కనుమరుగౌతున్న కళారూపానికొక జ్ఞాపిక

- పొదిలి నాగరాజు 7989320752

తిరిసూస్తి యేసములు రమ్మెముగా గురులాన మొన్నబా
గోతుల సత్తెబామ యన గూడని తాపమెల్ల సేసె మా
పాతకురాలు రాద వల పచ్చము రుక్మిణి సుద్దికిష్టమం
టీతీరుగనంచు వచియిరచును మూర్ఖుడు చంద్రశేఖరా'' (ఆరధ్రనాటక రంగ చరిత్ర)
చంద్రశేఖర శతకంలోని ఈ పద్యర బాగోతులు వీధినాటకం ప్రదర్శిరచే తీరును తెలియజేస్తురది. వీధి నాటకం జానపదుల భాషలోనే ప్రదర్శిరపబడుతురదని చెప్పటానికి ఇదొక నిదర్శనం. ఒక కళను మరచిపోవటం సులభం. అదే కళను పునర్నిర్మిరచటం అసాధ్యర. అది ప్రాచీన కళ అయితే దానిని మరవటం తప్ప పోషిరచే అవకాశం వురడదు. అటువంటి వాటిలో వీధినాటకం ఒకటి. కొద్దిపాటి పరికరాలతో ప్రధాన వీధిలో ప్రజలమురదు ఉచితంగా ప్రదర్శిరచే నాటకాలే వీధినాటకాలు. భాగవత కథలను వీధులలో నాటకాలుగా ప్రదర్శిస్తూ, దానినే కులవృత్తిగా స్వీకరిరచిన నాటక కళాకారులను బాగోతులు అరటారు. వీరి వీధి నాటకాలు వందల సంవత్సరాలు పండిత, పామరులచేత నీరాజనాలు అరదుకున్నాయి. జానపదులు బాగోతులవాళ్ళను గౌరవిరచే విధానమే వాళ్ళు వీధినాటకాలను కులవృత్తిగా స్వీకరిరచటానికొక కారణం. ప్రాచీన కాలరలో రాజులు, ధనవంతులు, భూస్వాములు, అధికారులు వీరిచేత నాటకాలు వేయిస్తూ ఎరతోకొరత పారితోషికమిచ్చి పోషిరచేవారు. ఆనాటికాలంలో గ్రామ ప్రజలకు వీధినాటకాలే వినోదం, విజ్ఞానం. అరదువల్లే వీధినాటకాన్ని జానపదుల కళారూపం అరటారు. తాను పుట్టిరది వీధినాటకాన్ని పోషిరచటానికే అన్నరతగా వీధి కళాకారులు ఆ వృత్తికే జీవితాన్ని అరకితంచేసి ఇతర వృత్తులకు దూరమైపోయారు. వీరికి వీధినాటక సమాజంతో తప్ప మరేతర సమాజంతో సంబంధాలు
ఉరడేవి కావు. ఆధునిక కాలంలో చదువు, సారకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెరదిన తర్వాత నాటకాలకు ఆదరణ తగ్గటం వల్ల వీళ్ళ పిల్లలు కూడా చదువుల బాటలో పడి వీధినాటకాలకు స్వస్తి చెప్పారు.
ఇప్పటికీ రాయలసీమలో ఎక్కడో ఒకచోట వీధినాటకాలు ప్రదర్శిరపబడుతూనే వున్నాయి. అటువంటి వాటిలో కరగురది నాటక సమాజం ఒకటి. ఈ వీధి నాటక సమాజం గురిరచి నేటి సమాజానికి పరిచయం చేసిన నవలే బతుకాట. ప్రభుత్వర చూపుకు నోచుకోని ఒకానొక వీధినాటక కళాకారుల సామాజిక వాస్తవిక జీవితాన్ని ప్రతిబిరబిరచిన నవల ఇది. ఇరదులో వి.ఆర్‌. రాసాని ఒకపక్క వీధికళాకారుల జీవితాన్ని చిత్రిస్తూనే మరోవైపు వీధినాటకం కనుమరుగు కావటానికి కారణాలను తెలియజేశారు.
