ప్రకృతి అడుగుజాడల్లో పయనిస్తున్న కవి

విశ్లేషణ

అంపశయ్య నవీన్‌ 9989291299

నిజానికి విఙ్ఞానశాస్త్రాన్ని, (సైన్స్‌) కవిత్వానికి ముడిపెట్టడం చాలాకష్టం. కవిత్వానికి విఙ్ఞానశాస్త్రం చుక్కెదురు.
ఇంగ్లాండ్‌ దేశానికి చెందిన జాన్‌కీట్స్‌ అనే మహాకవి ఇంద్రధనస్సులో ఆ రంగులెందుకు యేర్పడతాయో శాస్త్రీయంగా విశదీకరించినందుకు ఆనాటి గొప్ప సైంటిస్టు ఐజాక్‌ న్యూటన్‌ ను క్షమించలేనన్నాడు, ఎందుకంటే ఇందధ్రనస్సులోని రంగుల్ని చూస్తూ ఆనందించటం, తన కవితాశక్తితో అద్భుతంగా వర్ణించటమే తనకు ఆనందం. ఆ వర్ణనల్ని చదువుతున్న పాఠకులకు ఆనందం. అంతేగాని విఙ్ఞానశాస్త్రం దృష్య్టా ఇందధ్రనస్సులో రంగులు ఈ కారణాల చేత యేర్పడతాయంటే దాన్లోని సౌందర్యాన్నంతా బట్టబయలు చేసినట్టే కదా అనేది కవి అయిన కీట్స్‌ వాదం. సైన్స్‌ చెప్పే కార్యకారణ సంబంధం కవిత్వానికి అనవసరం. అలాగే ఆకాశంలో రాత్రుళ్ళు దర్శనమిచ్చే చందమామను గూర్చి బోల్డు కవిత్వం రాశారు. అందమైన స్త్రీల ముఖాల్ని చందమామతో పోలుస్తుంటారు కాని చంద్రుని మీదకెళ్ళచ్చిన వ్యోమగాములేం చెప్పారు: చంద్రుడంటే భూమి చుట్టూ తిరిగే ఒక చిన్న ఉపగ్రహమని, అక్కడ రాళ్ళూ రప్పలు తప్ప మరేమి లేవని, కనీసం చంద్రునికి స్వయం ప్రకాశం కూడ లేదని, సూర్యకాంతే చంద్రుని మీద పడి వెన్నెలగా రూపాంతరం చెంది మన భూమ్మిదికొస్తుందని సైన్స్‌ నిర్ద్వందంగా రుజువు చేసింది. ఇట్లా సైన్స్‌కూ కవిత్వానికి పడదని ఎన్ని ఉదాహారణలైనా చెప్పొచ్చు. అయితే ఇటీివలనే సైన్స్‌ మనకందించిన విఙ్ఞానం ద్వారా మంచి కవిత్వం రాయవచ్చునని ఆచార్య వెంకటరెడ్డి, ఆయన ప్రచురించిన ప్రకృతి అడుగుజాడల్లో అనే కవితా సంకలనంతో రుజువుచేశాడు. వెంకటరెడ్డి చాలా కాలం కాకతీయ విశ్వ విద్యాలయంలో జంతుశాస్త్ర అధ్యాపకుడుగా, పరిశోధకుడిగా పని చేసాడు. జంతుశాస్త్రానికి సంబంధించిన ఎన్నో పరిశోధన పత్రాలను ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల నుండి వెలువడే ఎన్నో ప్రతిష్టాత్మకమైన విఙ్ఞానశాస్త్ర జర్నల్స్‌లో ప్రచురించాడు. అయితే జంతుశాస్త్ర అధ్యాపకుడుగా పదవి విరమణ చేశాక తనకున్న జంతుశాస్త్ర విఙ్ఞాన సంపదలో కొంత భాగాన్ని కవిత్వంగా మలచాలన్న కోరిక ఆయనకు కల్గింది. దాంతో ఆయన ఒకదాని తర్వాతొక కవితను రాసేస్తూ, కొన్ని వందల కవితల్ని రచించాడు. ఈ కవితల్ని చదివి వాటిని ''నేనువిఙ్ఞానశాస్త్ర ఆధారిత కవిత్వం'' అన్నాను.
నిజం చెప్పాలంటే, ఈ తరహా కవిత్వాన్ని ఇంతకు ముందెవరూ రాయలేదు. తనకున్న విఙ్ఞానశాస్త్ర పరిఙ్ఞానాన్ని కవిత్వం రాయడం కోసం ఇంతగా వినియోగించుకున్న మరొక కవి తెలుగు కవితా ప్రపంచంలో కనిపించరు.
''జీవితమే సృష్టి'' అన్న కవితలో ఆయనకున్న శాస్త్రీయ విఙ్ఞానం ఎలా కవిత్వీకరించబడిందో చూడండి.
