అనంత మాండలిక పదాల అధ్యయనం -

-పిళ్లా విజయ్  9490122229

ప్రపంచంలోని ఏ జాతికైనా ఒక భాష యాస
ఉంటుంది. అది ఆ జాతి సంస్కతి సంప్రదాయాలను నాగరికతను ప్రతిబింబిస్తుంది. ప్రతి జాతి తన జాతి అస్తిత్వాన్ని, ముద్రను చెప్పుకోవాలన్న తపన ఉంటుంది. కానీ ప్రపంచీకరణ లో చాలా భాషలు అంతరించి పోతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో లో ప్రతి జాతికి దాన్ని కాపాడుకోవాలన్న తపన ఉంటుంది. అందులో భాగంగా తెలుగు భాష మాండలిక పదాలను కొత్త తరానికి పరిచయం చేయడానికి ఎంతో శ్రమకోర్చి పరిశోధన చేసి అనేక పదాలను ఏర్చికూర్చి అనంత యాస పుస్తకాన్ని రాయపాటి శివయ్య 2018లో వెలువరించారు. ఇది చాలామంది భాషాభిమానుల మన్ననలు పొందింది.
తెలుగు భాషకు ఇప్పటి రూపం రావడానికి ముందు ఎన్నో పదాలు ప్రజల నోళ్ళలో నాని అవి అందరికీ ఆమోద యోగ్యమైన తర్వాత ఒక ప్రామాణిక రూపంలోకి వచ్చాయి. ఇటాలియన్‌ ఆఫ్‌ ది ఈస్ట్‌ అని తెలుగు భాషను ఇటలీ శాస్త్రవేత్త నికోలా డి కోంటె అన్నాడు. ఆయన రాయలసీమలో ముఖ్యంగా అనంతపురం, కడప జిల్లాలో క్రీస్తుశకం 1420-28లో పర్యటించాడు. తెలుగు అజంత భాష. ప్రతి తెలుగు పదం అచ్చులతో అంతం కావడాన్ని గమనించాడు. ఇటలీ భాష కూడా అజంత భాష. అందువల్ల తెలుగును తూర్పుదేశపు ఇటలీ భాషగా వర్ణించాడు. ఇలాంటి తెలుగు భాషకు సొగసుతనమంతా జానపదులు మాట్లాడే యాసలో
ఉంది. యాసతో పలికే భాష సామెతల్లో నిలిచి ఉంటుంది. కొన్ని ప్రత్యేక సందర్భాల్లో వాడే పదాలలో, పనిముట్లలో, సంప్రదాయాల్లో ఉంటుంది. ఆయా సందర్భాలను గుర్తించి ఆ పదాల వాడకం వెనుక ఉన్న ఆచారవ్యవహారాలను కనుక్కొని తెలియజేస్తే పాఠకుడికి ఆ పదం విశిష్టత అర్థమవుతుంది. రాయలసీమలోని నాలుగు జిల్లాల్లో ఒక వస్తువుకు సంప్రదాయాన్ని అనుసరించి రకరకాల పేర్లు జిల్లాలను బట్టి వేరు వేరుగా ఉంటాయి. వీటినే ప్రాంతీయ మాండలికం అంటారు. ఈ మాండలికాల పై పక్క రాష్ట్రాల ప్రభావం కూడా ఉంటుంది. ఈ మాండలికమే సీమ అస్తిత్వాన్ని నిలుపుతోంది.
రాయలసీమ అస్తిత్వం భాషతోనే కాక సంస్కతితో అనుసంధానమై ఉంది. సీమలో సంస్కతి జాతరలు నిర్వహించడం. ముఖ్యంగా గంగమ్మ జాతర. ఈ గంగమ్మ జాతర సీమలోని నాలుగు జిల్లాల్లో జరుగుతూ ఉంటుంది. తెలంగాణలో జరిగే బతుకమ్మ పండగ లాంటిది ఈ జాతర. ఆహార ఆచార వ్యవహారాల్లో ప్రజల నోళ్ళలో వాడే పదాలు మాండలికాలయ్యాయి.
