సాహిత్య ప్రస్థానం సెప్టెంబర్‌ 2016

సాహిత్య ప్రస్థానం సెప్టెంబర్‌ 2016

సాహిత్య ప్రస్థానం సెప్టెంబర్‌ 2016

ఈ సంచికలో ...

  • మేలుకొలుపు (కథ)
  • కొన్ని సుందర సందర్భాలు
  • తెలుగు భాష - జాషువా మక్కువ
  • మెటిల్డా కథ ఒక వివరణ
  • ధర్మాల ఘర్షణ మహాభారతం
  • తెలుగు నేలపై కన్నడ శాసనాలు
  • ప్రత్యుపకారం (కథ)
  • అభివృద్ధి పేరుతో కల్లోలం
  • మాతంగుడి శపథం (కథ)
  • వినూత్నమైన జుగల్‌ బందీ 'దూళి చెట్టు
  • దాగిన చరిత్రకు ప్రతిబింబం - చరితార్థులు

మేలుకొలుపు

మీనాక్షీ శ్రీనివాస్‌
9492837332


''నేను మేడంతో మాట్లాడాలి''  
వారం రోజులుగా ఆ భవనం ముందు నిలబడి 'ఆమె'  దినచర్య, అంటే ఎపుడు ఇంట్లో వుంటుంది, ఎప్పుడు షూటింగుకి వెడుతుంది, ఇంట్లో ఎవరెవరు వుంటున్నారు, ఏ టైములో ఐతే ఆమె ఒంటరిగా ఖాళీగా దొరుకుతుంది లాంటి వివరాలు ఎంతో కష్టపడి సేకరించిన అతని పేరు ప్రణీత్‌, వత్తి జర్నలిజం.
ఆమె ప్రస్తుతం మొదటిస్థానంలో వున్న సినీతార శ్రీరంజని . ఒక జర్నలిస్టుగా ఆమె అప్పాయింట్మెంట్‌ అతనికి అంత పెద్ద పనేం కాదు కాని అతను ఆమెని ఒక జర్నలిస్టుగా కలవదలుచుకోలేదు ...  అందుకే ఇంత కష్టపడటం!
''ప్లీజ్‌ నేను మేడమ్‌తో మాట్లాడాలి. ఆమెను అర్జెంటుగా కలవాలి . ఒక్కసారి లోపలికి పంపు...పోనీ...మీ అభిమాని మీతో మాట్లాడాలి అంటున్నాడని, కనీసం ఆమెతో చెప్పు, అప్పటికీ రమ్మనకపోతే, నేవెళ్లిపోతాను ప్లీజ్‌ '' బ్రతిమలాడాడు.
'' అరె , కుదరదంటే వినవేంటయ్యా, ఇలా వచ్చిన వాళ్ళనందరినీ లోనికి పంపితే నా ఉద్యోగం ఊడిపోతుంది. వెళ్ళు వెళ్ళు''    
''రాంసింగ్‌! అతనిని లోపలికిపంపు'' 

కొన్ని సుందర సందర్భాలు

అవధానుల మణిబాబు
9948179437


సోమసుందర్‌ గారిని మొదటిసారి కలిసినపుడు, కాసేపు పలకరింపులయ్యాక, ''మీ రచనలేమైనా వినిపించండి'' అన్నారు, సౌమ్యంగా. కూర్చున్న చోటునుండి వారికి కాస్త దగ్గరగా జరిగానేగానీ ఎందుకో చాలాసేపు మౌనంగానే
ఉండిపోయాను.  తొంభై ఏళ్ల కవితో సాహిత్యం గురించి మాట్లాడడం నాకు ఊహకు అందని విషయం, కొంచెం భయంగా ఉంది సార్‌, అన్నాను నెమ్మదిగా. ''ముప్పైఏళ్ళ వాడితో సాహిత్యం గురించి మాట్లాడి నాకూ చాలాకాలమైంది, నేనేమైనా భయపడుతున్నానా? మరేం ఫర్వాలేదులెండి'' అన్నారు చమత్కారంగా.  అలా మొదలైన పరిచయం నెలకోసారి, రెండుసార్లు, చివరకు వారానికోసారైనా కలవడమైంది.  నాలుగేళ్ళలో ఓ నలభైగంటల సంభాషణ ఇపుడు మీతో ఈ నాలుగుమాటలూ పంచుకోడానికి అవకాశమిచ్చింది.

