బాధల సంతకమే ఈ కవిత్వం..!

విశ్లేషణ 
- కెంగార మోహన్‌ - 9000730403

ఇప్పుడు అనివార్యంగా ఇటువంటి కవిత్వం రావాల్సిందే. కారణాలనేకం ఉన్నాయి. యావత్తు సమాజమంతా సంక్లిష్ట స్థితిలో ఉంది. దేశంలో అసమానతలు, వైరుధ్యాలు, సాంఘికంపై అసాంఘిక శక్తులదురాగతలు, ప్రశ్నించే గొంతుకల్ని గొంతునులిపే ప్రయత్నాలు... ఈ పరిస్థితుల్లో ఒక కవిగా స్పందించాల్సిందే. అదీ కవిత్వాన్ని ఆసరాగా చేసుకుని రణన్నినాదం చేయాల్సిందే ఆ పనే ఈ కవి చేశాడు. వర్తమాన ప్రపంచం దశ దిశలేకుండా సంచరిస్తున్న సంధికాలమనిపిస్తుంది. ఈ కవిత్వం పురుడుబోసుకోడానికి ఎంత యాతన పడ్డాడో, ఇంతటి భావావేశం పెల్లుబికేందుకు ఎంత క్షోభ అనుభవించాడో ఈ మొలకెత్తిన పిడికిళ్ళు కవిత్వం చదివాక మనలో అనేక ప్రశ్నలు మొలకెత్తుతాయి. సమాజం పట్ల బాధ్యతున్న కవులే ఇలాంటి అభివ్యక్తి ప్రదర్శిస్తారు. చాలా మంది కవులు కవిత్వమంటే అదని..కవిత్వం ఇలా ఉండాలని చెబుతున్నప్పుడు జనంనాఢి తెలిసిన కవులేది రాసినా అది కవిత్వమై సమాజంలో బతుకుతుందనిపిస్తుంది. ప్రగతిశీల భావజాలమున్న కవులకు వస్తువులకు కొదువ లేదు. కవి పేదలపక్షమైనప్పుడు ఆ పేదల కన్నీళ్ళే..ఆ సామాన్యుల ఆక్రందనలే..బడుగు బలహీన వర్గాల బాధలే కవిత్వంగా బాధల సంతకం చేస్తాయి..
కన్నీటి కట్టలు పోగైన చోటు
ప్రతి నోటు ప్రతి నాణెంపై
పేదోడి బాధల సంతకం..
ఈ కవి పేదల పక్షపాతి..రాజకీయ రాబంధులు మనుషుల్ని..జీవితాల్ని పొడుచుకు తినడం వంటి దృశ్యాల్ని కుంచెను కన్నీళ్ళలో ముంచి చిత్రిస్తారు. ఊరికే ఏదో ఒకటి రాసి పడేసి కవిననిపించుకోవాలని చూస్తున్న వర్తమానకాలంలో అనుక్షణం కాలాన్ని కాల గమనాన్ని పరిశీలిస్తూ అక్షరీకరిస్తాడు. అందుకేనేమో ''ఈ సమాజాన్ని చూస్తుంటే ఈ మనుషులను చూస్తుంటే బాధలు, కష్టాలు, కన్నీళ్ళను చూస్తుంటే ఏడ్వాలనిపిస్తుంది..వెక్కి వెక్కి ఏడ్వాలనిపిస్తుంది.దు:ఖం తన్నుకు వస్తుంది.!'' ఏడ్వడమంటే నీళ్ళలో ఈదే చేపకు కన్నీళ్ళు కనబడవు. చౌశా కన్నీళ్ళు బహుశా ఇలాంటివే కాబోలు.
మొదటిసారిగా నా ఆత్మీయ కవిమిత్రుడు వేస్తున్న కవిత్వ పిడికిళ్ళకు మద్దతుగా నాలుగైదు ఆప్తవాక్యాలు రాసి గురజాడ గారన్నట్లు తాంబూలాలిచ్చేశాం తన్నుకు చావండి అన్నట్లు ముగిద్దామనుకున్నా..కానీ కవిత్వం చదువుతుంటే అనేకానేక ప్రశ్నలు..సంఘర్షణలు మది గర్భంలో పొడుచుకొస్తున్నాయి. ఆవి ఎంత పదునుగా ఉన్నాయంటే..ఆత్మహత్యలు ఆగాలంటే/రైతుకు విలువ పెరగాలంటే / పంటకు మద్దతు రావాలంటే/సంతోషంగా బతకాలంటే /నువ్వొక వీరుడు కావాలి/అల్లూరికి వారసుడవ్వాలి! ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. కవికున్న పోరాట దార్శనికత అంతా ఇంతా కాదు. ఈ కవి సాహిత్యలోకంలో నిలబడ్తాడన్న భరోసా ఇవ్వాలనిపిస్తుంది. మట్టిమీద మట్టిని నమ్ముకున్న రైతు మీద ఎంత ప్రేమ..మోసపోయిన ఈ సీమ మట్టిలో పుట్టినవాడు కదా..ఆ మాత్రమైనా ఉండదా..? రైతు మౌనంగా దిగమింగే కన్నీళ్ళను ఎంత ఆవేశంగా వ్యాఖ్యానిస్తాడు.
