కాలకూటం

శింగమాల సుబ్రహ్మణ్యం
9490299399


మనుగడ! ఆటవిక న్యాయంలో ఇదొక సమస్యేగాదు. గతాన్ని ఆటవిక కాలంగా నిందిస్తా ఆధునిక యుగంలో బతకతా వుండామని గొప్పల్జెప్పుకుంటాం. నిజానికి ఇప్పుడు గూడా మనం పాటించేవి ఆటవిక న్యాయాలే!
చిన్న జీవుల్ని పెద్ద జీవులు - బలహీనుల్ని బలవంతులు మింగేయడం సాధారణమే! సంక్షేమం, అభివద్ధి పేరిట వనరుల్ని కబళించడం, బలహీనులపై ఆధిపత్యం చెలాయించడం ఆధునిక రాజ్యాల నీతి! ''అభివ ద్ధి'' అనే మహాయజ్ఞంలో ఊళ్ళకు ఊళ్ళే సమిధలు. ఆ విధ్వంసంలోంచి ప్రతి ఊరు తమ తమ మనుగడను, సాంస్క తిక వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాలనే యత్నం! ఆ క్రమంలో బాధితుల ప్రతిస్పందన. ఆ ప్రతిస్పందనను సామ, దాన, భేద, దండోపాయాలతో అణచేసే యత్నం! ఇదే ఆధునిక మహాసామ్రాజ్యాల అభివ ద్ధి బాట. ఎల్లలెరుగని ఈ విధ్వంసానికి ప్రతి ఊరూ తల్లడిల్లుతోంది. మా ఊరుగూడా దానికతీతం గాదు!
వేల ఆలోచనలు. అంతకు మించిన భయాలు. కాలం గడిచే కొద్దీ అవే నిజాలౌతుండాయ్‌! మా ఊరి మజరా పల్లెలన్నీ కాలగర్భంలో కలిసిపోయాయ్‌. మరి మా ఊరో!... కాలుష్య కాసారంలో ఊపిరాడని చేపలా గిలగిలా కొట్టుకుంటోంది. ఊపిరి అందీ అందకుండా ఉండే మా ఊరికి ప్రాణవాయువు అందేదెలా?....
కలత నిద్ర! కాలం కదిలిపోతున్నా రాత్రి గడవని అనుభూతి! నులక మంచం మీద అటు ఇటు దొర్లడంతోనే సరిపోతావుంది. ఎప్పుడో ఏకోజాముకి నిద్రపట్టింది. ఫ్యాక్టరీల సైరన్‌-లు, లారీల రణగొణ ధ్వనుల్తో అప్పుడే ఊరికి మెలకవొచ్చేసింది. కోడి కూతలు, చెట్లమీది పిట్టల కిచకిచలతో ఊళ్ళు మేల్కొనే రోజులు పోయాయిగదా!
మబ్బుల్ని చీల్చేసిన సూరీడి లేత కిరణాలు సముద్రాన్ని దాటి ఊళ్ళోకి జొరబడుతుండాయ్‌. కూడా నల్లటి పొడిని తీసుకొచ్చి ఊరి మీద జల్లుతుండాయ్‌. పెద్దోళ్ళ క్యాకల్తో మంచాల మీది పిలకాయలు బద్దకంగా నీలగతా వుండారు. నా పరిస్థితి గూడా అట్టానేవుంది. ఓపక్క కసువు. మరోపక్క కళ్ళాపి చప్పుళ్ళు. దూరంగా రాంమందిరం మైకులో భక్తి పాటల సందడి. రాత్రంతా నిద్రతో కుస్తీ పట్టిన ముసలాళ్ళు టీ తాగడానికి శేషగిరన్న అంగడి కాడికొస్తావుండారు. పన్లకు పోయేవాళ్ళు ముందుగానే అక్కడికొచ్చి ఆయనేసిచ్చిన వేడి వేడి టీ ఊదుకుంటా ఒక్కోచుక్క గుటకలేస్తా వుండారు. నాక్కూడా టీ తాగాలనిపించి లేచి కూకున్నా.
అప్పుడే పోలీసు జీబొకటొచ్చి అక్కడాగింది. ఆ జీబులోంచి కానిస్టేబులు కిందకి దిగాడు. జేబిలోంచి కాగితం తీసి వాళ్ళని ఏదో అడిగాడు. వాళ్ళు అక్కడికి కొద్ది దూరంలో వున్న మా ఇంటివైపు చూపించారు. ఇంకా అటూ ఇటూ చేతులూపుతా ఏమేమో చెప్పారు. వెంటనే పోలీసులు మా ఇంటికొచ్చి నన్ను పట్టుకుని జీబెక్కించారు. తర్వాత ఊరి మీద బడి మరో పది మందిని పట్టుకుని జీబులో పడేశారు. మమ్మల్ని ఎందుకు పట్టుకున్నారో మాకెవరికీ అర్ధం గాలా! దుమ్ము రేపుకుంటా జీబు పోలీస్టేషన్కి చేరుకుంది.   
ఈ సంగతి తెలిసి ఊళ్ళోవాళ్ళు చాలా మంది పోలీస్టేషన్కి వచ్చేశారు. బయటంతా చాలా గందరగోళంగా ఉంది. చిన్నా చితకా రాజకీయనాయకులతో పోలీసోళ్ళకి పోన్లు చేయించారు. అయినా పోలీసోళ్ళు మమ్మల్ని వదల్లా. కోర్టుకి తీసుకుబోతామని చెప్పడం మాకు వినబడతా వుంది. ఊళ్ళో కొందరు మాకోసం నాష్టా (అల్పాహారం) తెచ్చారు. పళ్ళు తోముకునే దానికి మమ్మల్ని కుళాయి కాడికి పంపారు. ఇద్దరు పోలీసోళ్ళు మాకు కాపాలాగా వుండారు. పళ్ళు తోంకున్న తరవాత నాష్టా తిన్నాం. పది గంట్లైంది. మమ్మల్ని జీబులో జిల్లా కోర్టుకి తీసుకబోయారు.
అందర్ని కోర్టు బోనులో నిలబెట్టారు. పోలీసోళ్ళ తరపు వకీలు లేచి ఇంగ్లీషులో ఏదో చెప్పాడు. మా తరపు వకీలెవరూ లేరు. మీరు గిరిజనులపై హత్యాయత్నం చేశారంట! నిజమేనా? అని న్యాయమూర్తి అడిగాడు. అప్పటిగ్గానీ మామీద కేసేంటో తెలీలా.
''మేమెవరి మీద హత్యాయత్నం చేయలా'' - న్యాయమూర్తికి చెప్పాం.

