తెలుగు మాధ్యమం - ఆంగ్ల మాధ్యమం

       - ఎస్‌ వెంకట్రావు

ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోని ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో ఎవరూ తెలుగు మాధ్యమంలో చదవడానికి వీల్లేకుండా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల తీసుకువచ్చిన జిఓ నెం 81 పెద్ద దుమారాన్ని రేపింది. తెలుగు రాష్ట్రంలో తెలుగు భాష పరిస్థితి గురించీ, పిల్లల చదువులు ఏ మాధ్యమంలో ఉండాలి అన్న విషయం గురించీ విపరీతమైన వాదోపవాదాలను లేవనెత్తింది. రాష్ట్ర ప్రభుత్వ చర్యకు వ్యతిరేకంగా, అనుకూలంగా మీడియాలో, మరీ ముఖ్యంగా సోషల్‌ మీడియాలో విపరీతమైన చర్చ జరుగుతోంది.

పాఠశాలల్లో ఆంగ్ల మాధ్యమం ఉండాల్సిందే అనే వాదన ప్రధానంగా దళితుల్లోని కొన్ని తరగతుల నుండి వస్తోంది. వారు బలంగా చేస్తున్న వాదన ఏమంటే....ఈ రోజు ఆంగ్లం ఉపాధి భాషగా మారిపోయింది. ఆంగ్ల మాధ్యమంలో చదువుకున్న వారంతా మంచి ఉద్యోగాలు సంపాదిస్తున్నారు, ఉపాధి పొందుతున్నారు. విదేశాలకు వెళ్లి బాగా సంపాదించుకునే అవకాశాలూ వారికే వస్తున్నాయి. గత రెండు మూడు దశాబ్దాల్లో స్తోమత ఉన్న వారి పిల్లలంతా, ముఖ్యంగా అగ్రవర్ణాలవారి పిల్లలు ప్రయివేటు ఆంగ్ల మాధ్యమ పాఠశాలల్లోకి మారిపోయారు. అందువల్ల అవకాశాలన్నిటినీ వారే అందిపుచ్చుకున్నారు. ప్రయివేటు పాఠశాలల్లో చదివించే స్తోమత లేని, బలహీన వర్గాల పిల్లలు మాత్రమే ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో మిగిలిపోయారు. ఇక్కడ అంతంత మాత్రం చదువులు. అవి కూడా తెలుగు మాధ్యమం చదువులు. ఈ చదువులు ఈ తరగతుల పిల్లల అభివృద్ధికి ఆటంకంగా మారాయి. కనుక ప్రభుత్వ పాఠశాల్లో ఆంగ్ల మాధ్యమం ఆహ్వానించదగ్గ విషయమే.

ప్రభుత్వ చర్యను వ్యతిరేకించేవారు బలంగా చేస్తున్న వాదనలు ఇలా ఉన్నాయి... 1. మాతృభాషలో విద్య నేర్వడం వల్ల పిల్లల మానసిక వికాసం ఉన్నతంగా ఉంటుంది. ఇది శాస్త్రీయంగా నిరూపించబడిన విషయం.  అందువల్ల తెలుగు మాధ్యమంలో విద్యా బోధన, కనీసం ప్రాథమిక విద్య వరకు జరగాలి. 2. తెలుగు భాష నాశనం అయితే తెలుగు జాతి సంస్కృతి నాశనం అవుతుంది. ప్రధానంగా ఈ రెండు కారణాల వల్ల వీరిలో చాలా మంది తెలుగు మాధ్యమంపై నిషేధం విధించడాన్ని వ్యతిరేకిస్తున్నారు.

