కూలిపోయిన స్వప్నాల ఛాయల కోసం

విశ్లేషణ

- కేశవ్‌   - 9831314213

కొత్త చోటలో గాలి గుండెలోకి ఒంపుకొని, కొత్త కొత్తగా కనబడే ముఖాల్నితడిమి రావాలనీ, అనుభవాల్ని జేబులో వేసుకు రావాలనీ అంటూ 'కాళ్ళను తీగెలుగా సాగదీసేసి' ఒకప్పటి సోషలిస్టు వైభవాన్ని సంతరించుకున్న ఉజ్బెకిస్తాన్‌ పర్యటనను తనివితీరా అనుభవించి, 'వారి చిరునవ్వుల్లో తొణికిసలాడే పురాస్పర్షని ఒడిసిపట్టి దోసిలిలో ఓలలాడించి మురిసిపోతూ' మనకో అందమైన, అద్భుతమైన కమ్యునిస్టు  పూర్వ వైభవాన్ని తనివితీరా అందుకోగలిగే ట్రావేలాగ్‌ ని అందించారు అరణ్య క ష్ణ గారు. ప్రక తి పిలుపుకి స్పందించి  సాగర యానం చెయ్యకుండా ఉండలేని ఒక  జెరాల్ద్‌ గౌల్డ్‌  (+వతీaశ్రీస +శీబశ్రీస) లా అరణ్య క ష్ణ ప్రక తి ఒడిలోకి  అక్షరాల కుంచె పట్టుకొని వెళ్ళిపోతాడు. ఎప్పుదూ  చూడని భూమినీ, ఇళ్ళనీ ఆప్యాయంగా హత్తుకొని వస్తాడు. అనుభవాన్ని అక్షరాల్లోకి కుదించేస్తాడు. అదే ఆయన ప్రత్యేకత.  

'కూలిపోయిన స్వప్నాలకో పరామర్శ 'ఉజ్బెకిస్తాన్‌ పర్యటన - పరిశీలన' అనే 52 పేజీల ఈ ట్రావేలాగ్‌ ను అందమైన అనుభవాలతో, అందమైన కాగితాల్లో డ్రీమ్స్‌ ఫౌండేషన్‌ ప్రచురించడం హర్షించదగ్గ విషయం. ఎర్ర కోటల  స్వప్నాలను ఓసారి తనివితీరా చూడాలన్న కమ్యునిస్టు స్వాప్నికులకు ఇదో ఆశాదీపిక. స్వప్నాలు నిజం కావాలి. కలకాలం నిజమై నిలవాలి. కానీ, కూలిపోయే స్వప్నాలు స్పందించే అరణ్య క ష్ణ లకు, ఆశగా ఎదురుచూసే కమ్యునిస్టు భావజాల ప్రేమికులకు, స్వాప్నికులకు ఎంతో  ఆవేదనని, విషాదాన్ని మిగులుస్తాయి. అరణ్య క ష్ణ  తన ఉజ్బెకిస్తాన్‌ పర్యటన ట్రావేలాగ్‌ ని చదివితే, ఇలాంటి ఆవేదనే ఆరంభం నుండి అంతం వరకు కలిగిస్తుంది. ఒక ట్రావేలగ్‌ ని ఒక చరిత్రకారుడు రాస్తే, చారిత్రక అంశాలు కనిపిస్తాయి. అదే, ఒక కవి, స్వాప్నికుడు, సోషలిజం ప్రేమికుని చేతిలో ఈ ట్రావేలగ్‌ పడితే అందులో సున్నితమైన కవి హ దయం కనిపిస్తుంది. సోషలిజం ఆనవాళ్ళను, సువాసనలను రచయిత తాష్కెంట్‌, సమర్ఖండ్‌ నగరాల ప్రజల్లో వెదుకుతాడు. వారి సామాజిక జీవితాల్లో ఆత తతో  అన్వేషిస్తాడు.  ఏ మాత్రమైనా కమ్యునిస్టు ఛాయలు కనిపిస్తే, సంబరపడతాడు. కనిపించకుండా బిక్షాటనలో వేళ్ళునుకోబోతున్న  పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ   దర్శనమిస్తే  బాధపడతాడు. ఆ బాధను మనతో పంచుకుంటాడు.