తెలుగు భాష : జాషువా మక్కువ

రాచపాళెం చంద్రశేఖర రెడ్డి
9440222117

...యే భాషకున్‌ లేనియొ
య్యారంబున్‌ గులుకున్న డల్గలవు సత్యంబాంధ్ర వాగ్దేవికిన్‌ (వ్యాప్తి - ఖండకావ్యము - 3 : పుట 607)
    ఏ భాషా రచయితకైనా ఆ భాషా ప్రజల జీవితం పట్లనే గాక, ఆ ప్రజల భాష పట్ల కూడా ఈ మాత్రం మక్కువ ఆభిజాత్యం ఉంటాయి. సృజనశీలురు గనక కొంత భావవాదులుగా కూడా మాట్లాడతారు సహజంగానే. గుర్రం జాషువ అచ్చమైన తెలుగు కవి. చుట్టూరా ఇంకే భాషా ప్రభావమూ పడని గుంటూరు జిల్లావాసి. ఆయనకు తన మాతృభాష పట్ల ఈ మాత్రం మక్కువ ఉండడం సమర్థనీయమే. రచయితకూ కళాకారులకూ ఆ మాటకొస్తే మేధావులూ, సామాన్యులకు సైతం తమ మాతృభాషపైన ప్రేమ ఉంటుంది. వాళ్ళు ఇతర భాషలు ఎన్ని నేర్చుకున్నా తమ మాతృభాషను తక్కువ చూపు చూడరు.

తెలుగునేలపై కన్నడ శాసనాలు : చిత్తూరు జిల్లా

ఈమని శివనాగిరెడ్డి
9848598446


తెలుగునేలకు దక్షిణానున్న చిత్తూరుజిల్లా తమిళనాడు,  కన్నడ దేశాలకు సరిహద్దుగా ఉండటాన, జిల్లాలో తెలుగు శాసనాలతో పాటు తమిళ, కన్నడ శాసనాలు కూడా దొరికాయి.  క్రీ. 8-16 శతాబ్దాల మధ్య జిల్లాను పాలించిన బాణ,వైదుంబ, చోళ, నొలంబ, విజయనగర రాజుల కన్నడ శాసనాలున్నాయి. వీరిలో బాణరాజుల శాసనాలు -10; వైదుంబ రాజుల శాసనాలు-3; విజయనగర శాసనాలు - 27; ఇతరుల శాసనాలు -6; కలిపి మొత్తం 56 కన్నడ శాసనాలున్నాయి. ఈ శాసనాల్లో రాజులపేర్లు, బిరుదులు, శాసనాలను విడుదల చేసిన తేదీలు, యుద్ధాలు, యుద్ధంలో మరణించిన వీరులు, వారికి ఎత్తించిన వీరశిలలు, ఆలయ నిర్మాణం, భూమి, నగదు, దానాలు, పరిపాలనా విభాగాలు, చెలామణిలో ఉన్న నాణేలు మొదలైన చారిత్రక విషయాలెన్నో ఉన్నాయి.

ప్రత్యుపకారం

పాలకొల్లు రామలింగస్వామి
9441416049


''శిరీ...డబ్బులేవైనా కావాలా?'' అనడిగాను మా పాప శిరీషనుద్ధేశించి. ప్రశ్ననైతే వేశాను కాని నా ప్రశ్న నాకే హాస్యాస్పదంగా అనిపించింది. ఎందుకంటే పుస్తకాలకనీ, బోధనా రుసుముకని, నిర్వహణ వ్యయాలకనీ, లక్షలాది రూపాయల్ని తల్లిదండ్రుల దగ్గర్నుంచి వసూలు చేసే ఓ కార్పోరేటు సంస్థ వసతి గృహ ప్రాంగణంలో ఇంటర్‌ ద్వితీయ సంవత్సరం చదువుతోన్న ఒక చురుకైన అమ్మాయిని అడగవలసిన ప్రశ్నేనా యిది..!?
ఆడపిల్లలు పెట్టుకునే బొట్టు బిళ్లల దగ్గర్నుంచి తగిలించుకునే బేగ్‌ల వరకు సమస్తమూ దొరికే ఓ చిన్నసైజు సూపర్‌ మార్కెట్టే లోపల ఉంటుంది. అలాంటిది శిరీషకు ఏదైనా కొనుక్కొవాలనీ, తినాలనీ ఉండదా? అంచేత నాలిక్కరుచుకుని ఈసారి ప్రశ్న స్వరూపాన్ని మార్చి అడిగాను. ''మీకు ఎంత నచ్చితే అంత ఇవ్వండి.. చాలు'' అంది శిరీష.