ఇక వాదనలకు దిగినప్పుడు ఒకరి వాదన మరొకరు పూర్వపక్షం చేసుకోడానికి అనేక అంశాలు ముందుకు తెస్తున్నారు. ఆంగ్ల మాధ్యమం వద్దంటున్న వారు వారి పిల్లలను ఆంగ్ల మాధ్యమంలో ఎందుకు చదివించారు, చదివిస్తున్నారు అని ప్రశ్న.  ప్రభుత్వం కూడా ఇదే వాదన చేస్తోంది. ప్రభుత్వం విధాన పరంగా నిర్ణయం చేసినప్పుడు అందరూ దానికి బద్దులై ఉంటారు, అందువల్ల ఆంగ్ల మాధ్యమాన్ని అనివార్యంగా మార్చకుండా తెలుగు మాధ్యమాన్ని అనివార్యంగా చేసినప్పుడు అందరూ దాన్ని పాటిస్తారు గదా అనేది ప్రతివాదన. ఆంగ్ల మాధ్యం వద్దనడం లేదు, తెలుగు మాధ్యం కూడా ఒక ఐచ్ఛికంగా ఉంచాలి అనేది ఒకవైపు. తెలుగు ఒక పాఠ్యాంశంగా ఉంటుంది గనుక దానికి వచ్చిన  భయమేమీ లేదు అనేది మరోవైపు. ఇలా వాద ప్రతివాదనలు సాగిపోతూనే ఉన్నాయి. భాషమీద అభిమానం త్వరగానే దురభిమానంగా మారిపోయే అవశాలున్నాయి. తెలుగు భాష, తెలుగు మాధ్యమాల గురించి నేడు రాష్ట్రంలో జరుగుతున్న చర్చ ప్రజల మధ్య ఒక చీలికను చూపిస్తోంది.

ఏమైనా భాషా సమస్యను సమగ్రంగా పరిశీలించి, పరిష్కరించే విషయంలో పాలక పక్షాల వైఫల్యమే నేడు మన రాష్ట్రంలో ఈ గందరగోళానికి కారణం. గతంలో రాష్ట్రాన్ని పాలించిన ప్రభుత్వాలుగానీ, నేటి పాలక పక్షం గానీ భాషా సమస్యను, బోధనా మాధ్యమం సమస్యను పాక్షిక కోణం నుండే చూశాయి, చూస్తున్నాయి.

ఈరోజు తెలుగు భాషా సమస్య సెంటిమెంటు సమస్య కాదు. కానీ తెలుగు వికాసం కోసం మాట్లాడుతున్న వారిలో చాలా మంది దాన్ని ఇలాగే చూస్తున్నారు. అది కేవలం మన తెలుగు ప్రజల సంస్కృతీ సంప్రదాయాలకు సంబంధించిన సమస్య మాత్రమే కాదు. భాష విద్యకు మాధ్యమమైతే, విద్య ఉపాధికి ఆలంబనం. అందువల్ల ఒకవైపు సంస్కృతి కోణం నుండీ, రెండోవైపు ఉపాధికోణం నుండీ భాషా సమస్యను పరిశీలించాలి. పరిష్కరించాలి.

ప్రమాదంలో తెలుగు భాష

యునెస్కో తను రూపొందించిన ప్రపంచ భాషల అట్లాస్‌లో మృతి చెందుతున్న భాషలను గురించి క్రింది విధంగా చెప్పింది:

ప్రమాదంలో పడిన భాషలు - ఎక్కువ మంది పిల్లలు మాట్లాడతారు. కానీ ఆ మాట్లాడ్డం కొన్ని ప్రాంతాలకే

(ఉదాహరణకు ఇంటికే) పరిమితం అవుతుంది.

ఖచ్చితంగా ప్రమాదంలో పడిన భాషలు - పిల్లలు ఇంటిలో మాతృభాషగా మాట్లాడని భాషలు

తీవ్రంగా ప్రమాదంలో పడిన భాషలు - తాతల తరం వారు మాట్లాడతారు, తల్లి తండ్రుల తరం అర్ధం చేసుకుంటుంది కానీ వారు పిల్లలతో గానీ  తమలో తాముగానీ ఆ భాషలో మాట్లాడరు.

అతి తీవ్రంగా ప్రమాదంలో పడిన భాషలు - తాతల తరం వారు, పాత తరం ప్రజలు కూడా అప్పుడప్పుడు పాక్షికంగా మాట్లాడే భాషలు.

అంతరించిపోయిన భాషలు - 1950 తరువాత మాట్లాడేవారే లేని భాషలు.

