సాహిత్య ప్రస్థానం జూన్‌ 2021

ఈ సంచికలో ...

కథలు
వారసత్వం
దీపం
డివైడర్‌
మూట

కవితలు
సామాన్యుడి మాట
రాజద్రోహి
పులకించని రాగం
నేనెవరిని
శుభ్రత నేస్తాలు
కవి వ్యత్యాసం
ఏడు పదులు
ఓ నా పెనిమిటి
సంధ్యా పరిమళం
డిజిటల్‌ లాకర్‌
వెతుకులాట

కథలను మనకొదిలి వెళ్లిన కథా దీపధారి

గంటేడ గౌరునాయుడు
94414 15182
''మాష్టారు మనల్ని వొదిలెళ్ళిపోయార్రా ..'' అని అప్పల్నాయుడు ఫోన్‌ చేసి చెప్పినప్పుడు మాకైతే ఆశ్చర్యం కలగలేదు. రోజూనో.. రోజువిడిచి రోజో మాష్టారి గురించి మాట్లాడుకుంటూనే ఉన్నాం మా ఇద్దరం. 97 ఏళ్ల పసివాణ్ణి చాలా బాగా చూసుకున్నారు కోడలు ఇందిర, కొడుకులు సుబ్బారావు, ప్రసాదు. మాష్టారు అదృష్టవంతులు విసుక్కోకుండా పితృసేవ చేసే కొడుకులున్నందుకు. కొడుకులు ధన్యులు, గొప్ప వ్యక్తి పుత్రులుగా జన్మ లభించినందుకు. ఇక మాష్టారు జీవించిన కాలంలో మనమూ జీవించివున్నాం కదా అన్న తలపే గొప్పది కదా.. మరి వారి అభిమానాన్ని పొంది, వారితో కొన్నేళ్ళుగా నిరంతరం సంభాషిస్తూ.. సందేహాలు నివృత్తి చేసుకుంటూ.. వారితో సాహిత్య ప్రయాణాలు సాగిస్తూ.. అప్పుడప్పుడూ వారింట్లో వారితో కలిసి భోజనాలు చేస్తూ పొందిన గొప్ప అనుభూతిని పొందిన నేనెంత గర్వపడాలి! మాష్టారికి అంత చేరువగా వెళ్ళిన అదృష్టం ఎంతమందికి దొరుకుతుంది? మాష్టార్ని చూడాలనిపించి శ్రీకాకుళం వెళ్తే... ''మిమ్మల్ని గుర్తు పడతారో లేదో చూడండి'' అనేవారు వారి పెద్ద కొడుకు సుబ్బారావు గారు. మాష్టారికి నమస్కారం చెయ్యగానే నాచెయ్యందుకుని గంటేడా.. అని మెరిసే కళ్ళతో పలకరించడం.. ప్రేమగా మాట్లాడ్డం.. మాష్టారికి మాపట్ల గల అభిమానానికి పొంగిపోయేవాళ్ళం. శ్రీకాకుళమంటే మాకు కారా మాష్టారే.. ఇప్పుడు మాష్టారు లేని శ్రీకాకుళం మాకొక శూన్యమే. కథానిలయం ఉండొచ్చు, పక్కనే అప్పల్నాయుడు, దా.రా కూడా ఉండొచ్చు. వాళ్ళకోసం నేను ఇక ముందూ వెళ్ళచ్చు గానీ కారా మాష్టారులేని శ్రీకాకుళాన్ని ఊహించుకోలేకపోతున్నాను.

తెగిన గాలి పటం

స్వప్న మేకల
90522 21870

ఏ తల్లి గర్భంలో నవమాసాలు తల దాచుకుందో
బాహ్య ప్రపంచంలోకి అడుగు పెట్టగానే
పేగుబంధం తెగిన గాలిపటమైంది..!
ఎక్కడ విసిరేయబడ్డదో
చెత్త కుప్పల్లో.. మురికి వాడల్లో
గుక్కెడు పాలకు వెక్కి వెక్కి ఏడ్చిన గుండె
కన్న తల్లి స్పర్శకి తల్లడిల్లుతోంది..!