వీధి నాటకాలను ప్రదర్శిరచే భాగవత మేళాలు రాయలసీమలోనే ఎక్కువగా వురడేవి. రాయలసీమలో నాటకాన్ని 'ఆట' అరటారు. ఆట ఆడేవాళ్ళను ఆటోళ్ళు అరటారు. బతుకుతెరువు కోసం ఆటలు ఆడటం వల్ల రచయిత నవలకు 'బతుకాట' అనే పేరు పెట్టాడు. వీరు ఎక్కువగా దొడ్డకవి సుగ్రీవ విజయము, కుమ్మర బాలయ్య సారంగధర, రుద్రకవి శశిరేఖా పరిణయం, బెడుదూరు రంగాచార్యుల హరిశ్చరద్ర, వేములపల్లి కృష్ణమాచార్యుల విరాటపర్వర, నరసిరహారెడ్డి చుక్కలూరి రామనాటకం, భక్త ప్రహ్లాద, నల చరిత్ర లారటి నాటకాలను ప్రదర్శిరచేవారు.
1867లో మరణిరచిన అణ్ణావు వటేరావు నురచి ఐదవతరం వాడైన అణ్ణావు సిద్ధప్ప అలియాస్‌ సిద్ధోజీ వరకు గల ఐదు తరాల వీధి నాటక కళాకారుల జీవిత కథా విశేషాలే బతుకాట నవలా ఇతివృత్తర.
రాయలసీమ చిత్తూరు జిల్లాకు చెరదిన యామిగానిపల్లె వీధినాటకాలకు ప్రసిద్ధి. ఊళ్ళో వీధి కళాకారులకు గురువు సిద్ధప్ప. తరాల నురచి వారసత్వరగా వస్తున్న గురుత్వర సిద్ధప్పది. ఈయన భార్య పూర్ణమ్మ. కొడుకు నాగప్ప, కోడలు నీలమ్మ, మనవడు రవణ. ప్రతి ఉగాది రోజున తన పూర్వీకులను తలచుకొరటూ నాటకం వేయటం సిద్ధప్ప వంశాచారం. వీధినాటకాలకు ఆదరణ తగ్గిపోయిరదని తెలిసినా సిద్ధప్ప ఉగాదికి విరాటపర్వర నాటకం వేయాలని శిష్యులందరినీ సిద్ధపరుస్తాడు. 'తరతారల గురువుల చరిత్ర' అనే పుస్తకం తెరచి తన వంశ గురువులందరినీ గుర్తుచేసుకురటాడు. నాటకం వేసే ఉగాది రోజున సిద్ధప్ప తన పూర్వీకులు సమాధులు వున్న గురువుల తోపుకు వెళ్ళి పూజలు చేసి వారి ఆశీర్వాదాలను పొరది తర్వాత రాత్రికి నాటకం ఆడాలి. విజలాపురం జమీరదార్లు తన వంశంవాళ్ళకు ఇనాముగా ఇచ్చిన గురువులతోపుకు శిష్యులతో వెళ్ళి గురువుల సమాధులకు పూజలు చేసి ఆ సమాధుల గత చరిత్రను శిష్యులకు వివరిస్తాడు.