ఈ కవి చెప్పినట్లు మన రైతులు అల్లూరిలా స్వతంత్య్రదేశంలో మరో స్వరాజ్యపోరాటం నిజంగా ఇప్పుడు చేస్తున్నారు. కొంతమంది పురుగుల మందుకో ఉరికొయ్యకో వేలాడితే ఈ కవి రైతన్నలకు ధైర్యం నింపుతాడు. ఆత్మస్థైర్యం నూరిపోస్తాడు. బతకాలంటాడు. అల్లూరి వారసులవ్వాలంటాడు. ఇది కవిత్వం..వర్తమాన కాలానికి అవసరమైన కవిత్వం..రాజకీయ వ్యంగ్యాస్త్రాలతో సాగిపోతున్న యుద్దమైదానం. కవితలు గొప్ప ఎత్తుగడలతో ఆరంభమౌతాయి..ఆలోచింపజేస్తాయి..మనుషులు శిరస్సులను మోస్తున్నారు. ''అనాదిగా అనవసరంగా విలువైన మేధస్సును పుర్రెలో దాచుకుని నడుస్తున్నారు భయం భయంగా సొంత ఆలోచన లేని ఆలోచించలేని రెండు కాళ్ళ జంతువుల్లా..'' ఇంతకంటే కవిత్వం ఏం కావాలి..కవిత్వంలో ఏం వెతకాలి..కవిత్వంలో ఇంతకంటే ఏం ఆశిస్తాం..సంఘర్షించబడిన అక్షరాలు తూటాలై పేలుతున్న కవిత్వమిది..కవి తనకు తానుగా తనకు తెలియకుండా ఒక కోణాన్ని ఆవిష్కరించాడు. బహుశా తనకు తెలుసని అనుకోను.మానవ మూలాలను వెతికే క్రమంలో.. సమాజ గతుల్ని గమనిస్తున్న సందర్భంలో వర్తమాన ప్రపంచంలో సంచరిస్తూనే చరిత్ర పొరల్లో దాగిన నిజాల్ని తవ్వి మరీ మనోవైజ్ఞానిక కోణంలో ఆవిష్కరిస్తాడు. మనిషిలో నుంచి మనిషిని వేరు చేసి ఇద్దరికీ వేర్వేరు రూపాలు సృష్టించి ఆ రూపాల్లోని మనస్తత్వాలను అంచనా వేసే ప్రయత్నమూ చేస్తాడు.
మిత్రుడు చౌశా దార్శనికత గలవాడనిపిస్తుంది. చాలా కవితల్లో ఏకరూపకత కలిగిన వస్తువులే కనబడ్తాయి. అక్షరీకరించే సందర్భంలో కవితా వ్యాక్యాలుగా నిర్మించే సమయంలో గుండె బరువెక్కి గుక్కపట్టి ఉబికి వచ్చే ధారల్ని అదిమిపట్టుకుని కవిత్వమై పరచుకుంటాడు. ఈ కవి కవిత్వం ఉత్సాహంగా ఉరకలేస్తున్న స్రవంతిలా సాగిపోదు. అడుగడుగన మనసుకు ఆనకట్ట వేస్తుంది. కవిత్వం చదువుతుంటే పిడికిలి బిగించి యుద్ధం చేయాలనిపిస్తుంది. అన్యాయాలపై తిరగబడాలనిపిస్తుంది. పరశురాముడి గొండ్రగొడ్డలవ్వాలనిపిస్తుంది. కదనరంగంలో ఆయుధమున్నా లేక పోయినా పోరాటం చేయాలనిపిస్తుంది. వీరత్వం సునామిలా విరచుకుపడుతుంది. అందుకేనా ఈ పిడికిళ్ళు కూడా ఇలా తిరుగుబాటు చేస్తాయి.
