నిర్ణయం

కథ

- మారుతి పొరోహితం - 9440205303


పార్వతమ్మ ఆశ్రమం తోటలో మల్లెపూలు కోస్తూ
ఉంది . పూలను కోసి మాలగా కట్టి , ఆశ్రమంలో మల్లెపూలు పెట్టుకోవడం ఇష్టమున్న మహిళలకు కట్టిన పూలను ఇవ్వడం పార్వతమ్మకు ఇష్టమైన పని.
''అమ్మా పార్వతమ్మా!'' ఆయమ్మ పిలుపు.
'' ఏం ఆయమ్మా? '' అని మల్లెతీగలను సర్దుతూ ఆయమ్మ వస్తున్న వైపు చూస్తూ అడిగింది పార్వతమ్మ.
'' అమ్మా! జానకమ్మకు ఆయాసం ఎక్కువైంది. ఒకసారి రామ్మా!'' అంటూ ఆందోళనగా పార్వతమ్మను అర్థించింది ఆయమ్మ.
వడి వడి అడుగులు వేసుకొంటూ జానకమ్మ ఉన్న డార్మెట్రీకి వెళ్ళింది పార్వతమ్మ.
మంచం పైన ఆయాసంగా రొప్పుతున్న జానకమ్మను చూసి '' ఆయమ్మా! ఆ నెబ్యులైజర్‌ మిషన్‌ తీసుకురా'' అని పురమాయిస్తూనే జానకమ్మ రాక్‌లో ఉన్న ఆస్తలిన్‌ మాత్రలను తీసింది. ఆయమ్మ తెచ్చిన నెబ్యులైసర్లో మాత్రను ఉంచి, మిషన్‌ స్విచ్‌ ఆన్‌ చేసి జానకమ్మ ముక్కును పూర్తిగా కప్పుతూ మాస్క్‌ ను పెట్టింది.
'' ఆయమ్మా ! ఉదయమే నెబ్యులైజర్‌ పెట్టాలిగదా? నర్సు రాలేదా?'' అంటూ మాస్కును మరో చేతిలోకి మార్చుకొంటూ అడిగింది పార్వతమ్మ .
''వచ్చిందమ్మా! జానకమ్మే టిఫిన్‌ తిన్నతరువాత మీరు పెడతారని వద్దంది'' అంటూ సంజాయిషీ చెప్పుకొంది ఆయమ్మ. బెడ్‌పై పడుకొన్న జానకమ్మ కళ్ళనుండి కణతలమీదుగా కన్నీరు జారిపోతా ఉన్నాయి.
''అయ్యో పిచ్చిదానా! ఏమైందని ఆ కన్నీరు? ఆయాసానికే అంత భయపడితే ఎలా? నన్ను సూడు . ముప్పైఏండ్లనుండి ఏగడం లేదా? మామూలే! మనమే చలికాలం కొంచెం జాగ్రత్తగా ఉండాల. ఏంకాదులే! ధైర్యంగా ఉండు'' అంటూ జానకమ్మ నుదురుపై చేయి ఆడిస్తూ ధైర్యం చెప్పింది పార్వతమ్మ !
పార్వతమ్మ చేతిని తన చేతిలోకి తీసుకొని , సున్నితంగా నొక్కుతూ ''నీవుండగా నాకు భయమెందుకన్నట్లు'' చూసింది జానకమ్మ.
