'అల'ల సవ్వడి

రత్నాల బాలకృష్ణ
9440143488

ఒక తాత్విక చైతన్యంతో కవిత్వాన్ని వాహికగా చేసుకొని సమాజంలోని అసమానమైన  సాంఘిక, ఆర్థిక, రాజకీయ ఘటనలపై తీవ్ర భావావేశాన్ని ప్రదర్శించిన కవి 'అల'.  తను జీవించిన సమాజ పరిధి ఎంత విస్తృతి ఉందో అంత కవిత్వ విస్తృతిని పెంచి దానికి దార్శినికత, సృజనాత్మక భావ చైతన్యాన్ని జోడించి అక్షరంతోనే నిరంతరం మనిషి నుండి మనిషికి ప్రహించాలని పరితపించాడు.  తన చుట్టూ జరుగుతున్న అనేకానేక సంఘటనల పట్ల ఆగ్రహం కలగినప్పుడో, దుఖం వచ్చినప్పుడో, భావోద్వేగాలకు లోనైనప్పుడో కవిత్వ రచన చేసాడు.  కొన్ని చారిత్రక సంఘటనలు, రాజ్యం, మతం, అసమానతలు మానవ జీవితాల్ని ఎలా కల్లోలపరుస్తున్నాయో తన రచనలలో తెలియజేసాడు.

కవన్నవాడు నిన్నలోని కష్టనష్టాల అనుభవాల ఆధారాలమీద, నేడు నడుస్తున్న సాంఘిక వ్యావహారిక ధోరణులలో కనిపించే వక్రమార్గాల సాక్ష్యాల మీద మానసిక ఘర్షణ పొంది రేపటి గురించి కలలు కంటాడు.  ప్రజలకు ముఖ్యంగా రైతులకు, వృత్తులు కోల్పోయి దుర్భర జీవితాన్ననుభవిస్తున్న కష్టజీవులకు, ఆర్తులకు, దీనులకు బంగారు భవిష్యత్తు కల్పన చేసే జిజ్ఞాసతో, తపనతో, సృజనాత్మక భావ వీచికా జాలపరంపరతో నవీన సమసమాజ స్థాపనోద్ధరణకు త్రికరణ శుద్ధిగా పాటుపడతాడు.  ఆ దిశగా ఆలోచిస్తూంటాడు, మదనపడతాడు, ఆవేశపడుతుంటాడు, ఆశయ సిద్ధికోసం ఖేదపడతాడు, నిరంతరం తనలో తను రమిస్తాడు, ఒక ఉదాత్త, మహోన్నత మానవ సమాజ నిర్మితికి అనంతంగా అనుభూతిస్తాడు.

ఈ రకపు మానసికమైన, మేథో భాధ్యతాయుతమైన వ్యావృత్తితో పోరాటపథంలో పయనిస్తాడు.  అక్షరాలను ఆయుధాలుగా చేసుకొని తిరుగుబాటును ప్రకటిస్తాడు.  తన కవిత్వంతో జనజాగృతికి, ప్రజాహితానికి దోహదపడతాడు.  కవి అయినవాడు కవితా సృష్టికర్తే కాక ద్రష్టకూడా.  అంటే భూత, వర్తమానకాలాలలోని మంచి చెడులను బేరీజు వేసి సరికొత్త దృష్టితో నవ్య లోకాన్ని స్వప్నిస్తాడు.  సృజనాత్మక శిల్పిగా మారతాడు, వస్తువు చుట్టూ తిరగకుండా వస్తువులోనికి ప్రవహించి సత్యాన్వేషణ సాగిస్తాడు.  తనదైన ఊనికతో, లయాత్మక పదాల మేళవింపుతో కావ్యసృష్టిని చేస్తాడు.  ఈ లక్షణాలన్నీ 'అల' రచించిన నిప్పులవాగు, మట్టిచెట్టు పిట్టబజనిక, అలల సవ్వడి కవితా సంపుటిలో అద్భుతంగా ప్రతిబింబింపజేసాడు.