ఎందుకంటే మేమెప్పుడూ మా ఊళ్ళో యానాదుల్తో గానీ, దళితుల్తో గానీ తగువు పెట్టుకోలా.  అందరం కలిసిమెలిసే వుంటాం.

కానీ... !  నిన్న కన్వేయర్‌ బెల్టు నిర్మాణం దగ్గర జరిగిన గొడవ గుర్తుకొచ్చింది. పోర్టోళ్ళు కావాలనే ఆ గొడవను మామీద కుల వివక్ష కేసుగా నమోదు చేయించారని అర్ధమైంది. మమ్మల్ని 15 రోజులు రిమాండుకు పంపారు. జిల్లా జైలే మాకిల్లయ్యింది. జైలు జీవితం మాకందరికీ కొత్త. అయినా ఏం చేస్తాం! మా జీవితం మా చేతుల్లో లేకుండా పోయి చాలా రోజులైంది గదా!.

్జ్జ్జ

ఒకప్పుడు పాడిపంటల్తో కళకళ్ళాడిన ఊరు బొగ్గు పొడితో, కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీలొదిలే పొగతో మసిగొట్టుకు బోతావుంది.

బొగ్గుపొడి...బొగ్గుపొడి....బొగ్గుపొడి. తాగే నీళ్ళళ్లో, తినే అన్నంలో, పీల్చే గాలిలో, ఎక్కడ చూసినా అదే! పచ్చటి చెట్లు నల్లగా మారిపోయాయ్‌! పోర్టోళ్ళు పూడ్చగా మిగిలిపోయిన కాలవల్లోని నీళ్ళన్నీ నల్లరంగులోకి మారిపోయాయ్‌! బావుల సంగతి సరేసరి! నీళ్ళ బిందెలు, అన్నం దబర్లు దేనిపైనైనా మూత పెట్టకపోతే అంతే సంగతులు. నల్లగా పేరుకుపోతోంది. ముక్కు చీత్తే చీమిడి నల్లగా వస్తోంది. కళ్ళు మాత్రం ఎర్రబారుతున్నాయ్‌. ఊపిరి తిత్తులకు సంబంధించిన రోగాల్తో ఆసుపత్రులు, మందుల షాపులు కిటకిటలాడతా వుండాయి.