అణ్ణావు పటేరావు (1867), ఆటోకు కోటేశ్వరరావు (1826-1902), అణ్ణావు తుక్కోజీరావు (1856-1906), అణ్ణావు వెరకోబరావు (1887-1950) లారటివాళ్ళు వీధి నాటకాలకు చేసిన సేవగురిరచి సిద్ధప్ప శిష్యులకు చెబుతాడు. అదేరోజు సిద్ధప్ప తన గతాన్ని గుర్తుచేసుకురటాడు. వెరకోజీ, బూసమ్మలు సిద్ధప్పకు తల్లి, తండ్రి. రేణుక, సుదేష్ణలు అక్కలు. వెరకోబరావు (వెరకోజీ) యామిగానిపల్లెకు గురువే కాదు ఊరి పెద్ద కూడా. కురువకోటప్ప, బలిజ బాలమ్మ లేచిపోయారని వెరకోజీ వారిద్దరిని ఊరినురచి వెలేస్తాడు. వెరకోజీ పెద్దకూతురు రేణుక బంగారప్పతో కలిసి కుప్పం సంతలో లేచిపోయినప్పుడు కూడా వెరకోజీ వాళ్ళిద్దరినీ ఊరినురచి వెలేస్తాడు. అప్పుడు సిద్ధప్పకు పది సంవత్సరాల ప్రాయం. రేణుక లేచిపోయి పెళ్ళిచేసుకోవడంతో వెరకోజీ కుటురబం అవమానంతోపాటు ఆవేదనను భరిస్తురది. సిద్ధప్ప పెద్దవాడై మంచి నటుడవుతాడు. కడపనురచి సురభి నాటకాలలో వేషం వేయటానికి కబురు వస్తురది. సురభి నాటకాలలో వేషాలు వేస్తూ సురభి నాటకాల పెద్ద నాగేశ్వరరావు కూతురు పూర్ణమ్మను పెద్దల ఇష్టప్రకారం పెళ్ళి చేసుకురటాడు. భారతరమిట్టలో భారతం కథలు ఆడడానికి తండ్రికి బదులు సిద్ధప్ప సిద్ధమౌతాడు.
రచయిత స్వయంగా చిత్తూరు ప్రారతమంతా సంచరిరచి వీధి కళాకారుల జీవితాలను పరిశీలిరచి, పరామర్శిరచి రచిరచిన నవల ఇది. అరతేగాకురడా వీధి నాటకాలు ఆడిన అనుభవం కూడా రచయితకు వురది. అరదువల్లే ఇలారటి దృశ్యరూపకమైన నవలను చిత్రిరచారు. ప్రేక్షకుడైన నవలా రచయిత ఇలారటి నవలలు రాయటం అసాధ్యర.
చిత్తూరు జిల్లాలోని కంగురది ప్రారతంలో వీధినాటకాలకు నారది పలికినవాడు, ఆదిగురువు అణ్ణావు వటేరావు. ఈయన 1867లో మరణిరచాడు. ''ఆయప్పకు సిన్నప్పట్నురచీ కొరచెర ఆటపాటలు పాడేది, సిరిసాపలల్లేది వచ్చునంట! అరదువల్ల తాటాకు మట్టలకు, మడిసి తల మాదిరి రంగులేసి, వాటినే రాముడిగా, రావణుడిగా సెప్పి రామాయణం కథపాడి అరదర్నీ మెప్పిరచి, వాళ్ళిచ్చే దారతో బతుకీడ్చినాడంట. అట్ల మన ఆటకు నారది పలికినోడు ఓర ప్రథమంగా మనకు ఆదిగురువైనోడు ఈయప్ప!'' అరటూ రచయిత కంగురది వాళ్ళు నాటకాలను ఎలా మొదలుపెట్టారో తెలియజేసారు.
బతుకుతెరువుకు మొదలుపెట్టిన వటేరావు ఆట ఎన్నో తరాలను బతికిస్తురది. వటేరావు బావమరిది ఆటోకు వెరకటేశ్వరరావు రెరడవ గురువు. వెరకటేశ్వరరావు, వటేరావు ఆటనే కొరత మార్పు చేసి కొత్తపద్ధతిలో ఆడేవాడు. రాయలసీమలో అప్పటికే వ్యవహారంలో వున్న కొరవంజి, వీధినాటకాలను నేర్చుకొని ప్రదర్శనలిచ్చి పేరువహిస్తాడు.
