సాహిత్య ప్రస్థానం నవంబర్‌ 2017

సాహిత్య ప్రస్థానం నవంబర్‌ 2017

సాహిత్య ప్రస్థానం నవంబర్‌ 2017

ఈ సంచికలో ...

  • సంపన్నులు (కథ)
  • రాయలసీమ తొలి కథాసాహిత్యం - రచయిత్రులు
  • తూర్పు పడమరల సాహిత్య కలబోత
  • జి.ఎన్‌. రెడ్డి పీఠికలు -
  • సాహిత్య సుగంధ వాటికలు
  • మినీ కవితా రూపాల్లో కొత్త పోకడ- 'ముక్కాలు'
  • గువ్వ గూడు (కథ)
  • నేల నవ్వింది - ఫక్కున నవ్వుతూనే ఉంది
  • అన్నం పొద్దు పండగ (కథ)
  • మధ్య తరగతి వేదనలు-వేంపల్లి సికిందర్‌ కథలు
     

సంపన్నులు

ఎమ్వీ రామిరెడ్డి
9866777870


రామాంజనేయులు ఆ మాట చెప్పగానే ఆశ్చర్యపోయాను.
అతను మా ఆఫీసులో డ్రైవరుగా పని చేస్తున్నారు. మా ఇంటికి దగ్గర్లోనే ఉంటాడు కాబట్టి. నాకు డ్రైవింగ్‌ రాకపోయినా ఆ లోటు లేకుండాపోయింది. ఇద్దరం నా కారులోనే ఆఫీసుకు వెళ్లొస్తాం. వారాంతాల్లోగానీ, సెలవు దినాల్లో గానీ కుటుంబసభ్యులతో కలిసి బయటికి వెళ్ళాలన్నా అతనే నాకు ఆధారం.
ఆ రోజు ఆగస్టు 15. మా బాబు భాస్వంత్‌ పుట్టినరోజు. చందానగర్‌లో ఉన్న ఓ అనాథాశ్రమంలో పిల్లల మధ్య సెలబ్రేట్‌ చేయాలని ప్లాన్‌ చేశాను.
రామాంజనేయులు సహాయంతోనే అందరం అక్కడికెళ్లాం. కేక్‌ కట్‌ చేయించి, పిల్లలకు మిఠాయిలు పంచి, ఓ గంటసేపు గడిపి, వెనక్కి వచ్చాం.
కొద్ది రోజుల తర్వాత అతను ఆ మాట చెప్పగానే నేను ఆశ్చర్యపోయాను. ఒకరో ఇద్దరో కాదు, 26 మంది డ్రైవర్లను అతను చైతన్యపరిచి, ఆ కార్యక్రమం ప్లాన్‌ చేశాడు.
ఏటా మాదిరిగానే కంపెనీలో ఇంక్రిమెంట్లు ప్రకటించారు. డ్రైవర్లకు 15 నుంచి 20 శాతం జీతాలు పెరిగాయి. మామూలుగా వాళ్ల జీతాలే తక్కువ. 20 శాతం పెరిగినా అదేమంత అదనపు ఆర్థికబలం కాదు కానీ, రామాంజనేయులు వారందరినీ ఓ చోట సమావేశపరిచారు.

వీరావేశ కవనం..?

పత్తి సుమతి
8790499405


ఇది నా వీరావేశ కవనం కానే కాదు
క్రోధ వ్యధా పూరిత హృదయాక్రోశం...
మహోజ్వలంగా, మనోజ్ఞంగా ఎదగవలసిన దేశం
మహతలంలోకి కూరుకుపోతోంది...
తానేమీ చేయలేక కాలచక్రం గిర్రు గిర్రున...
తిరుగుతూనే వుంది....
అవినీతి అనకొండ అదుపులేక పెరుగుతూనే వుంది
వర్థంతులు - జయంతుల సందడితో
నాలుగు రోడ్ల కడల్లో విగ్రహాల ఎత్తులు పెరుగుతూనే
ఉన్నాయి....