ముఖాన్ని కడగలేను/లేదు కాబట్టి/శిరస్త్రాణం ధరించలేను/శిరస్సు లేదు కాబట్టి/దేన్ని స్పర్శించలేను /చర్మం లేదు కాబట్టి/తలలేని మొండెంతో/మనసులేని మెదడుతో/చర్మంలేని శరీరంతో/పనిచేస్తున్నాం!/యంత్రంలా, మరమనిషిలా/మట్టి ముద్దలా..! ఆధునిక మనిషి అస్తిత్వాన్ని ఇలా చూపడమేమిటి అన్న సందేహం, సంశయం ఈ కవితలో కనబడ్తాయి. నిస్సందేహంగా ఈ కవిత్వం భావాల ప్రయాణం. బడబాగ్ని జ్వాలల సమాహారం. అభ్యుదయ కవిగా సమసమాజాన్ని కలలుగంటున్న కవిగా సమాజాన్ని వర్గదృష్టితో చూస్తాడు. ఆ దృక్పథంతోనే ఈ సమాజాన్ని వేలుపట్టుకుని పురోగమనం వైపు నడిపించాలని తాపత్రయ పడ్తాడు. అక్కడ మరో ప్రపంచం అనివార్యమని భావించి ఆ దిశగానే కలం పట్టుకున్న యోధుడిలా ఈ కవిత్వ పిడికిళ్ళు నాటుతాడు. అవి కవితా ఉద్యమాలకు ఆయువుపోసే పిడికిళ్ళవుతాయి.
పేదలు కష్టాల్లో కూరుకుపోయినపుడు, శ్రామికుల చెమటచుక్కకు విలువే లేనప్పుడు ఆవేదన చెంది నవీనసమాజం ఆవిష్కరించాలని ఆర్థిక అసమానతలు లేని సరికొత్త ప్రపంచాన్ని సృష్టించాలని కలలు కంటాడు. ఈ కవితల్లో సమాజ రుగ్మతలన్నీ ఇతివృత్తాలుగా పరచుకున్నాయి. కవిత్వం బాగుందనో..బాలేదనో చెప్పటానికంటే సగటు సామాన్య సాహిత్య పాఠకునికి అవసరమైన సరళ భాష, సంక్షిప్త పదాలు కవితలుగా అల్లుకుంటాయి. కొన్ని కవితలు మనిషిని..కాదు కాదు మష్తిష్కాన్ని మధిస్తున్న మనసున్న మనిషిని లోతుల్లోకి సంచరించేలా చేస్తాయి. చాలా సందర్భాల్లో ఆవేశం పొడుచుకుని పాలకుల మీద నిప్పులు చెరుగుతాడు..మరికొన్ని సందర్భాల్లో వైరాగ్యం నిరాశ నిస్పృహలకు లోనే తనకు తానే సముదాయించుకుని దురాగతాల్ని ప్రశ్నించుకుంటూ ముందుకెళ్తాడు.
మనుషులను పశువులుగా లెక్కించి/కులాలు, మతాలు, ప్రాంతాలు,/భాషలు, యాసలు/పార్టీలుగా విభజించి/ఇంకా విభజించి మనిషిని అంథకారం వైపు నడిపిస్తూ/లాభాలార్జిస్తున్న/ఈ వ్యవస్థను చూసి విలపిస్తోంది!/కాలం విలపిస్తుంది.. ఇంతకంటే ఏం కావాలి. సామాజిక సమస్యల్ని గుర్తించే నేర్పు, కవిత్వీకరించే నైపుణ్యం, అభ్యుదయ భావజాలం గల కవులకు మాత్రమే సాధ్యం. ఆ కవి మాత్రమే విశ్లేషించి చెప్పగలడు. మనిషిని మనిషి జీవితాన్ని ఆ మనిషిలోని జీవనదృశ్యాల్ని, జీవన ముఖచిత్రాల్ని వర్తమాన సమాజానికి కవితలుగా అందిస్తున్న ఈ కవిని సాహిత్యలోకం స్వాగతిస్తూ ఆత్మీయాలింగనం చేసుకుంటుంది. ఈ సంపుటిలో కవి చౌశా లేవనెత్తిన అనేకానేక ప్రశ్నలు, వాటికి సమాధానాలు ఈ దుర్నీతి పాలకులు చెప్పాల్సిందే. అందరూ ఎవరికి వారు సమాజమంటే ఏమీ తెలియనట్లు, బాధ్యతారాహిత్యంగా ప్రవర్తిస్తున్న నవనాగరిక మనుషుల మనో విశ్లేషణల్ని కవి తన కవితల్లో ఈ కవితా సంపుటిలో పొందుపరిచాడు.