1870లో ధాతుకరువు ఏర్పడినపుడు కోటేశ్వరరావు తన పల్లె వదిలి సీమ పల్లెలన్నీ తిరిగి వీధినాటకాల ప్రదర్శనలిచ్చి సీమ ప్రజలకు కంగురది నాటకాలను రుచిచూపిస్తాడు. దీనితో సురభి కంపెనీ ప్రముఖుడు వనారస సంజీవరావు కోటేశ్వరరావును పిలిపిరచి నాటకాలు ఆడిస్తాడు. ఈయనను తెల్లదొరలు కూడా మెచ్చుకురటున్న సందర్భరలోనే ''యిజలాపురం షావుకారు, జమీరదారు ఆయప్ప గొప్పతనానికి మెచ్చి గురువులతోపును ఈనాముగా రాసిచ్చినారంటలే....!'' అని గురువులతోపు సిద్ధప్ప వంశం వారికి ఎలా సంక్రమిరచిరదో రచయిత తెలియజేసాడు.
మూడవ గురువు తుక్కోజి. సురభి నాటకాల సృష్టికర్త అయిన వనారస గోవిరదరావు సహచర్యరతో గొప్ప కళాకారుడుగా పేరుపొరదుతాడు. నాల్గవ గురువు అణ్ణావు వెరకోబరావు (వెరకోజీ). ఈయనే సిద్ధప్పకు తండ్రి, గురువు. 1857 మురదు నురచి 1950 వరకూ కొనసాగిన కంగురది వీధినాటకాల చరిత్రను ఐదవతరం వాడైన సిద్ధోజీ కొరతకాలం నడిపిస్తాడు. సిద్ధోజీ మరణంతో కంగురది చరిత్ర అరతరిరచిపోతురది. దీనికి కారణం ''టిక్కెట్టు పెట్టి ప్రదర్శనలిచ్చే అద్భుతమైన ఒక ఆధునిక నాటక కంపెనీ కుప్పరలో దిగటమే''. ఈ టిక్కెట్టు నాటకాలకు ''ఇష్టదేవతాస్తుతి, వినాయకస్తుతి, గురుప్రశంస... ఇవి ఏవీ లేకనే పాత్ర ప్రవేశం జరిగిపోతురది''.
అప్పుడప్పుడే అశ్లీలతతో రూపుదిద్దుకొరటున్న ఆధునిక నాటకాలకు ఆకర్షితులైన యువకుల అభిప్రాయాన్ని గుర్రప్ప పాత్ర ద్వారా వీధినాటకాలు ఆడే సిద్ధప్పలారటి వాళ్ళకు తెలియజేసాడు రచయిత రాసాని. అల్లీఅర్జున నాటకం చూసి ఈసడిరచికొని వెళ్తున్న సిద్ధప్పతో గుర్రప్ప ''ఏమి సిద్ధోజీ! పోతా వురడావా? బాగా లేదా? మనమేసే ఈది నాటకాలకు, ఈ డ్రామాలకు ఎరత తేడానో చూడు! డ్రామా అరటే యిట్టురడాల! సిల్మా జూసినట్టురడాల...! అప్పుడే జనాలు కనక వర్షం కురిపిస్తారు. మనమూ వేస్తార.... మన తాతలు, ముత్తాతలు ఎట్టేసినారో అట్ట.....!'' అరటాడు.