ప్రజల్లో ఉన్న వాడుకని బట్టి యాస కలిగిన పదాలను 27 రకాలుగా రాయపాటి విభజించాడు. వాటి నానార్ధాలు, పర్యాయపదాలు దాని వెనుక ఉన్న వ్యవహారాలు కూడా సేకరించి రాశాడు. ఒక పదాన్ని విరివిగా వాడుతున్నారు అంటే అదే ఆ ప్రాంత యాసగా గుర్తించవచ్చు. గోదావరి జిల్లాల్లో ఆరు అనే పదం అందరూ వాడుతుంటారు. ప్రతి పదానికి దీర్ఘం కూడా తీస్తారు. ఇది ఆ ప్రాంత వ్యవహారిక మాండలిక భాషగా దాన్ని మనం గమనించవచ్చు.
మాండలికంలో ఎంత బాగా మాట్లాడినా అందరికీ అర్థం కాదు. ఎందుకంటే కాలగమనంలో భాష, యాస మారిపోతూఉంటుంది. ముఖ్యంగా ఆంగ్ల భాష ప్రభావం వల్ల తెలుగు భాషలో పలు మార్పులు వచ్చాయి. పాళీ భాషలో తెలుగు పదాలు ఎక్కువగా ఉండేవంటారు. మెల్లగా పాళీ భాష అంతరించిపోయినా తెలుగు భాష మాత్రం నిలబడింది. ద్రవిడ భాషా కుటుంబం నుంచి విడివడి నిలదొక్కుకుంది. రాయలసీమలోని కడప జిల్లాలో కమలాపురం మండలంలో లభించిన కలమళ్ళ శాసనం ( క్రీ.శ.575), ఎర్రగుడి పాడు శాసనం(క్రీ.శ.600) మొదలైన శాసనాల ద్వారా తెలుగు భాషకు రెండు వేల ఏళ్ల చరిత్ర ఉందని ప్రపంచానికి తెలిసింది. రాయలసీమే తెలుగు భాషకు ఆయువు పట్టుగా నిలిచింది.
భాష నిరంతర మార్పులకు గురవుతూ వచ్చింది. నన్నయ కాలంలో సంస్కత పదాలకు చివర డు,ము,వు,లు చేర్చి తెలుగు పదాలుగా మార్చారు. అందువల్ల తెలుగు ఒక రకంగా సంస్కతీకరింపబడింది. చాలా కాలం తెలుగు భాష ఇలాగే కొనసాగింది. అయితే గురజాడ, గిడుగు భాషోద్యమం ఫలితంగా తెలుగు భాష నేటి వాడుక భాష రూపంలోకి వచ్చింది. అయినప్పటికీ నేటికీ సీమవాసులు తమ రచనలను ప్రామాణిక భాషలోనే రాస్తున్నారు. పులికంటి, సడ్లపల్లి, నామిని లాంటివారు మాండలికంలో రచనలు చేయడం వల్ల కూడా మాండలిక రచనలు కూడా వెలుగులోకి వస్తున్నాయి.
వాటి కర్థాలు కావాలంటే ఒక నిఘంటువు కావాలి. అలాంటి నిఘంటువే రాయపాటి శివ రాసిన 'అనంత యాస'.
స్త్రీలు బహిష్టు కావడాన్ని బయట చేరడం, ముట్టు లాంటి పదాలు నేడు పల్లెల్లో ఇప్పటికీ వాడుతున్నారు. ఈ పదాలు మెల్లగా డేట్‌ రావడంగా మారిపోతున్నాయి.ఈ పదాల అర్థాలు, మూఢ విశ్వాసాల గురించి రచయిత వివరణ బాగుంది. దీనికి సంబంధించి అనేక మూఢ విశ్వాసాలు నేటికీ ఉన్నాయి. ఇటీవల గుజరాత్లో వంటశాలలోకి బహిష్టు అయిన అమ్మాయిలు ప్రవేశించారని వంట అపవిత్రమైందని వారందరినీ నగంగా నిలబెట్టి ఎవరు బహిష్టయ్యారో పరిశీలించారని పత్రికల్లో వచ్చింది. ఇంకా ఇలాంటి మూఢ విశ్వాసాలు అనంతపురం జిల్లాలోని మడకశిర ప్రాంతంలో ఉన్నాయి. దీనిని ప్రముఖ రచయిత శాంతినారాయణ 'ముట్టుగుడిసెలు' కథలో కూడా ప్రస్తావించారు. ఇంకా కొన్ని ఛాందస వర్గాల ఇళ్ళలో అమ్మాయిలను బహిష్టు సమయంలో అంటు పేరుతో విడిగా ఉంచడం చాలా శోచనీయం.