ఒకప్పుడు వాళ్ళిచ్చే డబ్బులకి ఆశపడిన మాకు తగిన శాస్తే జరగతావుంది. భూములు తీసుకొనేటప్పుడు ఎన్నెన్నో కల్లబొల్లి మాటల్జెప్పారు. ఉద్యోగాలిస్తామన్నారు. ఊరంతా చెట్లు నాటించి మంచి వాతారణం కల్పిస్తామన్నారు. ఆసుపత్రులు కట్టిస్తామన్నారు. ఎలాంటి రోగాలొచ్చినా మాదే బాధ్యతన్నారు. పిలకాయలు చదువుకునేందుకు మంచి ప్రమాణాల్తో ఇంగ్లీష్‌ మీడియం స్కూలు కడతామన్నారు. కాలేజి పిలకాయలకు ఫీజులు కడతామన్నారు. ఇవేమీ నిజంగాలా. భూములు లాగేసుకున్న తర్వాత మా మానాన మమ్మల్నొదిలేశారు. ఇక్కడ పెడతామన్న స్కూలు వేరే ఊళ్ళో పెట్టేదానికి ప్రయత్నం చేశారు. ఆ స్కూల్ని మొదట్లో చెప్పినట్టు ఇక్కడే పెట్టాలన్నారు మా ఊరోళ్ళు. దాంతో ఆ ఊరికి మా ఊరికి మధ్య గొడవలు మొదలయ్యాయ్‌.

రోగాలొచ్చే ఫ్యాక్ట్రీలెందుకు కడతామంటుండారో,

ఉచితంగా ఆసుపత్రులు, స్కూళ్ళు ఎందుకు పెడతామంటుండారో ఎవరూ ఆలోచించలా. ఒకవేళ ఒకరిద్దరు ఆలోచించినా వాళ్ళ మాటలు సాగలా.

చుట్టూ కొన్ని వేల మెగావాట్ల కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీలకు అనుమతులిచ్చేశారు. కొన్ని నిర్మాణం పూర్తై కరెంటు తయారుజేయడం మొదలుబెట్టాయి. కళ్ళముందు కరెంటు తయారౌతున్నా మాకు కరెంటు కోత మాత్రం తప్పడం లేదు. అన్ని పల్లెల్లాగే ఇక్కడ కూడా గంటల కొద్ది కరెంటు కోత! మరికొన్ని నిర్మాణ దశలో ఉన్నాయ్‌. బొగ్గుకు డిమాండ్‌ ఎక్కువ గావటంతో ఎక్కడెక్కడో విదేశాల్నుంచి కొన్ని లక్షల టన్నుల బొగ్గు దిగుమతి చేసుకోడం మొదలుబెట్టారు.

ఇంతకు ముందు ముడి ఇనప్పొడిని ఇక్కడ్నుంచే విదేశాలకు ఎగుమతి జేసేవోళ్ళు. అప్పుడు కూడా ఇంతే! చెట్టు చేమల్తో బాటు ఊళ్ళకు ఊళ్ళే ఎర్రబారిపోయాయ్‌. ఇనప్పొడి కళ్ళళ్ళో బడి అతుక్కుపోయి చాలా మంది కంటికి సంబంధించిన జబ్బుల్తో బాధపడ్డారు. ఇప్పటికీ బాధపడతానే వుండారు. అంతకంటే ఎక్కువ మంది ముడి ఇనుము తీసుకొచ్చే లారీల కింద పడి చచ్చిపోయారు. ఇప్పుడు ఇదిగో ఇలా బొగ్గుపొడి. మమ్మల్ని పీల్చి పిప్పి చేసేస్తోంది.

దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గును నిలవ చేసుకోడానికి వాళ్ళకిచ్చిన స్థలం చాల్లా. వాళ్ళ కన్ను ఉప్పుటేరు కానుకునుండే మడచెట్లపై బడింది. ప్రభుత్వ అనుమతి లేకపోయినా వాళ్ళు లెక్కజెయ్‌లా.  ఇప్పటిదాకా తుఫాన్ల నుండి, ఉప్పెనల్నుండి ఊళ్ళను కాపాడిన మడ చెట్లను కర్కశంగా నరికేశారు. అక్కడుండే సొన కాలవల్ని పూడ్చి మట్టి తోలి చదును చేశారు. దిగుమతి చేసుకున్న బొగ్గును అక్కడకి తోలడం మొదలుబెట్టారు. తూర్పుగాలి కొట్టిందంటే, బొగ్గుపొడి మొత్తం చుట్టుపక్కల ఊళ్ళ మీదే! ఇదేమని అడిగే నాయకుడు లేకుండా పోయాడు. గట్టిగా నిలదీసి అడిగే వాళ్ళని వివిధ రకాలుగా ప్రలోభపెట్టి లోబర్చుకుంటుండారు.

ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో కాలుష్య వ్యతిరేక సంఘం కార్యకర్తలు ఊళ్ళోకి అడుగుపెట్టారు. జరుగుతున్న విధ్వంసాన్ని చూసి చలించిపోయారు. ఊళ్ళో జనాల్నందర్ని పోగేసి సమావేశాలు పెట్టారు. జరుగుతున్న అనర్ధాల్ని అందరికి అర్ధమయ్యేటట్టు చెప్పడం మొదలుబెట్టారు. కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీలు వదిలే పొగ వల్ల, బొగ్గు పొడి వల్ల  భూమి, గాలి, నీరు ఎలా కలుషితమౌతున్నాయో చెప్పారు. ఆ ప్రభావం మనుషులపై ఎలా వుంటుందో వివరించారు. మొదట్లో కొందరు వ్యతిరేకించినా తర్వాత్తర్వాత అర్ధం జేసుకున్నారు.

బొగ్గు పొళ్ళు నీళ్ళళ్ళో కలిస్తే గంధకికామ్లం లాంటివి తయారౌతాయంట. ఆ నీళ్ళు మనుషులుగానీ, జంతువులుగానీ వాడుకునేందుకు పనికిరావంట. గాల్లో కలిసిన పొడి పీల్చడం వల్ల ఊపిరితిత్తులకు సంబంధించిన రోగాలు, చెవుడు లాంటివి కూడా వస్తాయంట. ఒక టన్ను బొగ్గు కాలిస్తే నాలుగు టన్నుల కార్బన్‌-డై-ఆక్సైడ్‌ విడుదలవుతుందంట. దాంతోబాటు సల్ఫర్‌్‌-డై-ఆక్సైడ్‌, నైట్రోజన్‌ ఆక్సైడ్‌ లాంటి విషవాయువులు గాలిలో కలుస్తాయని చెప్పారు. అంతేకాక పాదరసం, సీసం, ఆర్సెనిక్‌, క్రోమియం లాంటి భార లోహాలు కూడా విడుదలవుతాయంట. వాటిని పీలిస్తే దగ్గు, ఆయాసం,

ఉబ్బసంతోపాటు చర్మవ్యాధులు, గండె జబ్బులు, కేన్సర్‌-లాంటి భయంకరమైన రోగాలు వచ్చే ప్రమాదం ఎక్కువవుతుందన్నారు. సీసం, పాదరసాలు చిన్న పిలకాయల మెదళ్ళపై ఎక్కువ ప్రభావం జూపిస్తాయంట. పరిస్థితులిలాగే వుంటే రాబోయే కాలంలో ప్రతి ఇంట్లో కనీసం ఒకరైనా మానసిక పరిపక్వత లేని పిలకాయలుంటారని చెప్పారు.

కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీలు సముద్రంలోకి వదిలే వేడినీటి వల్ల కొన్ని కోట్ల టన్నుల చేపలు, రొయ్యలు, ఇతర జలచరాలు చచ్చిపోతాయని జెప్పారు. ఎండలు పెరిగిపోయి నిప్పుల కొలిమిలా మండుతాయని చెప్పారు. కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీల మూలంగా అమెరికాలో సంవత్సరానికి 24,000 మంది మరణిస్తున్నారంట. అంతగా జన సమ్మర్ధంలేని అమెరికాలో ఈ ఫ్యాక్ట్రీల వల్ల సంవత్సరానికి 24,000 మంది మరణిస్తే, అధిక జనసమ్మర్ధం గల మన దగ్గర ఎంత మంది మరణిస్తారో ఊహకందడం లేదని చెప్పారు. ఇందుకు సంబంధించి అమెరికాలోని గ్రీన్‌ పీస్‌ సంస్థ వాళ్ళ అధ్యయన నివేదిక తెలుగు ప్రతిని మాముందుంచారు.