నవలలో రచయిత 'తరతరాల గురువుల చరిత్ర' అనే కళాకారుల డైరీని పరిచయం చేశాడు. ''నీకెప్పుడన్నా తీరుబడి వున్నప్పుడు నీ చరిత్ర రాసుకో..... గురువులు రాసిరడే బుక్కు సిరిగిపోతే అదంతా యిరకో బుక్కులో రాసిపెట్టు'' అరటూ వెరకోజీ సిద్ధప్పకు చెబుతాడు. నిజానికి ఇలారటి డైరీలు వీధి నాటక కళాకారులు రాసిపెట్టురటే ప్రస్తుతం తెలుగు నాటక సాహిత్యరలో వీధినాటకాల చరిత్ర కోకొల్లలుగా లభిరచేది. వీధినాటకాల పూర్వాపరాలు తెలిసేవి. నవలలో 'తరతరాల గురువుల చరిత్ర' రాయటం మానేయటంతో వీధినాటకాల ప్రదర్శనలు కూడా ముగుస్తాయి. దీని గమనమే నాటకాల ప్రయాణంగా రచయిత తెలియజేశారు. సిద్ధప్ప ఈ డైరీని కొనసాగిస్తాడు. నాగప్ప దీనిని కొనసాగిరచకపోవటంతో కంగురది నాటక చరిత్ర కనుమరుగైపోతురది. దీనితో వీధి కళాకారుల జీవితాలు నాటక జీవితానికి స్వస్తి చెప్పి సంఘ జీవితానికి నారది పలికాయి. నాగప్ప కొడుకు రవణ
ఉపాధ్యాయుడు కావటం, వాళ్ళ పిల్లలు చదువు, ఉద్యోగాలలో చేరటంలారటివి వీధి కళాకారులు వీధి నాటకాలకు దూరమైన పరిస్థితిని తెలియజేస్తాయి.
వీధి నాటకాల ప్రదర్శన ఇదుగో ఇలా వురడేదంటే ఈ తరం పిల్లలకు ఆశ్చర్యర కలుగుతురది. వీధి నాటకం గతిరచిన కళారూపం. వీధి నాటకాలను వీధులలోనే ప్రదర్శిస్తారు. ఊరి మధ్యలోనో, నాలుగు వీధులు కలిసే చోటనో, నలుగురు కూడే ప్రదేశంలోనో వీధినాటకానికి వేదికను తయారుచేసుకురటారు. గడ్డపారలతో నాలుగువైపులా గురజలు (కర్రలు) నాటి పందిరివేస్తారు. పైన తాటాకులతోగానీ, ఈతచాపలతోగానీ కప్పేస్తారు. మురదు కూర్చున్న ప్రేక్షకులకు నటులు కనిపిరచేలా పందిరిలో ఎత్తుగా దిబ్బ చేస్తారు. మామిడితోరణాలతో అలంకరిస్తారు. తెరలు, లైట్లు లేని కాలంలో తెరకు బదులు దుప్పట్లు, లైట్లకు బదులు దివిటీలు ఉపయోగిరచేవారు. కరెరటు, గ్యాస్‌లైట్లు వచ్చిన తర్వాత ఇవి మరుగునపడిపోయాయి. కళాకారులంతా ఒక్కొక్కరు ఒక్కొక్క ఇరటికి వెళ్ళి భోజనం ముగిరచుకుని వస్తారు. లేదంటే స్వయంపాకం తయారుచేసుకురటారు. నాటకం ప్రదర్శిరచే స్థలం నురచి దగ్గరగా వున్న ఇరట్లో వేషాలు వేసుకోవటానికి సిద్ధర చేసుకురటారు. ప్రేక్షకులు రావటంకోసం మురదుగా గణపతి, లకీëదేవి, సరస్వతి లారటి దేవతలను స్తుతిస్తూ మద్దెల, తాళాలతో కొలువు సంగీతం చేస్తురడగా మరోవైపు వేషాలు తయారౌతూ వురటాయి.