'పొద్దున్నే లేచి నాడు ఖాదరయ్యా, సద్ది మొగం కడిగి నాడు ఖాదరయ్యా' అనే ప్రసిద్ధ జానపద పాట ఒకటుంది. ముందురోజు అన్నాన్ని నీళ్ళలోనో, మజ్జిగలోనో నానబెట్టి మరుసటి రోజు పొద్దున్నే తింటారు. రాయలసీమలో దీన్ని సద్ది అంటారు. వేసవి కాలంలో ఇది సల్ల(చలువ) చేస్తుందని భావిస్తారు. పెద్దల మాట సద్ది మూట అని ఒకసామెత కూడా ఉంది.
ఈ గ్రంథంలో అనంతపురంలోని కదిరి ప్రాంతంలో వాడే చాలా పదాలను కదిరిలో, హిందూపురంలో ఎలా వాడతారో వివరించారు. ఆనకాగు, గోరుబిళ్ళ, ఉక్కిరి (తీయని ముద్ద), దొగ్గడ (రేగు పండ్ల పచ్చడి), తొణక్కట్టి, మక్కిరి (వెదురు అల్లిక ) ఇలా చాలా పదాలు వ్యవసాయ సంబంధిత పదాలు కదిరి ప్రాంతంలో ఎలా వాడుకలో ఉన్నాయో వివరించారు రాయపాటి.
అచ్చ తెలుగు పదాలు ప్రజా వ్యవహారంలో ఉండేవి. అవి కాస్త ఇంగ్లీషు భాషా ప్రయోగంలో వాటి వాడకం పూర్తిగా కనుమరుగైంది. కమానును ఇప్పుడు ఆర్చ్‌ అంటున్నారు. చౌరస్తాను సర్కిల్‌ అంటున్నారు. లోటాను ఇప్పుడు గ్లాసు అంటున్నారు. ఉద్దరగా వస్తుంటే అనే మాటను అన్నీ ఫ్రీగా వస్తుంటే అని చెప్తున్నారు. పాలి మాలికి అనేదాని బదులు రెస్ట్‌ లేక అని అంటున్నారు. బిరీన, బిరిక్కిన బదులు అంతా స్పీడు అనంటున్నారు.
ప్రపంచీకరణ ప్రారంభమయ్యాక కంప్యూటర్లు నిత్యజీవితంలో చొచ్చుకొని వచ్చాక అనేక వత్తులు ధ్వంసమయ్యాయి. వత్తులతో పాటు వాటి సంబంధ పనిముట్లు, పనులు వాటి పదాలు మెల్లగా వాడుకలోంచి పోయాయి. దాంతో ఆయా మాండలికాలు నేడు చాలా మందికి అర్థంకానివిగా మారిపోయాయి. అయితే వాటి అర్థాన్ని తెలుసుకోవాలంటే తప్పకుండా ఇలాంటి మాండలిక నిఘంటువులు అవసరం. కర్నూలు కడప చిత్తూరు మాండలికాల నిఘంటువులు కూడా తయారుచేసి వాటన్నిటినీ కలిపి సీమ మాండలికాలు గా ఒక గ్రంథాన్ని వెలువరిస్తే అది భాషావేత్తలకు, సాహిత్యాభిలాష గలవారికి చాలా
ఉపయోగకరంగా ఉంటుంది. ఈ దిశగా రాయపాటి శివయ్య కషి చేస్తారని ఆశిద్దాం