మాతంగుడి శపథం

డా|| ఎ.రవీంద్రబాబు
9394489263


''సరే నాన్న! నీవు చెప్పినట్లే నేను యజ్ఞానికి సంబంధించిన కార్యక్రమాలు చూడడానికి మాత్రమే పొరుగూరు వెళ్తాను'' అని తండ్రి చెప్పిన ప్రకారం మాతంగుడు మరో ఊరికి బయల్దేరాడు.
మాతంగుడి తండ్రి ఉత్తమోత్తముడైన బ్రాహ్మణుడు. వేదాలను కంఠతాపట్టి, వాటి ప్రకారం నియమబద్ధంగా జీవిస్తున్న పండితుడు. అలాంటి తండ్రి మాటకు కొడుకు ఎదురు చెప్పకుండా నడుచుకోవడమే మాతంగుడి బాధ్యత.
మాతంగుడు తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారం పొరుగూరికి వెళ్తుంటే దారి మధ్యలో ఓ గాడిద పిల్ల కనిపించింది. అది అతన్ని ఎలాంటి ఇబ్బంది పెట్టలేదు. కానీ మాతంగుడు కుర్రచేష్టలతో గాడిద పిల్లని ఓ కర్రపుల్లతో కొట్టాడు. వెంటనే గాడిద పిల్ల తన తల్లి అయిన పెద్ద గాడిద దగ్గరకు వెళ్లింది. తనను కర్రతో హింసించిన అతని గురించి
''అమ్మా.. ఆ బ్రాహ్మణుడు నన్ను కర్రతో కొట్టాడు. నాకు చాలా బాధ కలిగింది'' అని బాధతో చెప్పింది.

దాగిన చరిత్రకు ప్రతిబింబం చరితార్థులు

షేక్‌ ఇబ్రహీం
9533336227


సయ్యద్‌ నశీర్‌ అహమ్మద్‌ పదిహేను సంవత్సరాల శ్రమ, కృషి, పోరాటం, ఆవేదన, గుండె గొంతులో దాగిన మౌనదుఃఖమే 'చరితార్థులు' గ్రంథం.
''మిమ్మల్ని వ్యతిరేకించి నట్టయితే / నేను నా స్వర్గాన్నీ, నా జీవితాన్నీ / నా సంతోషాన్ని కోల్పోవచ్చు / ప్రజల సంతోషంలోనే నా సంతోషం / నా ప్రజల సంక్షేమంలోనే / నా సంక్షేమం ఇమిడి ఉంది / నా కిష్టమైందల్లా మంచిదని నేను భావించను / నా ప్రజలకు ఏది ఇష్టమో దానిని నా అభీష్టంగా భావిస్తాను / నా ప్రజలకు ఎవరు శత్రువులో వారు నాకూ శత్రువులు / వారు నాతో యుద్ధం ప్రకటించినట్టే''
- టిప్పుసుల్తాన్‌ (మైసూరుపులి)

వాళ్ళని అలానే వదిలేద్దాం!!

చిత్రాడ కిషోర్‌ కుమార్‌
9866912906

రాజులు రాజ్యాలు ఏలుతున్నారు
నాయకులు నియాన్‌ కార్లలో తిరుగుతున్నారు
కానీ మనందరి ధనదాహాలు తీర్చే వాళ్ళు మాత్రం
ఎప్పటికప్పుడు పొట్టను తడిమిచూసుకుంటూనే ఉన్నారుగా
వాళ్ళని అలానే వదిలేద్దాం!!
సాగు సమస్యల వలలపై కదులుతూ, మెదులుతూ
సానుభూతి పవనాల సుడిగుండంలో నలిగిపోతూ, మాడి మసైపోతూ
కరువు.. ప్రాంతాలవారీగా మారుతున్నా
నిరంతరం శ్రమిస్తూ అన్యాయాల్ని చవిచూస్తున్నారుగా
వాళ్ళని అలానే వదిలేద్దాం!!