యునెస్కో నిర్వచనం ప్రకారం అన్ని తరాలవారూ మాట్లాడుతూ ఒక తరం నుండి మరోతరానికి ఎటువంటి ఆటంకాలు లేకుండా బదిలీ అయ్యే భాషలు క్షేమంగా

ఉన్నట్లు. ఈ నిర్వచనాల ప్రకారం చూస్తే తెలుగు భాష క్షేమంగా మాత్రం లేదని అర్ధమవుతుంది. అది ఎంత ప్రమాదంలో ఉంది అనేది అంచనా వేయాలి.

మన రాష్ట్రంలో ప్రాథమిక స్థాయిలో ఇప్పటికే 50 శాతం మంది పిల్లలు ఆంగ్లమాధ్యమంలో చదువుతున్నారు. అందువల్ల వారికి తెలుగు చదవడం, రాయడం రాదు. సమాజంలో

ఉన్నత వర్గాలవారే కాదు, మధ్యతరగతి, దిగువ మధ్యతరగతి ప్రజలు కూడా ఇటీవలి కాలంలో పిల్లల చదువులకు ఆంగ్ల మాధ్యమాన్నే ఎంచుకుంటున్నారు. ఆంగ్ల మాధ్యమంలో చదవకపోతే తమ పిల్లలకు భవిష్యత్తు లేదన్న భయం ప్రజల్లో ఏర్పడింది.  తెలుగు మాధ్యమంలో చదవడమంటేనే న్యూనత గానూ, తెలుగు మాధ్యమ విద్యార్థ్దలంటే సమాజంలో తక్కువ తరగతి వారు గానూ పరిగణించబడుతోంది. ఇప్పటివరకు ప్రాథమిక స్థాయిలో ప్రభుత్వ విద్య అంటే తెలుగు మాధ్యమంగానూ, ప్రయివేటు విద్య అంటే ఆంగ్ల మాధ్యమంగానూ చెలామణి అవుతోంది. ఈ అడ్డుగోడలు తెగ్గొట్టేందుకు ప్రభుత్వం జిఓ నెం 81 తెచ్చింది. అయితే అడ్డుగోడలు పడగొట్టేది అందర్నీ తెలుగు మాధ్యమంలోకి తేవడానికి కాదు, ఆంగ్ల మాధ్యమంలోకి నెట్టడానికి. అందువల్ల యునెస్కో చెప్పినట్లు అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో తెలుగు బాష పడిందా  ఇంకా పడలేదా అన్న అంచనాలు ఎలా

ఉన్నా ప్రభుత్వ చర్యతో ప్రమాదం ముంచుకొచ్చిందన్నది మాత్రం వాస్తవం.

తెలుగు ప్రజలకు తెలుగు మాధ్యమం లేకుండా చేయడానికి ప్రస్తుత రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చెబుతున్న కారణాలనే గతంలో ప్రభుత్వాలు కూడా చెప్పాయి. ఆంగ్ల మాధ్యమం లేకపోతే ఉద్యోగాలెలా వస్తాయి? కుగ్రామంగా మారిపోయిన ప్రపంచంలో (గ్లోబల్‌ విలేజ్‌లో) పోటీని తట్టుకోవాలంటే ఆంగ్లం తప్పనిసరి, ఇంటర్నెట్‌లో సమాచారం రాబట్టుకోవాలంటే ఆంగ్లం తెలుసుకోకుండా ఎలా?...ఇలాంటి ప్రశ్నలతో వారు ప్రజలను ఆంగ్లంవైపు నెట్టారు. ఈ వాదనలన్నీ అశాస్త్రీయమైనవనీ, వాస్తవాలకు దూరంగా ఉన్నాయని మేధావులు చెబుతూనే ఉన్నారు. అయినా పట్టించుకోకుండా ప్రభుత్వాలు తీసుకున్న నిర్ణయాలవల్ల మన అమ్మ భాష నేడు ఈ దుస్థితికి చేరుకుంది. చివరికి తెలుగుదేశంలో తెలుగు మాత్రమే తెలిస్తే నీవు ఎందుకూ పనికిరావు. ఏ ఆఫీసులోనూ నీ పనులను నీకు నీవుగా చక్కదిద్దుకోలేవు. కాని తెలుగు తెలియకపోయినా నీకు ఇంగ్లీషు మాత్రమే తెలిసినా ఎటువంటి ఇబ్బంది లేకుండా అన్ని పనులూ చక్కబెట్టగలవు అన్న స్థితికి రాష్ట్రాన్ని తీసుకువచ్చారు. భాషకు సంబంధించిన కొన్ని ముఖ్య విషయాలు పరిశీలిద్దాం.

