులు వీరి వెంబడి నడిచినాయి.  అయిదుమంది డాక్టర్లనీ ఒకేసారి ఒకేచోట ఒకే సమయంలో చూసిన పాండురంగడి జట్టు పలకల్ని పడీపడీ కొట్టసాగింది.  ఆర్మీ ఆంజనేయులు, సిపాయి సుందరమూర్తి పులి అడుగులు వేసినారు.  మిలటరీ మునికిష్టడు, న్యావీ నరసిరహులు చేతులాడిస్తూ డ్యాన్స్‌ చేసినారు.  ఈశలాపురం ఈశ్వరరాజు ఈలలు వేసినాడు.  తుపాకుల తుకారాముడు టపాకాయలు పేల్చినాడు.

డాక్టరు దొరైరాజు రచ్చబండపైకి ఎక్కినాడు.  మిగిలిన నలుగురు డాక్టర్లూ దొరైరాజు ప్రక్కనే నిలుచున్నారు.  ముఖానికి పట్టిన చెమట తుడుచుకొంటూ దొరైరాజు  భావోద్వేగంతో ''మన ఊరి బిడ్డలం మేము.  మేమంతా ఆడి పాడిన నేల ఇది. అందరం కలసి మెలసి బతికినోళ్లం.  ఇక్కడి గాలి పీల్చి ఇక్కడి నీళ్లు తాగినోళ్లం.  ఊరి ఉప్పుతిని పెద్ద చదువులు చదివి పెద్ద డాక్టర్లమైనాము.  ఊరు ఎలా వుందో, ఊరు ఏమైపోతోందో ఊరి జనం ఎలా బతుకుతున్నారో తిరిగి చూసుకోలేక పోయాం.  అంకమ్మ కొలుపుకి వచ్చిన మాకు ఇక్కడి పరిస్థితులు అర్థమైనాయి.

మా వంతు సహాయంగా ప్రతినెలా రెండవ ఆదివారం ఇద్దరు, నాలుగవ ఆదివారం ముగ్గురు డాక్టర్లం ఊరికి వస్తాం.  మన ఊరి పంచాయితీ ఆఫీసుకాడ వుంటాం.  ఉచితంగా ఆరోగ్యసేవలు అందిస్తాం.  తక్కువ ధరలకే మందులు అందించే ఏర్పాట్లు చేస్తాం.  మీ ఆరోగ్యం వెనుక మేమున్నాం.  మా వెనుక మీరు వుండండి. కలసి నడుద్దాం.  ఆరోగ్యంగా వుందాం'' అన్నాడు.

వెంగళత్తూరు అయ్యోరు, పోస్టాఫీసు పీతాంబరన్న, బైరాగి భద్రయ్యలు ముద్ద బంతుల మాలలు తెచ్చి డాక్టర్ల మెడలో వేసినారు.  గొల్లపల్లి గోపి, తిమ్మాపురం త్యాగరాజు, పైడిపల్లి పద్మనాభం, ఒంటిమిట్ట వడివేలు, అగ్రహారం ఆనందుడు డాక్టర్ల కాళ్లకి పడీపడీ దండాలు పెట్టినారు.  కళ్యాణపురం కమల ఎర్రనీళ్లతో డాక్టర్లకి దిష్ఠితీసింది.

అంకమ్మ కొలుపు చూడటానికి వచ్చిన క్రిష్ణాపురం, వెంకటాపురం, వేదాంతపురం, శేషాపురం, రామాపురం జనాలు చప్పట్లు కొట్టినారు.  తెరలు తెరలుగా వీచిన గాలికి రేగుచెట్లు రేగుపండ్లు రాల్చాయి.  డాక్టర్లని ఆశీర్వదిస్తున్నట్లుగా అంకమ్మ తలమీది పూలు నేల రాలినాయి.