్జ్జ్జ
శ్రీ శాంతి వద్దాశ్రమం బళ్ళారికు ఐదు కిలోమీటర్ల దూరంలో సంగనకల్లు అనే గ్రామంలో ఉంటుంది. డాక్టర్లు అయిన భార్యా భర్తలు ఈ ఆశ్రమాన్ని ఆసుపత్రి సౌకర్యాలతో నెలకొల్పారు. దాదాపు ఓ వందమంది వద్దులు ఇందులో ఆశ్రయం పొంది ఉన్నారు. వైద్యసేవలు అవసరమైన వద్దులకోసం వైద్య సహాయాన్ని అందించడం కోసం న్యాయమైన యూజర్‌ చార్జీలను వసూలు చేస్తారు. ఒక్కక్కరినుండి రీఫండబుల్‌ డిపాజిట్‌గా ఏభైవేలు తీసుకొంటారు. డార్మెట్రీలో వుంటే నెలకు మూడువేల ఐదొందలు, షేరింగ్‌ రూం అయితే ఐదువేలు, ప్రత్యేక రూం కావాలంటే పదివేలు చెల్లించాల్సి వుంటుంది. ఒంటరి వద్దులు, దంపతులైన భార్యా భర్తలు కూడా ఈ ఆశ్రమంలో ఉన్నారు. ఒకరికొకరు అన్నట్లు వీరు అందరూ అరమరికలు లేకుండా ఆత్మీయంగా ఉంటారు. ఒక్కొక్కరిది ఒక్కొక్క విషాద గాధ. జబ్బుపడిన తమ తల్లిదండ్రులను వదిలించుకోవాలనుకునే ఉద్దేశ్యంతో తమ తల్లి దండ్రులను ఇక్కడ చేర్చిన వారే ఎక్కువ. జబ్బు బాగా ముదిరిన వారికి ఐ సీ యూ లో ఉంచి చికిత్స అందిస్తూ ఉంటారు. ఒక ఆసుపత్రిలో ఉండాల్సిన సౌకర్యాలు అన్నీ ఇక్కడున్నాయి.
్జ్జ్జ
పార్వతమ్మ కొడుకు శరత్‌ అమెరికాలో ఉంటాడు. కోడలు హాసినీ కూడా సాఫ్ట్‌ వేర్‌ ఉద్యోగిణి. వారికి ఇద్దరు పిల్లలు. తను పనిచేస్తున్న ఆఫీసులోనే ఆ అమ్మాయికూడా పనిచేస్తుండేది. ఇద్దరూ ఒకరినొకరు ఇష్టపడి పెళ్ళి చేసుకున్నారు. పార్వతమ్మ తన కొడుకు నిర్ణయం మీద నమ్మకంతో అభ్యతరం పెట్టలేదు. శరత్‌ ఇంజనీరింగ్‌ రెండొ సంవత్సరం చదువుతున్నప్పుడు భర్త చంద్రశేఖర్‌ ఏభై అయిదు సంవత్సరాల వయసులో ఎమ్మిగనూరులో పనిచేస్తూ ఉన్నపుడు గుండెపోటుతో చనిపోయాడు. భర్త టీచరుగా పనిచేస్తుండడం వలన పార్వతమ్మకు ఫ్యామిలీ పెన్షన్‌ వచ్చేది. కొడుకుకు పద్దెనిమిదేళ్ళు నిండితే కారుణ్య నియామకం క్రింద జూనియర్‌ అసిస్టంట్‌ పోస్ట్‌ ఇస్తారనీ, అప్పుడు శరత్‌ను ఉద్యోగంలో చేర్చవచ్చని తన భర్తతో పాటు పనిచేసిన ఉపాధ్యాయులు చెబితే పార్వతమ్మ ఆమాటలు వినలేదు. శరత్‌కు సాఫ్ట్‌ వేర్‌ ఇంజనీరుగా పనిచేయాలనే ఆసక్తిని గమనించి పార్వతమ్మ అందులకు ఒప్పుకోలేదు. శరత్‌ కు కూడా అమ్మ మాటంటే వేదం. మంచి ప్రతిభ కలిగినవాడు. సెలవుల్లో వచ్చినపుడు ఇరుగు పొరుగు వారు పార్వతమ్మ పడుతున్న కష్టాలగురించి శరత్‌కు చెప్పేవారు.
'' నాయనా ఉద్యోగం వచ్చిండాదంట గదా! అదింత నెత్తిమీద ఇన్ని అచ్చింతలు ఏస్కొని మీయమ్మను నీకాడ పెట్టుకోప్పా ! ఆయమ్మ కష్టం సూడలేకుండాం '' అని
వాళ్ళు చెబుతుంటే శరత్‌ కళ్ళల్లో నీళ్ళు తిరిగేవి.