తూర్పు పడమరల సాహిత్య కలబోత

రామతీర్థ
98492 00385


అరవై రెండేళ్ల కజువా ఇషిగురోకి 2017 సాహిత్య నోబెల్‌ వచ్చిన సందర్భంగా స్వీడిష్‌ అకాడెమీ పెర్మనెంట్‌ సెక్రటరీ సారా డేనియస్‌, 'గొప్ప నిజాయితీ గల రచయిత, పక్కలకు చూడకుండా తనకంటూ ఒక కళాత్మక ప్రపంచాన్ని ఏర్పాటు చేసుకున్న సాహిత్యవేత్త'గా అభివర్ణించారు. ఇంకా 'కొంత జేన్‌ ఆస్టెన్‌ను, కొంత ఫ్రాంజ్‌ కాఫ్కాను కలిపితే, కొద్దిగా మార్సెల్‌ ప్రౌస్ట్‌ను చేరిస్తే, అప్పుడు మీకు ఇషిగురో క్లుప్తరూపంలో అందుతాడు. అప్పుడు మీరు వారి శైలుల్ని పైపైనే కలపాలి. అలా తన రచనలు రూపొందుతాయి' అంది.
అణుబాంబు దాడికి గురైన నాగసాకిలో 1954లో పుట్టిన ఇషిగురో... తండ్రి ఉద్యోగరీత్యా ఇంగ్లాండ్‌కు వచ్చి, అక్కడే చదువుకుని స్థిరపడ్డ, బ్రిటిష్‌ పౌరుడు. ఇంగ్లాండ్‌లో తానొక రచయితను అని 1980ల్లో ఆయన చెప్పుకుంటే, జపాన్‌ భాషలో రాసే రచయిత అనుకునేవారు ప్రజలు. కానీ ఇషిగురో ఇంగ్లీష్‌లో రాస్తాడు. అక్కడి కెంట్‌లో, తదుపరి ఈస్ట్‌ ఆంగ్లియా విశ్వవిద్యాలయంలో కళా, మానవ వికాస రంగాల్లో ఎంఎ పొందాడు.

గుణం - ధర్మం

జంధ్యాల రఘుబాబు
9849753298


నీ ధర్మాన్ని నీవు పాటించమని
చిన్నప్పట్నుండే  భోదిస్తున్నారు
నాకంటూ కొన్ని  నియమాలు పెట్టి
గిరిగీసి అందులో బతకమన్నారు
అంతేనా
గుణంలేనిదైనా నీకదే  మిన్నయని
మెల్లగా నా మనసులో
న్యూనతని నూరిపోశారు
ఓ బెరుకు విత్తనం
నాకు తెలీకుండానే నాటారు
ఓ పిరికి ఆలోచన

మినీ కవితా రూపాల్లో కొత్త పోకడ - 'ముక్కాలు'

టేకుమళ్ళ వెంకటప్పయ్య
9490400858


''ఆధునికాంధ్ర కవిత్వంలో వచ్చిన నవ్యకవిత, భావకవిత, అభ్యుదయకవిత, వచనకవిత, దిగంబరకవిత, విప్లవ కవిత, స్త్రీవాద కవిత, దళితవాద కవిత, అనుభూతికవిత ఇవన్నీ నవ్యకవితాంతరాÄ్భగాలే!  అన్ని కళారంగాలలో మాదిరిగానే కవితాక్షేత్రం కూడా స జనశీలి-ప్రయోగశీలి....!
ఎన్ని ఉద్యమాలు, విప్లవాలు, పోరాటాలు, ధోరణులు, ప్రక్రియలు వచ్చి వెళ్తున్నప్పటికీ ఈ రాకపోకలు కవితలోని జీవలక్షణంగా భావించవలసి ఉంటుంది. ఈ ప్రయోగాల్లో ముఖ్య పరిణామం సంక్షిప్తత. తక్కువ పదాలతో ఎక్కువ ప్రభావాన్ని కలిగించేదిగా తెలుగులో మినీ కవితా ప్రక్రియ  1978-80ల మధ్య కాలంలో ఒక సంచలనం అయ్యింది. యువకవులు ఆనాడు ఉద్యమించి మినీకవితలు వ్రాశారు కాబట్టి అదొ మినీకవితా ఉద్యమంగా భాసిల్లింది. ఒక విధంగా ఇది సౌదామినీకవిత కూడా!
కేవలం యువకులే కాదు, లబ్ద ప్రతిష్టులైన కవులు కూడా మినీకవితలు వ్రాశారు. ''ఎన్ని గజాలు వ్రాశాడన్నది కాదు, ఎన్ని నిజాలు రాశాడన్నది ముఖ్యం'' అన్నారు ఆరుద్ర. నిన్నటి మహాకావ్యం 18పర్వాలైతే నేటి మహాకావ్యం 18 అక్షరాలే అంటూ శ్రీశ్రీ కూడా ఈ ప్రక్రియను స్వాగతించారు. లోక్‌ నాయక్‌ జయప్రకాష్‌ నారాయణ్‌'కు నివాళిగా  ప్రముఖ కవి కాళోజీ ''జేపీ'' అనే శీర్షికతో ''పుటకనీది/చావు నీది/బతుకంతాదేశానిది'' అని మూడూ పాదాల మినీకవిత వ్రాశారు.