అయినంపూడి లక్ష్మీనరసింహరాజు (అల) పూసపాటి కృష్ణంరాజు, దాట్ల నారాయణమూర్తిరాజు, పతంజలి వంటి విజయనగర  కథకుల ప్రాంతంలోంచి వచ్చినా వారి నుండి ప్రేరణను మాత్రం పొంది కవితను తన అక్షర మార్గంగా ఎన్నుకున్నాడు.  జనసాహితి వంటి సంస్థలతో పాటని పల్లవిగా చేసుకొని ప్రజల మధ్య తిరిగి చైతన్యం రగిలించాడు. ఆ పాటలను పాడి పాడి తనలో అక్షర ధునిని నిరంతరం జ్వలింపజేసుకున్నాడు.  కవిత్వాన్నే ఊపిరిగా చేసుకొని తెలుగునేలలో ఎక్కడ సాహిత్యసభ జరిగినా అక్కడకు చేరుకొని తనను తాను పునర్నిర్వచించుకుంటూ ఒక కవితా విహంగమై తిరిగాడు.  కాని తన ఆరోగ్యాన్ని ఎప్పుడు లెక్కచేయక పోవడం వలన రెండు దీర్ఘ కవితలను, ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించి అర్ధాంతరంగా అక్షరక్రతువుని ముగించి తిరిగిరాని ప్రయాణం చేసాడు.

అతని మొదటి ప్రచురణ ''నిప్పులవాగు''.  నిప్పు చైతన్యానికి ప్రతీక.  వాగూ చైతన్యానికి ప్రతీకే.  మరి నిప్పులే వాగులై తెలుగునాట భూమికోసం, భుక్తికోసం ప్రవహించే తీరును వివరించిందీ నిప్పులవాగు దీర్ఘకవిత.  ''యుద్ధం'' అనే అంశాన్ని నాయకుడిగా చేసి యుద్ధం వల్లనే ప్రజలు ఎత్తుపల్లాలు లేని జీవితాన్ని సాధించుకోగలరన్న పూర్తి నమ్మికతో సాగుతుంది ఈ దీర్ఘకవిత.  కష్టజీవి యుద్ధం చెయ్యడం అనివార్యమన్నది 'అల' అభిప్రాయం.  అందుకే యుద్ధాన్ని ప్రేమిస్తాడు ఇలా

ఓ నా యుద్ధమా

నిరంతరం సాగే

జీవన సంఘర్షణవి

అంతర్మధనం నించి

బయటపడిన

అమృత తరగవి

అని అంటూ కష్టజీవి తను కష్టాల కొలిమి నుండి బయటకు రావాలంటే యుద్ధాన్ని ఆవాహన చేసుకొని, తనే సర్వస్వమని, తనకోసమే పలవరించి, పరితపిస్తేనే మార్పు సాధ్యమౌతుందని ఉద్భోదిస్తాడు.

నాగలి మేడిని

అదిమిపెట్టే వేలే

తెల్లకాగితం మీద

ముద్రవేసినప్పుడు

కొరడా కర్రని

బిగిసిపట్టిన చెయ్యే

అప్పులకోసం అర్రులు చాచినప్పుడు

యుద్ధం అనివార్యం

అనాదిగా రైతు వ్యవసాయం చేసి అప్పులు పాలౌతూనేవున్నాడు తప్ప స్థిరమైన, ఆనందకరమైన జీవితాన్ని ఈ ఆధునిక కాలంలో కూడా పొందడం సాధ్యం కావడంలేదు.  దీనికి కారణమైన పెత్తందారీ భూస్వామ్యవ్యవస్థ, ప్రపంచీకరణ శక్తులపైన కొరడా ఝుళిపించి తన కష్టానికి తగ్గ ఫలితాన్ని పొందడానికి యుద్ధం అనివార్యం అయ్యిందని ఆక్రోశిస్తున్నాడు. ఇలా ''మన వ్యాపారం మీద, మన సకల అలవాట్ల మీద చావు దెబ్బ తీశాడే... వాడి మీద, వాడి కుట్రలమీద యుద్ధం చెయ్యాలి, ఇది పోరాటకారుల యుద్ధం కాదు, పీడితులు, బాధితులు, అణగారిపోతున్న సకల వృత్తుల ప్రజలు తమ మీద తమ సంస్కృతి మీద జరుగుతున్న దాడికి వ్యతిరేకంగా సమస్త ప్రజలు సామూహికంగా చేయవలసిన తిరుగుబాటుగా అభివర్ణించాడు.  ప్రజాయుద్ధ పరిణామాన్ని వస్తువుగా చేసుకొని అత్యంత అవగాహనతో అనివార్యమైన యుద్ధాన్ని చిన్న దీర్ఘ ఖండికలో ''అల'' యుద్ధారావాన్ని ఆలపించాడు.