గ్రామంలోని పెద్దమనుషులు వచ్చేవరకూ నాటకం మొదలుకాదు. వేషధారణకు తెలుపు, ఎరుపు, పసుపు, ఆకుపచ్చ రంగులను వాడుతారు. నలుపురంగుకు బొగ్గులను
వాడేవాళ్ళు. సృతి హార్మోణియం వాయిరచే వ్యక్తి, మద్దెల కొట్టేవ్యక్తి, ఒక జత తాళం చిప్పలతో వంత పాడేవాళ్ళు సిద్ధరగా వురటారు. ''రాజు వెడలె రవితేజములలరగ'' అరటూ చోపుదారి చిరదులు వేస్తూ ప్రవేశిరచటంతో నాటకం మొదలవుతురది. చోపుదారి తర్వాత వేదిక మీదికి వచ్చిన ప్రతీపాత్రా మూడు పక్కలవైపు చూస్తూ తిరుగుతూ అభినయిస్తురది. పాత్ర హెచ్చు కంఠస్వరంతో గట్టిగా పాడుతురటే మద్దెలవాడు ఆ పాత్రను మరిరత
ఉత్సాహపరిచేలా మద్దెల కొడుతురటే, వంతపాడేవారు తాళం చిప్పలతో అరతే హుషారుగా తాళం కొడుతూ పాత్రతోపాటు ఆ చరణాన్ని ఒకటికి రెరడుసార్లు గట్టిగా పాడేవాళ్ళు. పాటలోని భావం విరటున్న ప్రేక్షకులకు అర్థమయ్యేవిధంగా అరటిపండు వలచినట్లు విదూషకుడు వివరిస్తాడు.
వెరకోజీ కాలంలో భక్తప్రహ్లాద, భారతం కథల నాటకాలను, సిద్ధోజీ కాలంలో సారంగధర, సత్యహరిశ్చరద్ర, భారతం కథల నాటకాలను, అవి ప్రదర్శిరచే తీరును రాసాని బతుకాట నవలలో ఎరతో చక్కగా చిత్రీకరిరచారు.
సిద్ధప్ప ఉగాది రోజు విరాటపర్వర నాటకం వేయటానికి నటులను సిద్ధర చేస్తాడు. నాటకం ఆడటానికి కొద్దిరోజుల మురదు కళాకారులంతా గజ్జెపూజను చేయాలి. ఇది వీధి నాటకానికి మురదు జరిగే ఆచారం. మురదుగా నాటక విధానంలో గజ్జెపూజకు చాలా ప్రాధాన్యత వురది. ఎరదుకంటే వీధి నాటకంలో చిన్నపాత్రైనా, పెద్ద పాత్రైనా కాళ్ళకు గజ్జెకట్టి చిరదేయాల్సిరదే. వీధినాటకంలో ఒక్క పాత్ర కూడా గజ్జకట్టకురడా కనిపిరచదు. ''రంగస్థలరపైన ఎలా పాడాలో, ఎలా ఆడాలో అభ్యాసం చేయటానికి అక్కడ నారది పలకబోతున్నారు. అరదులో భాగంగా 'ఆట' రోజు కాళ్ళకు కట్టుకోబోయే గజ్జెల్ని కూడా నటులు ఓర ప్రథమంగా ఆ రోజు ధరిరచబోతున్నారు. ఆ సందర్భంగా వాటికి పూజా పునస్కారాలు చేయబోతున్నారు. అదే గజ్జపూజ''. ఈ పూజ జరిగినప్పటినురచి నటులంతా సంధి సన్నివేశాలను పదేపదే నటిస్తూ నేర్చుకురటారు. గజ్జపూజ రోజు నురచి నాటకం రోజు వరకూ ఇదే తంతు కొనసాగుతురది. నాటిక సంప్రదాయంలో గజ్జెపూజ ఎరత ప్రధానమో, నాటకాన్ని ప్రదర్శిరపజేసే వేదిక అరతే ప్రధానం.
నటులంతా కలసి నాటకం రోజు వేదికను ఎలా తయారుచేసుకురటారో రచయిత చిత్రీకరిరచాడు. ''వేయబోయే నాటకం కోసం, భజన గుడి మురదర - పందిరి నిర్మాణం జరుగుతోరది. కొరదరు గురజలు నాటుతురటే, మరికొరదరు టెరకాయకేతులు చీల్చుతున్నారు. కొరదరు నాటిన గురజలకు పైన అడ్డకొయ్యలు సప్లయి తీసుకొని లైట్లు అరేరజ్‌ చేస్తున్నారు. అప్పటికే మైక్‌సెట్లు దిగిపోయి, లౌడ్‌స్పీకర్లో సినిమా పాటలు వినిపిస్తున్నాయి. సాయంత్రమైరది. నటులు ఎవరి వేషాలు వాళ్ళు సిద్ధర చేసుకోసాగారు....'' ఇదంతా కరెరటు వచ్చిన తర్వాత వీధినాటకం ప్రదర్శిరచటానికి మురదు జేసుకునే పద్ధతి. కరెరటు లేని కాలంలో వీధినాటక ప్రదర్శన గురిరచి మురదుగానే చెప్పుకొన్నార.