దేహాల్నీ, భూమినీ/ తనివితీరా తడుముతూ, కౌగిలించి ముద్దాడి,/తడి ఆరకముందే, కనుమరుగైపోయిన/మరువలేని ఆ వసంతం  ఎప్పటికో? ఇంకెన్నడో? అని వాపోతాడు రచయిత. సోవియట్‌ సోషలిస్టు పతనం సోవియట్లో భాగమైన మిగతా రిపబ్లికన్స్‌ మీద కూడా పడింది.  సోవియట్లో తాష్కెంట్‌ రాజధాని గా గల మధ్య ఆసియా దేశమైన ఉజ్బెకిస్తాన్‌ కూడా ఒకటి.యూరప్‌, ఆసియా ఖండాల మిశ్రమ లక్షణాలు కలిగిన దేశం ఉజ్బెకిస్తాన్‌. 1991 లో స్వాతంత్య్రం ప్రకటించుకోక ముందు సోవియట్లో భాగం. మునుపటి పరిస్థితికీ, నేటి పరిస్థితికీ మధ్య పోలికల్నీ, అంతరాన్నీ ఈ ట్రావేలగ్‌ వివరిస్తుంది. సాధారణ పెట్టుబడిదారీ బూర్జువా దేశాలు కూడా మే 1 న కార్మిక దినోత్సవాన్ని జరుపుకోవడం కార్మికుల హక్కుల గురించి ఉపన్యాసాలు ఇచ్చుకోవడం సర్వ సాధారణం. సోషలిస్టు గాలుల్ని పీల్చుకుంటూ, హిట్లర్‌ ఫాసిజానికి ఎదురొడ్డి నిలుచున్న సోవియట్‌ రెడ్‌ సైన్యంలో భాగమైన ఉజ్బెకిస్తాన్‌ అదే దినం ఫౌంటెన్‌ దినం గా జరుపుకోవడం , కొత్త తరానికి పాత విలువలు అందించక పోవడం శోచనీయం. రచయిత ముఖ్యంగా తాష్కెంట్‌, సమర్‌ ఖండ్‌ ప్రాంతాల

ప్రక తిసౌందర్యాన్ని ,జీవన విధానాన్ని,రోడ్ల నిర్వహణలోక్రమ శిక్షణని , ప్రజల ఆచారాలని, అలవాట్లని చాలా చక్కగా అందించారు. ఇందులో ఏ  మాత్రమైనా  గత కమ్యునిస్టు వైభవం ఉంటే దాన్ని స్ప శించడంలో  రచయిత వెనుకాడ లేదు. సంపద ప్రదర్శన ఎక్కడా ఏ కోశానా లేని ఉజ్బెకిస్తాన్‌ రచయితని అబ్బుర పరచింది. రోడ్ల మీద అత్యంత క్రమ శిక్షణ, ప్రజల రక్షణ కోసం టూ వీలర్స్‌ ని నిషేదించిన ప్రభుత్వం అత్యంత చవగ్గా కారు ప్రయాణాలు, ఎక్కడా పిచ్చి హోర్డింగులు లేని నగరం,  ఎలాంటి హడావిడి, హంగామా లేని జీవన విధానం ప్లస్‌ పాయింట్లు కాగా, ఆర్ధిక జీవితంలో సమానత్వాన్ని చవిచూసిన ఉజ్బెకిస్తాన్‌ లో అరణ్య క ష్ణ రాస్తున్నట్టు  స్త్రీలు, పిల్లలు  ఇప్పటికీ  బిక్షాటనలో మునగడం, కరెన్సీ మారకంలో మోసాలు అలవర్చుకోవడం, ముంచుకొస్తున్న ద్రవ్యోల్భణం  అత్యంత విషాదకర పరిణామాలు. అరణ్య క ష్ణ అందించిన ఈ ట్రావేలగ్‌ ఒక ట్రావేలగ్‌ మత్రమే కాదు. కమ్యునిస్టు భావజాలాన్ని నమ్ముకున్న ప్రతి ఒక్కరికీ  మరువలేని వసంతం. స్వప్నాలు కూలిపోవడం బాధాకరమైనప్పటికీ ఇది తాత్కాలికం. 

స్వప్నాలను కూల్చెయ్యడం పెట్టుబడిదారులకు ఒక వింతయిన వినోదం. ప్రపంచంలో ఎక్కడైనా సరే సామ్యవాద స్వప్నాలను కూల్చేసి ప్రత్యామ్నాయం మిగల్చకుండా దోపిడీ ప్రభుత్వాలను ప్రజాస్వామ్యం, ప్రపంచీకరణ  ముద్దు పేర్లతో   కొనసాగించడం, అసమ సమాజాన్ని చెక్కుచెదరకుండా కొనసాగనివ్వడం, సోషలిజం వసంతాన్ని వెనక్కి తోసేసి ప్రజల జీవితాల్లోకి  కాలవైశాకుల్ని ఆహ్వానించడం     సామ్రాజ్యవాదుల కుట్రలోభాగమే.  అందుకే కూలిపోయిన స్వప్నాలు కమ్యునిస్టు స్వాప్నికులకు విషాద గాలుల్ని మిగిల్చినా సరే, ఇది తాత్కాలికం. కోల్పోయిన వసంతం కోసం ప్రజలు మరలా విప్లవ, చైతన్యం పొందుతారు. అద్భుతమైన కథనాన్ని కవితాత్మక హ దయంతో ఆద్యంతం చదివించగలిగే శైలితో అరణ్య క ష్ణ అందించిన వైనం చూస్తోంటే ఇప్పుడే తాష్కెంట్‌ దర్శించి నట్టుంది. కూలిన స్వప్నాలే మరలా చరిత్రను పునర్నిర్మిస్తాయి. సోషలిజానికి ప్రత్యామ్నాయం లేదు. కనుమరుగైన మరువలేని ఆ సోషలిస్టు వసంతం  కోసం ఔaఱ్‌ఱఅస్త్ర టశీతీ +శీసశ్‌ీ లా వేచిచూద్దాం.