తెలుగు భాష - తెలుగు సంస్కృతి

ఒక భాష స్థానంలో మరోభాష వచ్చి చేరడమంటే అర్థం ఒక సంస్కృతి  నాశనమై మరో సంస్కృతి దాని స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తున్నట్లేనని యునెస్కో డైరక్టర్‌ జనరల్‌ కొయిచిరో మత్సూరా పేర్కొన్నారు. యాలేలోని హస్కిన్స్‌ లేబరేటరీ

ఉపాధ్యక్షుడైన డాఫ్‌ వాలెన్‌ దీన్ని మరో విధంగా వివరించాడు. ''భాష అనేది ఒక సంస్కృతికి  ప్రతినిధి మాత్రమే కాదు, అదీ సంస్కృతిలో భాగం. మాటలు, పలకరింపులు, పాటలు, హాస్యం వంటివన్నీ కేవలం సమాచారాన్ని అందించుకునే సాధనాలు మాత్రమే కాదు అవన్నీ సంస్కృతిలో భాగం. ఒక సంస్కృతిని ఇంకో భాషలో కూడా వ్యక్తం చేయవచ్చు. కాని తన స్వంత భాషలో మాత్రమే దాన్ని ప్రతిభావంతంగా వ్యక్తం చేయడం సాధ్యమవుతుంది'' అని అంటాడాయన. ప్రపంచంలో అంతరించిపోతున్న భాషల పరిరక్షణ నిధికి ఈయన అధ్యక్షుడు కూడా. వాలెన్‌ అభిప్రాయం ప్రకారం భాషను పరిరక్షించుకోవడమెందుకంటే ''అది ప్రజలు తమ స్వంత భవిష్యత్తును నిర్ణయించుకునే ఒక సాధనం కనుక. భాషను పరిరక్షించుకోవడం ద్వారా కొన్ని విలువలను పరిరక్షించుకోగలం కనుక''

తెలుగు భాషకు వస్తున్న ప్రమాదం గురించి, లేక ఆంగ్ల మాధ్యమానికి వ్యతిరేకంగా ఎక్కువగా మాట్లాడితే భాషా దురభిమానాన్ని పెంచినవారమవుతామని అనుకునే వారున్నారు. దీన్ని కేవలం ఒక సెంటిమెంటల్‌ సమస్యగా పరిగణించి కొట్టిపారేసేవారూ ఉన్నారు. కాని ఈ రోజు మాతృభాష పరిరక్షణ కోసం, తెలుగులో విద్యాబోధన, తెలుగులో ప్రభుత్వ వ్యవహారాల నిర్వహణ కోసం డిమాండు చేయడం కేవలం సెంటిమెంటుకు సంబంధించినది కాదు. తెలుగు భాష మీద ఆంగ్లం దాడికి, తెలుగు సంస్కృతిమీద విదేశీ సంస్కృతి దాడికి వ్యతిరేకంగా జరిగే పోరాటంలో ఇదో భాగం. ఇంకోమాటలో చెప్పాలంటే సామ్రాజ్యవాద ప్రపంచీకరణ యుగంలో మన భాషమీద, మన సంస్కృతిమీద, మన విలువల మీద సామ్రాజ్యవాద సాంస్కృతిక దాడికి వ్యతిరేకంగా జరుగుతున్న పోరాటంలో ఇదో భాగం. మన దేశంలోనే కాదు, తెలుగు రాష్ట్రంలోనే కాదు, అన్ని దేశాల్లో అన్ని భాషలు మాట్లాడే సమాజాల్లో ఈ పోరాటం జరుగుతోంది. ఎందుకంటే ప్రపంచీకరణ పేరుతో అన్ని సమాజాలమీద, అన్ని భాషలమీద ఆంగ్లం దాని సంస్కృతీ, దాని విలువలూ దాడి చేస్తున్నాయి కాబట్టి.