బాత్రూంలో కాలు జారి పడి మూడు నెలలు మంచం పైన ఉన్న విషయం కూడా హాస్టల్‌లో ఉన్న తనకు చెప్పలేదు. శరత్‌ కు కాలేజీలోనే క్యాంపస్‌ సెలక్షన్‌ రావడం, ప్రాజెక్ట్‌ పనికి అమెరికాకు వెళ్ళడం, అక్కడే ఉద్యోగరీత్యా
ఉండిపోవలసిరావడం, పెళ్ళి అయిపోవడం చకచకా జరిగిపోయాయి. శరత్‌ పార్వతమ్మను అతికష్టం మీద ఒప్పించి అమెరికాకు తీసుకెళ్ళాడు. కోడలు హాసిని కూడా పార్వతమ్మను తల్లిలాగా చూసుకొనేది. అయితే పార్వతమ్మకు ఉన్న ఆస్థమా జబ్బు వలన అక్కడి వాతావరణం సరిపడక పోవడం వలన తప్పని సరి పరిస్థితుల్లో ఇండియాకు పంపవలసిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఒంటరిగా ఎమ్మిగనూరులోనే ఉంచితే టైం కాని టైంలో ఆయాసం వస్తే అమ్మకు ఎవరు దిక్కు అనే ఆలోచన శరత్‌ను తీవ్ర ఆందోళనకు గురిచేసింది. స్నేహితుల ద్వారా సంగనకల్లు లోని శ్రీశాంతి వద్దాశ్రమం గురించి తెలిసింది. నెలరోజులు సెలవు పెట్టి ఇండియాకు పార్వతమ్మతో పాటు వచ్చి ఆశ్రమానికి వెళ్ళి అక్కడే వారం రోజులు తన తల్లితో పాటు ఉండి నమ్మకం కుదిరిన తరువాతే అక్కడ పార్వతమ్మను చేర్చడానికి నిర్ణయించుకొన్నాడు. వారం రోజుల్లోనే ఆశ్రమంలో చాలా మందితో శరత్‌కు అనుబంధం ఏర్పడింది. పార్వతమ్మకు కూడా ఆశ్రమం బాగా నచ్చింది. శరత్‌ ప్రత్యేకమైన ఏసీ రూం తీసుకుందామంటే పార్వతమ్మ ఒప్పుకోలేదు. మహిళలకు, పురుషులకూ డార్మెట్రీలు విడి విడిగా ఉన్నాయనీ, అందరితో కలసి ఉన్నట్లు ఉంటాదనీ, ఒంటరితనం అనిపించదనీ శరత్‌ ను సమాధాన పరిచింది. శరత్‌కు కూడా తల్లి వాదన సబబు అనిపించింది. ఆశ్రమం పార్వతమ్మకు బాగా నచ్చినప్పటికీ, శరత్‌కు తన తల్లిను అక్కడ వదలి వెళ్ళడం ఏదో ఒకమూల బాధగానే ఉండింది.
్జ్జ్జ
పార్వతమ్మ ఆశ్రమానికొచ్చి నాల్గు సంవత్సరాలైంది. అందరితో ఆత్మీయ అనుబంధం ఏర్పడింది. పెన్షన్‌ వస్తూ
ఉండడం, కొడుకు డబ్బు విషయంలో ఏరోజూ తక్కువ చేయకపోవడం వలన పార్వతమ్మ ఇప్పుడు ఒకరిని ఆదుకొనే స్థాయిలోనే ఉంది. పార్వతమ్మ పదివరకే చదువుకున్నా, పుస్తకాలు చడవడం అంటే చాలా ఇష్టం అని తెలిసి ఉన్న శరత్‌ ఆశ్రమం యాజమాన్యంతో మాట్లాడి తనూ కొంత డొనేషన్‌ ఇచ్చి ఒక లైబ్రరీ తెరిపించాడు. పార్వతమ్మ ఒక టైం టేబుల్‌ ప్రకారం ఆశ్రమంలో తన పనులు నిర్వహించు కొనేది. కిచెన్లో వంటవారికి సహాయ పడడం, వైద్యం అందించే వార్డులో అనారోగ్యంగా ఉన్నవారికి సహాయ పడడం, గార్డెన్లో మొక్కలకు నీళ్ళు పెట్టడం, వాటికి పాదులు తీయడం, పూలు కోయడం , మందిరంలో ద్యానం చేసుకోవడం, వంటి పనులు నిర్వహించుకొనేది. ఆశ్రమంలో ప్రతి ఒక్కరు తమకు చేతనైన పనులు చేసిపెట్టే వారు. శరత్‌ తోనూ, హాసిని తోనూ వారంలో రెండురోజులు స్కైప్‌లో మాట్లాడేది. పార్వతమ్మ పట్ల అభిమానంగా ఉన్న వారితో గూడా శరత్‌, హాసినీలు మాట్లాడేవారు. శరత్‌ పార్వతమ్మ పట్ల చూపే శ్రద్దను చూసి కొంతమంది తమ పిల్లలు తమపట్ల చూపే నిర్లక్ష్య వైఖరిని తలుచుకొని బాధ పడేవారు.