దీపం

పెమ్మరాజు విజయ రామచంద్ర
98497 44161

''పూర్ణిమా! బాగా తలనొప్పిగా ఉంది. వేడిగా కాస్త కాఫీ తీసుకురా...'' పిలుస్తూ లోపలికొచ్చి కుర్చీలో కూర్చున్నాడు ఆనంద్‌.
''కాఫీకి పాలు లేవు. పాప ఆకలి అని గుక్కపెట్టి ఏడిస్తే గ్లాసెడు పాలుంటే ఇప్పుడే పట్టేశాను.'' మొహం చిన్నబుచ్చుకుంటూ నీళ్ళబిందెలో ముంచిన గ్లాస్‌ తీసుకుని భర్తకు అందించింది.
''అంటే పాపకి నువ్వు పాలు...'' అని అడగబోయాడు. కాని బాలింతకు ఇవ్వవలిసిన పౌష్టికాహారం గురించి తెలుసున్న సైన్స్‌ టీచర్‌ మాట బయటకు పెగలక అక్కడే ఆగిపోయాడు. ఆనంద్‌ బిఎస్సీ బిఎడ్‌ చేశాడు. వయసు మీరిపోవడంతో ప్రభుత్వోద్యోగం రాలేదు. గత్యంతరం లేక ప్రైవేట్‌ స్కూల్లో టీచరుగా చేరాడు.

అస్తవ్యస్త వర్తమానంపై గళమెత్తిన కలం

జంధ్యాల రఘుబాబు
98497 53298

పాతికేళ్ళుగా కవిత్వం రాస్తూ, గత పదేళ్ళకు పైగా వేగం పెంచి కవిత్వంతో తన కలాన్ని పదును పెట్టుకుంటూ విరివిగా అక్షరీకరిస్తున్న కవి చందలూరి నారాయణరావు. పద్యమనే అడ్డుగోడల్ని చీల్చుకు వచ్చిన కవిత్వానికి కూడా గోడలు కడదామని ప్రయత్నించే వాళ్ళని నిత్యం చూస్తున్నాం. కానీ ఆ గోడలని లెక్క చేయకుండా తాను రాస్తున్న కవిత్వంలో వస్తువును మింగేయకుండా పాఠకుడికి చేరువౌతూ తన సొంతమైన శైలీ, శిల్పాలను తయారు చేసుకుంటూ అప్రతిహతంగా ముందుకు సాగుతున్న కవిగా కూడా చందలూరిని చూడవచ్చు.

మీడియా రాజద్రోహం సుప్రీంకోర్టు బాధ్యత

తె.ర
మీడియాలో వార్తలు, వ్యాఖ్యల ద్వారా తమ వృత్తిధర్మం నిర్వహించే పాత్రికేయులకు రక్షణ వుండాలని సీనియర్‌ జర్నలిస్టు వినోద్‌ దువా కేసులో సుప్రీం కోర్టు ఇచ్చిన తీర్పును అందరూ ఆహ్వానించారు. మీడియా ప్రసారాలు, ప్రచురణలపై 124 (ఎ) రాజద్రోహం కేసులు మోపడం సరికాదని పేర్కొంది. పౌరులకు కూడా ప్రభుత్వాల లోపాలను, వైఫల్యాలను, సమస్యలను విమ ర్శించే హక్కు వుంటుందని కూడా ఆ తీర్పులో అత్యున్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. పుల్వామాలో ఉగ్రవాదుల వేటుకు, బాలకోట్‌ వైమానిక దాడికి ఇచ్చిన ఉద్వేగ ప్రచారం ఇప్పుడు కరోనా కట్టడిలో వైఫల్యం వంటివాటిని సూటిగా విమర్శించి నందుకే వినోద్‌ దువాపై ఈ సెక్షన్‌ బనాయించారు. పద్మశ్రీ పురస్కార గ్రహీత అయిన వినోద్‌ యూ ట్యూబ్‌ చానల్‌లో చేసిన వ్యాఖ్యలపై శ్యాం అనే బిజెపి నాయకుడు సిమ్లా జిల్లాలో కేసు పెట్టారు. అసత్య సమాచారం, ప్రజలలో అశాంతిని వ్యాపింప చేయడం, పరువు నష్టం కలిగించే వ్యాఖ్యల ప్రచురణ తదితర ఫిర్యాదులను దానికి జతచేశారు. ఇటీవలి కాలంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తమతో ఏకీభవించిన జర్నలిస్టుల పైన మీడియా ప్రసారాల పైన కేసులు పెట్టి వేధించడం పరిపాటి అయిందని వినోద్‌ దువా సుప్రీం కోర్టులో పిటిషన్‌ వేశారు.