మా ఊరికి చుట్టుపక్కల పది పదిహేను కిలోమీటర్ల పరిధిలో 33,000 మెగావాట్ల కరెంటు ఉత్పత్తికి అనుమతులిచ్చారని తెలిపారు. అన్ని ఫ్యాక్ట్రీలు ఉత్పత్తి మొదలుబెడితే రోజుకు ఇరవైవేల లారీల బూడిద ఇక్కడ పోగవబోతోంది. వాటిలో కొన్నింటినైనా అడ్డుకోకపోతే ఈ ఊరే కాకుండా, ఈ చుట్టు పక్కల ఊళ్ళళ్ళో మనుషుల మనుగడకే ప్రమాదమేర్పడుతుందని వివరించారు.

ఇలాంటి సమయంలోనే బొగ్గు నిల్వచేసిన దగ్గర్నుండి కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీల కాడికి నేరుగా బొగ్గును తీసుకుబోయేందుకు కన్వేయర్‌ బెల్టుల నిర్మాణం ప్రారంభించారు. ఊళ్ళో అందరం అక్కడికెళ్ళి ధర్నా చేసి పనులు జరక్కుండా అడ్డుకున్నాం. కానీ అక్కడున్న సెక్యూరిటీ వాళ్ళు మమ్మల్ని చెదరగొట్టేందుకు లాఠీలకు పన్జెప్పారు. వాళ్ళెక్కడో పరాయి రాష్ట్రం వాళ్ళు.

వాళ్ళు గిరిజనులని మాకెట్టా తెలుస్తుంది. ధర్నా చేస్తున్న జనాల్ని లాఠీల్తో కొడుతున్నారన్న కోపంతో మాలో కొందరు వాళ్ళని ఎనక్కి తోసేశారు. దాంతో వాళ్ళల్లో ఒక పిల్లోడికి తలకాయమీద చిన్న గాయమైంది. అక్కడ్నించి వెళ్ళిపోయిన పోర్టోళ్ళు దెబ్బ తగిలిన సెక్యూరిటీ గార్డు చేత హత్యాయత్నం కేసు పెట్టించారు.

మా తరపున వకీల్ని కాలుష్య వ్యతిరేక సంఘం కార్యకర్తలే పెట్టారు. పది రోజుల తర్వాత బెయిలొచ్చింది. ఊళ్ళో కొందరు పోర్టోళ్ళ దగ్గరికి పోయి అడిగారు- ఇదేం అన్యాయమని!

''మా పన్లకడ్డొస్తే ఇలాగే ఉంటాది మరి! మేమిచ్చేది తీసుకుని నోర్మూసుకుని పడుంటే అందరికి మంచిది. లేకపోతే అంతే. కేసు మాత్రం ఎత్తేయడం కుదరదు. మాకడ్డు రానంత వరకూ మీమీద తదుపరి చర్యలేమీ ఉండవు'' అంటూ బెదిరించారు.

్జ్జ్జ

ఫలితం మామూలే! కేసులకు భయపడిన జనాలు కాలుష్య వ్యతిరేక సంఘం కార్యకర్తలు పెట్టే సమావేశాలకు రావడం మానుకున్నారు. ధర్నాలంటే మరీనూ!... లక్షలాది టన్నుల బొగ్గు దిగుమతౌతానేవుంది. గాలిలో కలిసిపోయిన బొగ్గు పొడి నల్లటి మేఘాలవలే కుమ్ముకుని ఊరిపై బడి తన ప్రతాపం చూపిస్తావుంది. నిర్మాణం పూర్తి చేసుకున్న కరెంటు ఫ్యాక్ట్రీలు కర్కశంగా పొగను కక్కతుండాయ్‌. జబ్బులు పడ్డ జనాలు ప్రభూత్వాసుపత్రుల చుట్టూ తిరగతా వుండారు. ఎదురు తిరిగి పోరాడితే కొంతవరకైనా వాటిని అడ్డుకోగలమని తెలిసినా కేసుల భయంతో ఎవరూ ముందుకు రావడంలా!

పచ్చటి పల్లెలపై నిర్దయగా కాలకూటాన్ని విరజిమ్ముతున్న ఈ భయంకర సర్పాలను నిరోధించడానికి ఏ కష్ణుడు వచ్చి కాళీయమర్ధనం చేస్తాడో!?.....