ఒక జాతి సంస్కృతిని, భాషను, విలువలను దానిపై ఆధిపత్యం వహించే జాతి నాశనం చేయడానికి ప్రయత్నించడం ఆనాదిగా జరుగుతున్నదే. ఐరోపవాసులు తమ వలస పాలన నెలకొల్పుకునే క్రమంలో ప్రపంచంలోని కొన్ని వేల భాషా సంస్కృతులను నాశనం చేశారు. నాగరికత పెంపొందని జాతులు విదేశీయుల దురాక్రమణలో తమ భాషలను కోల్పోయాయి. ఆసియా, ఐరోపాలలో కూడా గిరిజనులు, సంచార జాతులకు చెందిన అనేక భాషలను స్థానికంగా అభివృద్ధి చెందిన సమాజాలు నాశనం చేశాయి. భాషా సంస్కృతుల వినాశనమనేది ప్రపంచంలో నేటికీ కొనసాగుతోంది. యునెస్కో అధ్యయనం ప్రకారం ప్రపంచంలో మొత్తం 6000 భాషలుండగా వాటిలో సుమారు 5000 భాషలు అంతరించిపోతున్నాయి.

ప్రపంచీకరణ - తెలుగు భాషపై దాడి

అనేక శతాబ్దాలుగా వివిధ భాషలు, సంస్కృతుల మీద దాడి జరుగుతున్నా ప్రపంచీకరణ యుగంలో ఆంగ్ల భాష చేస్తున్న దాడి ఒక నూతన రూపాన్ని, ఒక నూతన సారాన్ని సంతరించుకుంది. ప్రపంచమంతటా వినిమయదారీ సంస్కృతిని విస్తరించే క్రమంలో ఈ దాడి జరుగుతోంది. ఎలక్ట్రానిక్‌ మీడియా, వినోద, సమాచార పారిశ్రామిక వ్యవస్థల ద్వారా ఇది సాగుతోంది. ఒకప్పుడు సామ్రాజ్యాల విస్తరణ కోసం కరవాలం చేతపట్టి, అశ్వారూఢులై ఒక్కో రాజ్యాన్ని జయించుకుంటూ పోయినట్లే నేడు ఆంగ్ల భాష అమెరికా సమాచార సాంకేతిక, వినోద సాధనాల ద్వారా స్వారీ చేస్తూ ప్రపంచ మంతటా వినిమయదారీ సంస్కృతిని విస్తరించుకూంటూ పోతోంది.

క్లింటన్‌ హయాంలో అమెరికా అధ్యక్షభవనం అధికారిగా పనిచేసి తరువాత 'కిసింజర్‌ అసోసియేట్స్‌' మేనేజింగ్‌ డైరక్టర్‌ బాధ్యతలు చేపట్టిన డేవిడ్‌ రోథోకోఫ్‌ అభిప్రాయం ప్రకారం ''ప్రపంచమంతా ఒకేభాష నెలకొనాలంటే అది ఇంగ్లీషే కావాలి, ప్రపంచమంతా టెలివిజన్‌, రేడియో, మ్యూజిక్‌ అనుసంధానించబడిందంటే ఆ కార్యక్రమాలు అమెరికావే కావాలి. ప్రపంచంలో ఉమ్మడి విలువలంటూ అభివృద్ధి చెందితే అవి అమెరికావారికి అనుకూలమైనవి కావాలి. అప్పుడే - ఆ పరిస్థితులు ఏర్పడినప్పుడే - ఆధునిక ప్రపంచంలో అమెరికా ప్రయోజనాలు నెరవేరుతాయి.'' ఇవన్నీ కేవలం అమెరికా ఆలోచనలూ, ఆశలూ కావు అవి ఇప్పుడు జరుగుతున్న వాస్తవాలు అంటాడాయన.