''మరణమన్నది
చిదిమేసిన శ్శబ్దం మాత్రమే
సుదూరాంతాల వ్యాపించిన
శూన్యానికి సారాంశం మాత్రమే
జీవపదార్ధమనేది
జీవంలో ఆకారాల తుఫానుల్లో చేలరేగిన
పరమాణువుల సమూహమే,
bప్పుడూ కొత్త కొత్త ఆకృతులను సృష్టిస్తూ
అవకాశన్ననుసరించే జన్యుపదార్ధం
చిత్రవిచిత్రమైన, అగాధ ఆలోచనా క్రియలో
భావ గ్రస్తమైన, మెదడు పొరల్ని రూపొందిస్తూ
తన గురించి తానే ఆబ్బురపడే అద్భుతం''
ఇలా మానవ సృష్టి జరగటమన్నది ఒక అద్భుతమంటాడీ కవి.
ప్రకృతిలోని వృక్ష సంపదను గూర్చి చెబుతూ
ఆకులు పువ్వులు కాయలే కాదు
చెట్టంటే జీవనచైతన్యానికి ప్రతీక
అడవి గుండెలో నిక్షిప్తమైన
బొగ్గు నిల్వలు, చమురు నిల్వలు
అపార ఖనిజ నిక్షేపాలు
ఒదిగి పోయిన వృక్ష సంపదలే
అవి నిక్షేపాలేకాక చెట్ల అవశేషాలు కూడా
తన అవశేషాలను కూడా
మానవాళికే అంకితం అంటున్న
అడవి తల్లికి జేజేలు?ా అంటాడు వెంకటరెడ్డి.
రోజూ మనం చూసే చీమల్ని గురించి మనమెప్పుడైనా ఈ కవిలా ఆలోచించామా?
''చీమలు నిజానికి శాంతియుత జీవులు
క్రమ శిక్షణగల సాధు జీవులు
దాటివచ్చిన మైలురాళ్ళను
నడచివచ్చిన దారిని మరవవు
బారులు తీరిన చీమలు సుశిక్షిత సైనికులే
పక్క పక్కగా పుట్టలున్నా సరిహద్దులుంటాయి
అందులో తనవారికే ప్రవేశార్హత
దౌర్జన్యం జరిగితే వాడిగా వేడిగా పోరాటమే
చీమల పుట్ట అద్బుత నిర్మాణ చాతుర్యం
సృజనాత్మకతకు నిర్వచనం
రాణి చీమ జీవితకాలంలో
మగచీమతో ఒకేసారి జతకడుతుంది
మగచీమలు విగత జీవులవుతాయి
రాణిచీమ రెక్కలు విదిల్చి
ఆవాసం దొరికితే గుడ్లు పెడుతుంది
శ్రామికచీమలన్నీ రాణిచీమ సంతతే
లైంగికంగా ఆడచీమలైనా గుడ్లుపెట్టవు
వేలసంఖ్యలో శ్రామికచీమలు, రాణిచీమ
ఒక సహనివేశంగా ఏర్పడతాయి''
ఇలా చీమల గురించి ఇన్ని నిజాలు చెప్పిన మరొక కవి ఎవరైనా ఉన్నారా?
అలాగే తేనెటీగల్ని గురించి ఈ కవి రాసిన ఈ కవితను చూడండి:
''ఆడ తేనెటీగలు పల్లవిగా
మగ తేనెటీగలు అనుపల్లవిగా
కలయికకు సమాయత్తమై కదిలిపోతాయి
కమనీయ భావంతో bగిరి పోతాయి
మగ తేనెటీగలది అనిషేక జననం అయినా
కార్యం పూర్తి చేసి కనుమరుగౌతాయి
తేనె టీగల నైపుణ్యం సహజాతమే అయినా
కీటక పరిణామంలో అపూర్వం అద్భుతం
కీటక నిర్మిత ప్రజాస్వామ్యానికి
కీటక నిర్మిత సమానత్వ సూత్రానికి
అభ్యుదయానికి సంకేతం''
మానవాళిలో తప్ప సమస్త కీటక సమూహంలోనూ, జంతు సమూహంలోనూ సృష్టికి మూలం స్త్రీ జాతేనని, పురుష జాతి పాత్ర చాలా నిమిత్తమాత్రమేనని ఈ కవితలు చదివితే అర్దమౌతుంది.