రెండవ దీర్ఘ కావ్యం ''మట్టి చెట్టు పిట్ట బజనిక''.  ఇది కూడా ప్రపంచీకరణ నేపథ్యంలో రైతు తన అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయి రైతే మట్టి చెట్టుగా మారిపోయి ఆ చెట్టుపై బజనిక (చెట్లను ఆసరా చేసుకొని చెట్ల సారాన్ని పీలుస్తూ చెట్టంతా వ్యాపించే ఒకరకమైన తీగ)గా మారి రైతు జవసత్వాలను పీల్చిపిప్పిచేసి అతని సారాన్నంతా గ్రహిస్తున్న పరాన్నభుక్కులైన కార్పొరేటు శక్తుల ఆధిపత్యజాలాన్ని నిరసిస్తూ ఉత్తరాంధ్రా మాండలికంలో రాసిన ఖండకావ్యం ఇది.

నల్ల నోట్ల కట్టలు

సెలకల్లో చెట్లై కొత్త చిగురు తొడుగుతున్నాయి

కార్పొరేటు సాగులో

డాలర్ల గరిసెలు

విదేశీ బ్యాంకు లాకర్లలో

నెట్టులే నెట్టులు

అంటూ మట్టితో కలిసి చెమట చుక్కలు పండించిన పంటలు ఎలా దోపిడీకి గురియై డాలర్లుగా మారి విదేశీ లాకర్లలో కట్టలుకట్టలుగా మారుతున్నాయోనని ఆక్రోశిస్తున్నాడు.

చెరువు ఆగాడీ మన్ను

మెట్టుకి మొల్లంబలి

వెంపలి, పిల్లి పెసర

దమ్ము మడికి బొమ్మిడాల పులుసు

ఇలా పొలానికి కావలసిన మన్ను, గత్తం సేంద్రియ పద్ధతిలో సిద్ధం చేసిన రైతు ఎంత ఒడుపుగా పొలాన్ని దున్నుతున్నాడో చూడండి.

గొడ్డలు రాకుండా/గొడ్డుల్ని ఒడుపుగా అదిల్చి/దమ్ముమడి చుట్టూ/ఎద్దై తిరిగి/ఆరై అరిగిపోతాడు/కష్టాల నిప్పుగోళం/ఆలి నెత్తెక్కి/అంబలి తట్టవుతుండు

అంటూ ఆరుగాలం పిల్లాపాపలతోటి కష్టించి పంటపండించిన రైతుకు కల్తీ పురుగుల మందులనో, తాలు విత్తనాలవల్లనో, సరైన గిట్టుబాటు ధర రాకపోవడం వల్లనో తను చేసిన అప్పు తీర్చలేక దుక్కిటెడ్లును కబేళాకి పంపించి, నాగలిని పొయ్యిలోకి దూకించి తను ఉరికొయ్యకి వేలబడుతున్న దీనస్థితిని అద్భుతంగా చిత్రీకరించాడు.

అందుకే ఈ స్థితికి కారణమైన ఈ వ్యవస్థ ముఖచిత్రం మారాలని ఈ మార్పు రావాలంటే సంఘటితమైన తిరుగుబాటు ప్రకటించాలని ఆవేశపడుతున్నాడు.

ఏక ధృవ ఆధిపత్యానికి అప్పసం వేసి/కోల్పోయిన సంపదల్ని పిండుకోవడానికి/సన్నకారు ప్రపంచకం/జట్టుకట్టి నిట్టలా నిలబడాలి/....../బతుకు మడిలో/విస్తరిస్తున్న హలఖడ్గం/కళ్ళముందు కదులుతూనే ఉంది/ఇంకా ఇప్పుడు యవక లేలయ్యింది/తెల్లారడానికి ఎంతో దూరం లేదు