21వ శతాబ్దంలో కంప్యూటర్‌లు, ఇంటర్‌నెట్‌ ఇతర ఎలక్ట్రానిక్‌ సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో అమెరికా ఆధిపత్యం నెలకొల్పింది. ఈ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం నేర్చుకోవడానికి ఆంగ్లాన్ని తప్పనిసరి చేసింది. తన పారిశ్రామిక ఉత్పత్తులు సర్వీసులతోబాటు హాలీవుడ్‌ సినిమాలు, టెలివిజన్‌ కార్యక్రమాలు, పాప్‌ మ్యూజిక్‌ ఇతర వినోద రంగ ఉత్పత్తులను ప్రపంచం మీదికి వదిలింది. 'లిమాండె డిప్లమాటిక్‌' పత్రికలో హెర్బర్ట్‌ షిల్లెర్‌ అనే పరిశోధకుడు ఈ విధంగా రాశాడు. ''రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం తరువాత అమెరికా తన ప్రత్యర్థులందరికన్నా శక్తివంతంగా ముందుకొచ్చింది. దాంతో అమెరికన్‌ మీడియా, సాంస్కృతిక బహుళజాతి సంస్థలూ ప్రపంచమంతటినీ తమ ఉత్పత్తులతో ముంచెత్తడానికి అవసరమైన సమాచార ప్రసారాల వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకున్నాయి. గత యాభయ్యేళ్లుగా అమెరికా ప్రభుత్వాలన్నీ ఈ విధానాన్నే చురుకుగా అనుసరించాయి. ఫలితంగా ఈనాడు టివి తెరలు, మ్యూజిక్‌ ఉత్పత్తులు, వినోద కేంద్రాలు, వ్యాపార వ్యవహారాల్లో ఇంగ్లీషు భాషా, 'మేడ్‌ ఇన్‌ అమెరికా' సంస్కృతీ, సమాచార ఉత్పత్తులూ ఆధిపత్యం వహిస్తున్నాయి.... ఇదంతా ప్రపంచీకరణలో భాగమే''

ఈ సాంస్కృతిక ఉత్పత్తులు అమెరికన్‌ ఇంగ్లీషునూ, అమెరికన్‌ విలువలనూ ప్రపంచంలోని అన్ని జాతుల ప్రజలపై రుద్దుతున్నాయి. ఇంగ్లీషు నేర్చుకోకపోతే తమ పిల్లలకు

ఉన్నత విద్యరాదనీ, ఉద్యోగాలు ఉండవనే భయంతో బాటు విదేశాలకు ముఖ్యంగా అమెరికాకు వెళ్లే అవకాశం ఉండదన్న భయం వ్యాపింపజేయబడింది. ఇదే మధ్యతరగతి ప్రజలను పెద్ద ఎత్తున ఇంగ్లీషు మీడియం వైపు నెడుతోంది. ఏ దేశం ఆంగ్ల భాషకు ప్రోత్సాహమిస్తుందో ఆ దేశానికి పెట్టుబడులొస్తాయని, ఏ ప్రజలు ఆంగ్లంలో బాగా మాట్లాడతారో వారు ఉన్నతులని, అభివృద్ధికి వారే అతి దగ్గరగా ఉంటారని ప్రచారం సాగుతోంది. అందుకే అన్ని సమాజాల్లోనూ, అందులో భాగంగా మన రాష్ట్రంలో కూడా అంతర్గత వ్యవహారాలు ఆంగ్లంలోనే జరగాలన్న స్థితి ఏర్పడింది. ఆంగ్లం ఉన్నతమైనదన్న భావం మాత్రమే కాదు ఆధునిక ప్రపంచంలో ఆంగ్లం అనివార్యమన్న భావం కూడా పనిగట్టుకుని వ్యాపింపజేస్తున్నారు. ప్రపంచీకరణ అనివార్యం, దానికి ప్రత్యామ్నాయం లేదు (దెరీజ్‌ నో ఆల్టర్‌నేటివ్‌ - టినా) అంటున్నట్లే 'ఆంగ్లం అనివార్యం, దానికి ప్రత్యామ్నాయం లేదు' అన్న ప్రచారమూ సాగిపోతోంది.