సినిమాలు రాకమురదు బహిరంగ ప్రదేశాలలో ప్రజలను ఆనందపరచిన కళారూపాలు వీధినాటకాలే.
''బాణమెయ్య గలవా మృగముల బట్టిత్రురచగలవా
నాణెము తోడుత జారుడబండల మీదికెక్కగలవా''
ఈ పాటనే కొరత మార్పుచేసి చెరచులకిë సినిమాలో చిత్రీకరిరచారు. ఈ విషయం ఆరధ్ర ప్రేక్షకలోకానికి తెలుసు. అయితే ఈ పాట యాదవరాజు రచిరచిన 'గరుడాచల' యక్షగానంలోనిదని తెలిసినవారు కొరదరే. యక్షగానానికి చెరదిన ఇలారటి పాటలు వీధినాటకాలలో కోకొల్లలు. బళ్ళారి రాఘవ, పద్మశ్రీ చిత్తూరు నాగయ్య, పద్మశ్రీ అక్కినేని నాగేశ్వరరావు లారటి గొప్ప నటులంతా మురదుగా వీధినాటకాలలో వేషాలు వేసినవారే. ఈ రోజుకీ రాయలసీమ ప్రారతాలైన కర్నూలు, అనంతపురం జిల్లాలో వీధినాటకాలు కనిపిరచకపోయినా చిత్తూరు, కడప జిల్లాలో అక్కడక్కడా వీటి ప్రదర్శనలు కనిపిస్తూనే వున్నాయి. ఈనాటి అత్యాధునిక సారకేతిక పరిజ్ఞానం దెబ్బకు ఈ ప్రాచీనకళ రోజురోజుకూ మనకు దూరమైపోతురది. వీధినాటకాలు ఆడిరచే వాళ్ళు లేక, వీధి కళాకారులకు బతుకుతెరువు కనిపిరచక, కడుపు కూటికోసం చిన్న చిన్న వ్యాపారాలు, కూలి పనులు చేసుకురటూ జీవితాన్ని వెల్లబోస్తున్నారు. ఏ ప్రభుత్వర కూడా వీరి కళకు ప్రోత్సాహాన్ని కలిగిరచే చర్యలేవీ చేపట్టలేదు. తెలుగు సామాజిక పల్లె జీవనానికి పచ్చతోరణంలా వెలుగొరదిన వీధినాటకాలు ఇప్పుడెక్కడా (చిత్తూరు, బద్వేలు తప్ప) కనిపిరచటం లేదు.
రాయలసీమ నవలా సాహిత్యరలో రాసాని బతుకాట నవల ఒక మంచి దృశ్యకావ్యర. మొదలైనప్పటి నురచి చివరి వరకూ నవలా కథనం జక్కన శిల్పరలా వురటురది. ఈ కాలానికి వీధి నాటకం చూడటానికి నోచుకోని వారెవరైనా వురటే వారు బతుకాట నవల చదివితే సరిపోతురది. ఆరధ్రప్రదేశ్‌లోని కొన్ని విశ్వవిద్యాలయాలు డిగ్రీ స్థాయి విద్యార్థులకు 'బతుకాట' నవలను ఉపవాచకంగా పెట్టడం గర్విరచదగ్గ విషయం. అదేవిధంగా తానావారు ఈ నవలకు బహుమతిని ఇవ్వడంతో వారి ఎన్నిక సరైనదేనని చెప్పుకోవాలి.