కవుల చరిత్ర నన్నెంతో గుబగుబ లాడించేది

శ్రీ పాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి

వీరేశలింగంగారి కవుల చరిత్ర మాత్రం నిత్య నూతనంగానే కనపడుతుంది, నా కిప్పటికీ. చాలాకాలం నే నా మూడోభాగంతోనే కాలక్షేపం చేసుకుంటూ వచ్చాను. నే నెంతోకాలం యెదురుచూడగా యెదురు చూడగా, సంపూర్ణ గ్రంథం వొకనాడు హఠాత్తుగా నా చేతికి వచ్చింది. తమ దగ్గిర రెండు ప్రతులుండడంవల్లా, కవుల చరిత్రలేని ప్రబుద్ధాంద్ర  లైబ్రరీ చూసి యెంతో యిదయీ, నా కది మిత్రులు శ్రీ ఆండ్ర శేషగిరిరావు గారిచ్చారు. నా దృష్టిలో సాహిత్య వ్యవసాయి కదొక పెన్నిధి. అయితే, అది అసమగ్రమూ, ప్రమాద భూయిష్టమూ అని కొందరంటారు, నే నెరుగుదును. కావచ్చు, వారితో నాకు పేచీ లేదు.మరి, నిర్దుష్టమూ సమగ్రమూ అయినదేదీ? నాకు తెనుగుకవుల చరిత్ర కావాలి. అది రచించడానికి నాకు శక్తి లేదు, లేశమూ. ఇందరు పండితులున్నారు, గ్రంథకర్తలున్నారు, పరిశోధకులూ ఉన్నారు, లోటు గుర్తించినవారు కూడా వున్నారు. మంచి చరిత్ర బయలుదేరతియ్యరేం, మరీ? కాకపోయినా, వీరేశలింగం పంతులుగారి మధుర రచన విడిచిపెట్టడం మాత్రం యెలాగ? రమారమి వొక్క సంవత్సరం పాటు, భారతం ఆదిపంచకమూ, కవుల చరిత్ర మూడో భాగమున్నూ మాత్రమే నాకు సర్వస్వమూను.అయితే, మా పెద్దన్నగారు చెప్పిన గ్రంథాల జాబితా పూర్తి అయేదాకా ''శారదరాత్రుల'' పద్యం తరువాత భారతంలో వొక్క అక్షరమైనా చదవలేదు, నేను. అప్పుడప్పుడు గురుముఖతః చదివిన సంస్క ృత గ్రంథాలు తిరగవెయ్యడమున్నూ వుండేది; కాని తెనుగు గ్రంథాలు మాత్రం అవి రెండే ముట్టుకోడం. వాటిలో కవుల చరిత్ర నన్నెంతో గుబగుబలాడించేది. కానయితే, ముద్దుపళనీ, కంకంటి పాపన్నా, దిట్టకవి నారాయణకవీ, అయ్యలరాజు నారాయణకవీ మొదలయిన వా రేకొద్దిమందో తప్ప ఆ భాగంలో వున్న వారందరూ బహుసామాన్యులే.సామాన్యులే అంటే అది యిప్పటి మాట. అప్పట్లో మాత్రం, వారందరూ నాకు నన్నయలే, శ్రీనాథులే.

కాగా, అప్పట్లో, కవి కావడం మహర్షి అయి వుండడమే అనీ, రసికుడైన వాణ్ణి ప్రాపంచికమైన క్షుద్ర వాతావరణంలో నుంచి ఆనందోద్యానవీధులకు చేర్చగలిగేది కవిత్వమే అనీ, కవి అనుగ్రహానికి పాత్రం అయిన దేశమూ, కాలమూ, పాత్రా కూడా శాశ్వత బ్రహ్మకల్పాలయిపోతాయనీ, కవి అంతస్థు తరిచి తెలుసుకోవలసిన బ్రహ్మపదార్థం అనీ బోధించి మా కులవిద్యలమీద నాకు నిరాదరభావం పుట్టించేది, ఆ కవుల చరిత్ర.

''ఇంకా గ్రంథరచనకు పూనుకోవేం?'' అంటూ తరిమి తరిమిన్నీ కొట్టేది నన్ను.

కొంతసేపటిదాకా నాకు బాహ్యజ్ఞానం కలిగేది కాదు.

(శ్రీ పాద సుబ్రహ్మణ్య శాస్త్రి స్వీయ చరిత్ర 'అనుభవాలూ - జ్ఞాపకాలూను'' పుస్తకం నుండి)