తెలుకు వ్యతిరేకంగా తెలుగు ప్రభుత్వాలు

ప్రపంచీకరణను అందరికన్నా ఎక్కువగా భుజాన మోస్తున్న మన రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఆ ప్రపంచీకరణకు సాధనంగా ఉన్న ఆంగ్లాన్ని వ్యతిరేకిస్తాయను కోవడం భ్రమే అవుతుంది. గతంలో తెలుగుదేశం ప్రభుత్వం తెలుగు నేలపై తెలుగు భాషకు దుర్గతి పటించింది. దానికి కారణం అది అనుసరించిన ప్రపంచీకరణ అనుకూల విధానాలే. ప్రస్తుత ప్రభుత్వ విధానాలు కూడా దానికి భిన్నంగా లేవు. గత ప్రభుత్వాలు తెలుగును నాశనం చేస్తే, ఈ ప్రభుత్వం ఏకంగా పాడి కట్టించేస్తోంది.

అందుకే ఈ రోజు మాతృభాషలో విద్యాబోధనకోసం, తెలుగులో పాలనా వ్యవహారాలు నడిపించడం కోసం జరిగే పోరాటమేదైనా అది ప్రపంచీకరణ వ్యతిరేకపోరాటంలో భాగమే అవుతుంది. కొన్ని దశాబ్దాలుగా అమలైన ప్రపంచీకరణ విధానాల పట్ల ప్రజల్లో పెరుగుతున్న వ్యతిరేకతే ఇప్పుడు మాతృభాషపై మమకారం రూపంలో వ్యక్తమవుతోంది. మాతృభాష దుస్థితి మీదా, దాన్ని అభివృద్ధి చేయాల్సిన అవసరం మీదా జరుగుతున్న చర్చలు దీన్నే ప్రతిబింబిస్తున్నాయి. అయితే ఇది ఏ మాత్రం సరిపోదు. మాతృభాష పరిరక్షణ అనేది సెంటిమెంట్ల వ్యక్తీకరణ నుండి ఆచరణలో పోరాటరూపం సంతరించుకోవాలి. కేవలం ఆంగ్లాన్నీ దాని విలువలనూ వ్యతిరేకిస్తేనో, తిడితేనో సమస్య పరిష్కారం కాదు. అనేక రూపాల్లో పోరాటం సాగాలి. తెలుగులో పాలనా వ్యవహారాలు, తెలుగులో తప్పనిసరిగా ప్రాథమికవిద్య, తెలుగు గ్రంథాలయాలు, తెలుగులోకి అనువాదాలు... ఇలా అదో తెలుగు జాతీయోద్యమ రూపం సంతరించుకోవాలి. తెలుగు జాతీయాలు, తెలుగు జానపద పాటలు, పద్యాలు, నృత్యాలు, కళలు మొత్తంగా తెలుగు సంస్కృతీ పరిరక్షణోద్యమంలో భాగంగా ఈ పోరాటం సాగాలి. అప్పుడే సామ్రాజ్యవాద ప్రపంచీకరణ ప్రభావం నుండి మన భాషను, మన సంస్కృతిని చివరికి మన ఆర్థిక సామాజిక స్వావలంబనలను కూడా రక్షించుకోగలుగుతాము. అందువల్ల తెలుగును ఉపాధి భాషగా, పాలనా భాషగా మార్చుకోవడం కోసం అందరినీ ఐక్యం చేసే ఎజెండా రూపొందించుకుని పోరాటం చేయాలి.

1. ప్రభుత్వ, ప్రయివేటు పాఠశాలలన్నిటిలో ప్రాథమిక విద్య అమ్మ భాషలోనే ఉండేట్లు ప్రభుత్వం చట్టం చేయాలి.

2. ఉన్నత విద్యలో తెలుగు మీడియం ప్రోత్సహించాలి. అవసరమైన అనువాదాలు చేయాలి.

3. రాష్ట్రంలో పరిపాలన, న్యాయవ్యవహారాలన్నీ తెలుగులోనే జరగాలి.

4. తెలుగు భాషా వికాసం కోసం ప్రత్యేక మంత్రిత్వ శాఖ ఉండాలి.