అన్నం పొద్దు పండుగ

ఎండపల్లి భారతి
9652802460


ఉగాది పండక్కి ఊర్లో ఉన్న కుటుంబరాళ్లు అందరూ ఇండ్లు, వాకిండ్లు సున్నం పూసుకొని ఇల్లంతా అలికి ముగ్గులేస్తారు. ఇంగ  పండగ నా పొద్దు నాలుగు గంట్ల  రేతిరిలోనే లేసి ఎవురి మొగమూ సూడకుండా పూసిన ఇండ్లకు 'పొలి' కడతారు. ఇండ్లలోకి ఆ సంవత్సరమంతా గాళ్ళు

దూళ్ళు రాకుండా ఆవు పేడతో ఇంటి సుట్టూ గీత మాదిరి పూస్తారు. దాన్నే పొలి కట్టడం అంటారు.  

 ఈ పండగని 'పెద్దలపండగ' అంటాము. వాళ్ళ వాళ్ళ ఇండ్లల్లో ముందుగా పెద్దోళ్ళు కానీ చిన్నోళ్లు కానీ సచ్చిపోయింటే వాళ్లకు కొత్త గుడ్డలు తెచ్చి పెడ్తారు. ఆ రోజు సచ్చినోళ్ళకి ఇష్టమైన వంట వార్పు చేసి పెడ్తారు. కుమ్మరింటికి పొయ్యి కొత్త కడవ కొత్త చాట తెస్తాము. ఆ రోజు కొత్త కడవ నిండా నీళ్లు తెచ్చి నట్టింట పెట్టి ఆ కడవ కు నామాలు పెడతాము, మర్రాకు తో కుట్టిన అయిదు ఇస్తరాకులు నట్టింట వేసి చేసిన వంటా వార్పులు అన్నీ అయిదు పల్లేలుగా పెడతాము. తెచ్చిన కొత్త గుడ్లు పెట్టి ఆ నిలుపు పైన చచ్చిన వారి ఫోటోలు ఉంటే పెట్టి మొక్కుతాము.

నేల నవ్వింది - ఫక్కున నవ్వుతూనే ఉంది

పిళ్ళా కుమారస్వామి
9490122229


పలమనేరు బాలాజీ ఈ నవలను 2008లో రాసినాడు. ఇది చతుర నవలల పోటీలో ప్రత్యేక బహుమతి పొందింది. 2008లో దీన్ని రాసినా దీని కథాకాలం మాత్రం నాలుగేళ్ళ వెనకటిది. ఆనాటి ప్రభుత్వం కుప్పంలో కొత్త వ్యవసాయ విధానంపై అధ్యయనంలో భాగంగా ప్రయోగాత్మకంగా ఒక ప్రాజెక్టు చేపట్టారు. అదే ఇజ్రాయేల్‌ తరహా వ్యవసాయం. దాని పర్యవసానాలు ఈనాడు అందరికీ తెలుసు.

''ఆ మట్టిలో అత్మగతం ఉంది. వర్తమానం ఉంది. భవిష్యత్‌ కూడా ఉంది. అతడి మూలాలు ఆ మట్టిలోనే ఉన్నాయి. ఆప్యాయంగా ఆ మట్టిని కళ్ళకు అడ్డుకున్నాడతను. అయితే, ఆ మట్టి మట్టివాసన వేయటం లేదు. ఏదో వెగటు వాసనవేస్తోంది. నిర్వికారంగా ఆ మట్టివైపే చూస్తుండిపోయాడతను. రెండు కన్నీటిచుక్కలు ఆ గుప్పెడు మట్టిలో నిశ్శబ్దంగా కరిగిపోయాయి''.