ఇక మూడవది పాతికేళ్ళ సుదీర్ఘ రచనా వ్యాసంగ కాలంలో అల రాసిన కవితల సంపుటి ''అలల సవ్వడి''.  కవిత్వ రహస్యం తెలిసిన కవి సమాజంలోని అసమానమైన సాంఘిక, ఆర్థిక, రాజకీయ ఘటనల కారణంగా సమాజంతో ఎలా విభేదిస్తాడో ఈ కవితలలో చూస్తాము. తీవ్ర సంక్షోభం నుంచి జనించిన భావావేశం ఈ కవితలలో ధ్వనిస్తుంది. ఈయన కవితా తాత్వికతంతా తిరుగుబాటే.  ఎదురుతిరిగి ప్రశ్నిస్తే కాని, తిరగబడి యుద్ధం చేస్తే కాని మన హక్కులు, మన జీవితాలను సాధించలేమని ప్రగాఢంగా విశ్వసిస్తాడు అల.  అందుకే వీలైన దగ్గరల్ల తిరుగుబాటునే ఆయుధంగా చేసుకోవాలని పరితపిస్తాడు.

''స్తబ్దతా మరణమే!'' అనే కవితలో

మీ జలల తలల్ని

కష్టాల రాళ్లకు ఢీకొట్టి

నిర్భయంగా

ప్రతిఘటన లోయల్లోకి

జలపాతాలై దూకండి!

అంటూ పిలుపునిస్తాడు.  ఇతని కవితల్లో చిక్కని కవిత్వంతో కూడిన వైప్లవిక స్వప్నం అంతర్గతంగా ప్రవహిస్తూ వుంటుంది.

''బహుశా!'' అనే కవితలో

ఎవరో/చుక్కల్ని ఏరి/పెరటి నందివర్ధన మొక్కకు/అద్దినట్టున్నారు/అడవి/ఆకుల మీద నెత్తుటిని/ఆకాశానికి పులిమినట్టున్నారు

మతాన్ని, మతం చేస్తున్న దాష్టీకం పైన తన తీవ్రమైన ఆగ్రహాన్ని ఇలా వెళ్ళగక్కుతున్నాడు

''ఇంకానా...! ఈ కోవెల...! అనే కవితలో

కోవెల ప్రవేశమూ వద్దు/కోవెల వద్దు/మనుషుల మధ్య అంతరాన్ని పెంచే/ఈ కోవెల సంస్కృతి మీద/కాండ్రించి తుప్పున ఉమ్మాలని ఉంది

ఇప్పుడు జరుగుతున్న దేశాల మధ్య యుద్ధాలలో అంతిమంగా ఏకధృవ యుద్ధాలేనని సామ్రాజ్యవాద వ్యాప్తికి, బహుళ జాతి సంస్థల ఆధిపత్యాన్ని నిలుపుకోడానికి జరుగుతున్న పోరాటాలేనని ఈ ఆధిపత్యజాలం పోవాలంటే

''యుద్ధం ముగియలేదు'' అన్న కవితలో

అధికారానికి, ఆధిపత్యానికీ/కేంద్రం మట్టి మనిషే!/ఈ మట్టి పోరుతోనే/యుద్ధాలకీ, సామ్రాజ్యయుద్ధాలకీ అంతం/శ్రమజీవుల సుందర ప్రపంచం కోసం/జరిగే ఈ పోరు/నీతోనే ప్రారంభం కాలేదు/మాతోటి ముగిసిపోదు''

అంటూ ప్రతి శ్రమజీవిని తట్టిలేపుతున్నాడు. ఇలా తన ప్రతి కవితలోను అల ''అలల సవ్వడి'' యొక్క తీవ్రతను తెలియజేస్తూ సముద్ర తరంగాల ఉప్పెన హోరును తన కవితల ద్వారా ప్రవహింపజేస్తూ తారతమ్యాలులేని సమసమాజ నిర్మాణాన్ని కాంక్షిస్తూ అల తన కవితా ప్రయాణాన్ని సాగించాడు. ఇంకా కొనసాగించాల్సిన సమయంలో హఠాత్తుగా కేన్సర్‌ కారణంగా తన అలల ఉధృతి ఒక్కసారి ఆగిపోయింది.  ఇది తెలుగు కవితా లోకానికి ముఖ్యంగా ఉత్తరాంధ్ర మాండలికానికి తీరనిలోటు.