సాధారణంగా కవులు ఏదో ఒక కవితని ఇతివృత్తంగా తీసుకోవడమో, ఒక వస్తువును గుర్తించి శిల్పంగా మలిచి కవిత్వంగా మలచడమో చేస్తే చౌశా నిర్మాణరహస్యాల జోలికి వెళ్ళ కుండా సమస్యను వస్తువుగా మలచి ఆ సమస్యకు ఆవేశపూరిత సమాధానమిస్తూనే పరిష్కారం చూపిస్తారు. ఇలాంటి కవితనొక దాన్ని చూస్తే...యురేనియం తవ్వకాల పేరుతో/మనుషులు, జంతువులు/వృక్షాలు, నదులు/సెలయేళ్ళను నాశనం చేసేందుకు/ఏ చట్టాలు ఒప్పుకున్నారు?/ఇంతకీ తవ్వకాల వెనకాల/మీ ఉద్ధేశ్యం ఏమిటి?/అణు విద్యుత్తా?లేక/అణ్వాయుధాల తయారీనా?/సాధారణ ప్రజల కోసమా? లేక/సామ్రాజ్యవాదుల కోసమా?/మీరు యురేనియం తవ్వకముందే/మాలో చైతన్యం మేల్కొంది/మీరు బాంబులుతయారు చేయకముందే/మేం అణుబాంబులవుతాం!/అల్లూరి స్పూర్తితో/అడవి బిడ్డల అండతో/నల్లమలను కాపాడుకుంటాం!/ప్రకృతిని రక్షించుకుందాం..! ఇలాంటి పరిష్కార కవితలు అక్కడక్కడా కనబడ్తాయి. ప్రతి ఒక్కరిలో స్ఫూర్తిని రగిలించి ఉద్యమానికి పిడికిలి బిగించేలా చేస్తాయి. కవికి సమాజం పట్ల అమితమైన ప్రేమ. ప్రజల బాధలు కష్టాలు చూసి చలించిపోయే మనస్తత్వం. సమాజాన్ని, ఈ వ్యవస్థను అపసవ్వదిశలో అస్థవ్యస్తంగా నడిపిస్తున్న కుహనా రాజకీయనాయకుల మీద, దుర్నీతి పాలకుల మీద కట్టలు తెంచుకున్న ఆవేశం పొరలు పొరలుగా విస్తరించి కవిత్వమైంది.
నిరంతరం సమాజంలో జరిగే ఘటనలే కవిత్వమై మనల్ని పలకరిస్తాయి. చదువుతున్నంత సేపూ పాఠకుల్లో కవితాశక్తినే కాదు..మరో కొత్త కవిత్వానికి శ్రీకారం చుట్టే తొలికవితావాక్యమై నిలుస్తాయి. కవి చౌశాకు తన గమనం, గమ్యం స్పష్టంగా తెలుసు..నిర్ధిష్ట గమ్యంలోనే లక్ష్యసాధన దిశలోనే పయనిస్తూ సరికొత్త చైతన్యవంతమైన ప్రపంచాన్ని కోరుకుంటున్నాడు. పేదలు సృష్టించిన సంపద పాములపాలైనప్పుడు చీమలు తిరగబడాలని చరిత్ర బోధించిందని చెబుతాడు. అతని కవిత్వం అక్షరసత్యమవ్వాలని మనం కోరుకోవాలి. పేదలకు దారిద్య్రాన్ని బహుమానంగా ఇచ్చిన పాలకుల పతనం ఆరంభవమ్వాలన్న కవి కాంక్ష నెరవేరాలి. ఎక్కడో చదివిన కవితావాక్యాలు ''వామపక్ష కవిది విశ్వజనీన దృష్టి. సమసమాజం వామపక్షకవి కనే కల. అసమానతలు నిర్మూలించి సమసమాజ స్థాపన కోసం అక్షర యుద్ధ చేస్తారు వామపక్ష కవులు'' ఈ ఆశయ సాధనలో నిరంతరం పయనిస్తున్న కవి చౌశాకు ఈ మొలకెత్తిన పిడికిళ్ళ సాక్షిగా అభినందనలు..