వెతుకులాట

ఏటూరి నాగేంద్రరావు
74166 65323

నువ్వెతుకుతున్నది
నీలోనే వుంది
అదెక్కడో మూలన
పడుంటుంది చూడు
ఎంతసేపూ వెతికిన దగ్గర్నే వెతుకుతావు
దగ్గరిగా వుందో
అసలు వుందో లేదో!

మిత్రుల కోసం

ఈతకోట సుబ్బారావు
94405 29785

ఎంత దూరం వెళ్ళగలరు మీరు
జ్ఞాపకాల నా అముద్రిత గ్రంథాల నుంచి
ఒక్కో పేజీ తిరగేసినప్పుడల్లా
ఏ లోకంలో ఉన్నా
నా కంటిపాప ముంగిట్లో వాలి పోవాల్సిందే!

బాల్య స్మ ృతుల గుచ్ఛం సల్లో సల్ల

కవితశ్రీ
94946 96990

బాల్యం చాలా బలమైంది. ఉద్విగపూరితమైంది. దానికి నెమ్మది అన్నది ఉండదు. అలసట ఉండదు. కల్మషం ఉండదు. మురిపిస్తూనో వెరపిస్తూనో బాల్యం మనిషిని జీవిత పర్యంతం వెంటాడుతుంది. ఆ వెంటాడ్డం కలల్లో ఎక్కువ జరుగుతుంది. ఆ మురిపించడం వెరపించడాలు కొందరిలో తక్కువగా ఉండవచ్చు. కొందరిలో మోతాదు మించవచ్చు. మొత్తం మీద బాల్యం మనిషిపై బలమైన ముద్ర వేస్తుంది. మనిషి తీసుకునే నిర్ణయాల్లోనూ అది కనబడుతుంటుంది. రచయితల రచనలపై బాల్య ప్రభావం తప్పకుండా పడుతుంది. చిత్తూరు జిల్లా రచయిత ఆర్‌.సి.కఅష్ణస్వామి రాజు 'సల్లో సల్ల' కథల సంపుటి నిండా బాల్యం, బాల్యంతో ముడివేసుకున్న అనుభవాల స్మ ృతులే దర్శమిస్తాయి.
ఏ అరమరలూ పక్షపాతాలూ లేని బాల్యం విలువకట్టడంలో తూనికరాయి లాంటిది. చిన్నపిల్లల్ని 'అరే నువ్వు పెద్దయ్యాక ఏమవుతావురా?' అని అడిగితే ప్రతి పిల్లాడు తడుముకోకుండా బస్‌ డ్రైవర్ని అవుతానంటాడు. కాకుంటే ట్రాక్టరు డ్రైవర్ని అవుతానంటాడు. అదీ కాకుంటే ట్రైన్‌ డ్రైవర్ని అవుతాననో, విమానం డ్రైవర్ని అవుతాననో అంటాడు. అంతకంటే హుందా ఐన వృత్తి మరొకటి ఉండదని వాడి అభిప్రాయం. పదిమంది ప్రయాణికుల ప్రాణాలు డ్రైవరు చేతిలో ఉంటాయని, అందువల్ల అతని బాధ్యత గొప్పదని, అలాంటి బాధ్యత తాను తీసుకోవాలని వాడు ఉవ్విళ్ళూరుతాడు. అది వాడి మానవ విలువ. అది నిజం, యథార్థం ఐన విలువ. ఒకవేళ ఎవడైనా ఈ వృత్తుల్ని కాదని వేరేవి చెప్పాడు అంటే అప్పటికే వాడు పెద్దవాడు అయ్యాడనీ, సమాజం వాడిని ఖరాబు చేసేసిందని నిర్ణయానికి రావచ్చు. వయసు పెరుగుతున్నా మనసు ఖరాబు కాకుండా ఉండాలంటే ఆ మనిషి చాలా అమాయకుడు, మంచివాడు అయ్యుండాలి. అలాంటి కల్మషం లేని మంచితనం, మనిషితనం మనం కృష్ణస్వామి గారిలో, వారి కథల్లో, కథల్లోని పాత్రల్లో చూడొచ్చు.