కరోనా వైరస్‌ పుణ్యమా అని ఈ మధ్య మనం గబ్బిలాలను గూర్చి చాలా వింటున్నాం. గబ్బిలాలలోనే కరోనా వైరస్‌
ఉంటుందని, గబ్బిలాల ద్వారనే చైనాలో కరోనా వ్యాప్తి చెందిందని కొన్ని వార్తా ఛానళ్ళు ప్రచారం చేస్తున్నాయి. గబ్బిలాలను గూర్చి ఈ కవి యేమంటున్నాడో చూడండి:
''ఆర్కిటిక్‌ అంటార్కిటికా మినహా గబ్బిలాలు
కొండల్లో, గుహల్లో , నిర్మించుకొన్న ఆకుల గుడారాల్లో
దేవాలయాలో,్ల శిధిల కట్టడాలలో జీవిస్తూ
మొదటి చూపులో అసహ్యమేసే గబ్బిలం
సునిశితంగా చూస్తే వాటి శుభ్రత విస్మయమే
భూమ్మీద ఎగురగలిగిన ఏకైక క్షీరదం గబ్బిలం
ఎగిరే శక్తి ఉన్నా కాళ్ళతో నడవలేని గబ్బిలాలు
ఈనాడు నిశాచర సామ్రాజ్యానికి అధినేతలు''
అంటూ
''కోట్ల సంవత్సారాల క్రితం ఆవిర్భవించిన గబ్బిలాలు
ప్రకృతిలో ఒదిగిపోయిన రైతు నేస్తాలే
ఆడగబ్బిలాల ప్రత్యుత్పత్తి వ్యూహరచన ఒక అద్భుతం
జతకట్టడం, ఫలదీకరణ, సంయోగబీజ ప్రతిస్థాపన
గర్భధారణ, పిండం పెరగడం, ప్రసవం, పిల్లలపెంపకం
ప్రత్యుత్పత్తి ప్రక్రియలో అన్నీ కీలక దశలే
క్రమ పద్దతిలో వాయిదాలు లేకుండా ముందుకు సాగాలంటే
సమృద్ధిగా ఆహారలభ్యత అనువైన ఆవాసం
అనుకూల పర్యావరణ స్థితిగతులు ఉంటేనే సాధ్యం
ప్రతికూలత ఉంటే ప్రతి దశలో ఆలస్యం తప్పనిసరి
ఇలాంటి ఇఛ్ఛాపూర్వక నియంత్రణ మనిషిలో ఉంటే
జనాభా నియంత్రణ సజావుగా సాగేదేమో!''
చూశారా? మనం అసహ్యించుకునే గబ్బిలంలో ఎన్ని గొప్ప గుణాలున్నాయో! పూర్వం మహాకవి జాషువా గబ్బిలం మీద ఒక గొప్ప కావ్యం రాసిన విషయం ఈ సందర్భంగా మనం గుర్తుచేసుకోవాలి.
పిచ్చుకలు అల్లే గూళ్ళను గురించి ఈ కవి ఒక గొప్ప కవిత రాశాడు.
''అది బంగారు పిచ్చుక, అల్లికలో దిట్ట
అదే మన గిజిగాడు.
భూతలంపై వందకు పైగా జాతులతో
వైవిధ్య భరిత ఆకృతులతో గూళ్ళు
విభిన్న ప్రవర్తనలూ వింతైన అలవాట్లు
చెరువుల్లో, నదీ తీరాల్లో బావుల్లో వంగిన
చెట్ల చిటారు కొమ్మల్లో, రెమ్మల్లో
కళాత్మకంగా వేలాడే గూడుానిర్మాణశైలి
కవిత్వానికి అందని సౌందర్య సృజనే!
కట్టిన గూడు ఎండకు వానకు చెక్కుచెదరదు
మగపక్షి వేసే ఈలలు ఆడ పక్షిని ఆహ్వనించటానికే!
ఆడ పక్షికి గూడు నచ్చితే జతకడుతుంది
లేదంటే మగపక్షికి నిరీక్షణే!''
ఇలా ప్రకృతిలోని వైచిత్రిని, సౌందర్యాన్ని, సృష్టి రహస్యాలను తన కవిత్వంలో రంగరించి మనకందించిన వెంకటరెడ్డికి మనమంతా కృతజ్ఞులమై ఉండాలి. ఎందుకంటె ఇలా ప్రకృతి రహస్యాలను మనకు విశదీకరించి చెప్పే కవులు చాలా తక్కువ మంది ఉంటారు.
మనిషనేవాడు మన ప్రకృతిని ధ్వంసం చెయ్యకుండా దాన్ని కాపాడాలి. ప్రకృతిలోని సమతౌల్యత దెబ్బ- తింటే అది మన వినాశనానికే దారితీస్తుంది. ప్రకృతిని ధ్వంసం చేస్తే ప్రకృతి అనేక రూపాల్లో మనమీద ప్రతీకారం తీర్చుకుంటుంది. ఇవాళ మనం ఎదురుకొంటున్న కరోనా మహమ్మారి ప్రకృతి మన మీద పగతీర్చుకుంటున్నద- నటానికి సంకేతమే.