సాహితీ స్రవంతి ఆధ్వర్యాన చలం జయంతి, జనకవనం

మోహన్‌

ప్రముఖ రచయత గుడిపాటి వెంకటాచలం 127వ జయంతి వేడుకలు సాహితీ స్రవంతి ఆధ్వర్యంలో మే 19న అంతర్జాల వేదికగా ఘనంగా జరిగింది. ఈ వేదికకు సాహితీ స్రవంతి రాష్ట్ర నాయకులు శాంతిశ్రీ, డా.ఎం ప్రగతి, కెంగార మోహన్‌ అధ్యక్షత వహించారు. ఈ సభలో ప్రముఖ రచయిత ఓల్గా ప్రసంగిస్తూ ... చలం గొప్ప తాత్వికుడని, తాత్విక దృష్టితో ప్రపంచాన్ని గమనించాడని, తాత్వికుడి లక్షణం ప్రశ్నించడం అన్వేషించడమని అన్నారు. సత్యం గూర్చి అసమానతల గూర్చి అన్వేషించాడని, తాత్విక లక్షణం ఉన్న వ్యక్తే గాని తాత్విక దృక్పథం ఇలాగే ఉండాలన్ని ప్రతిపాదనేది తను చేయలేదన్నారు. తను అన్వేషిస్తున్న సందర్భంలో ఎదురయ్యే సమస్యలకు, ఉత్పన్నమయ్యే ప్రశ్నలకు పరిష్కారాలు చెప్పడం తన పనిగా పెట్టుకోలేదన్నారు. స్త్రీ స్వేచ్ఛంటే విశృంఖలత్వం కాదని, స్వేచ్ఛంటే ఒక బాధ్యతని, ఇదే చలం కోరుకున్నా డన్నారు. భార్యని బానిసగా చూడటమే ఈ వివాహబంధం అని చలం గుర్తించాడన్నారు. 1940 దశకంలో రాసిన మైదానం నవల ఇప్పుడు వెలువడిఉంటే పరిస్థితి ఎలా ఉండేదో అంచనా వేయొచ్చుని అన్నారు. చలం కులాలపై మతాలపై తిరుగుబాటును ప్రకటించాడన్నారు. అసలు చలం ఈనాటి సమాజంలో ఉండి రాసి ఉంటే అతన్ని ఇవాళ బతకనిచ్చేవారా అనే సందేహం కలుగుతుందన్నారు. స్త్రీలు తమ హక్కులను సాధించుకోవాలనుకుంటే చలాన్ని చదవాలన్నారు. తన జీవితంలో డబ్బుని, వ్యక్తి గత ఆస్తిని ద్వేషించాడని, ఆస్తికి ప్రాధాన్యత నివ్వకుండా జీవించాడని అయన విశ్వజనీనమైన ఆలోచనలతో బతికారన్నారు. చలం అంటే సత్యమని, చలం అంటే సౌందర్యమని, చలం అంటే స్వేచ్ఛ అని స్వేచ్ఛగా జీవించాలనుకుంటే సత్యాన్ని ఆశ్రయించాలని అప్పుడే సౌందర్యవంతమైన జీవితం అలవరచుకుంటామన్నారు. కొత్తతరం చలం గూర్చి స్వయంగా తెలుసుకోవాలని అన్నారు. కవి కెంగార మోహన్‌ తన సందేశమిస్తూ సిగ్మండ్‌ ఫ్రాయిడ్‌ భావాలతో ప్రభావితమైన రచయిత చలం అని అన్నారు. భారతీయ సాహిత్యంలో సంచలనమైన రచయితగా, సంశయవాదిగా కనిపించినప్పటికీ చలం సమాజాన్ని చాలా దగ్గరగా చూశారన్నారు. కులానికి, వివాహవ్యవస్థకు కాలదోషం పట్టిందని చలం అంటాడన్నారు.

ఓ నా పెనిమిటీ

గవిడి శ్రీనివాస్‌
7019278368, 9966550601

నా మనసుకి నచ్చేటోడివనీ
మనువాడినందుకు ముచ్చటపడ్డాను
మూడు ముడుల బంధానికి
కానుకగా పిల్లలు వరమనుకున్నాను
రోజులు
అనురాగాల తీగలు అల్లుకున్నపుడు
సంబరపడ్డాను