ఆయమ్మ తోటలో మొక్కలకు పాదులు తీస్తున్న పార్వతమ్మ దగ్గరకు వచ్చి
'' అమ్మా! శరత్‌ అయ్య కాల్‌ చేసినాడంట. మేనేజర్‌ సార్‌ పిలుసుక రమ్మానాడమ్మా!'' అనుకుంటూ పార్వతమ్మవైపు వచ్చింది.
మట్టి అంటిన చేతులను కడుక్కొని, కొంగుతో చేతులు తూడ్చుకొంటూ మేనేజర్‌ గదికి వచ్చింది పార్వతమ్మ. మేనేజర్‌ సిస్టం ముందునుండి లేచి కుర్చీ ఖాళీ చేసి బయటకు వెళ్ళిపోయాడు. ఇయర్‌ ఫొన్స్‌ చెవులకు పెట్టుకొంటూ కుర్చీలో కూర్చొంది పార్వతమ్మ.
'' మా బావున్నావా ?'' అంటూ పలకరించాడు శరత్‌.
'' బావున్నా రా '' అంది పార్వతమ్మ తన కళ్ళ జోడును సవరించుకొంటూ.
'' గార్డెన్లో ఉండావంట కదా ? మేనేజరు చెప్పాడు.'' అన్నడు శరత్‌.
'' అవున్రా! పాదులుతీస్తా ఉంటి'' అన్నది పార్వతమ్మ.
''మొక్కలన్న, బుక్కులన్నా నీకు శానా ఇష్టం కదా మా!'' అని ప్రేమగా అన్నాడు శరత్‌. ''ఏదో ఒక వ్యాపకం ఉండాల గదరా!'' అని చిన్నగా నవ్వింది పార్వతమ్మ .
'' మా! మొన్న మేము ఇండియా వొచ్చినపుడు నేను చదువుకున్న నందవరం హైస్కూల్ల పదోతరగతి బ్యాచొల్లు అందరం కల్సింటిమి అని నీకు సెప్పినాను కదమా'' అన్నాడు శరత్‌.
'' అవును కదా ! నాకే జ్వరం వచ్చింటే రాల్యాక పోతి. నాకు జ్వరం ఉండాదని హాసిని కూడా నీతో రాల్యా. మీ నాయన దగ్గర సదువుకున్నోళ్ళు నన్ని అడిగినారని సెప్తివికదా!'' అని గుర్తు చేసింది పార్వతమ్మ.
'' అవునుమా ! నీకి బాగా గుర్తుండాది'' అని సపోర్ట్‌ చేస్తూ మాట్లాడాడు శరత్‌.
'' మా! ఆరోజు స్కూలు దగ్గరకి మాకు లెక్కలు జెప్పిన రామయ్య సారు గూడా వొచ్చిండె'' అని అన్నాడు శరత్‌.
'' అవునులే! లెక్కల రామయ్య సారు కదా? నీకు లెక్కల గ్రూపు తీసుకొమ్మని ఆసారె గదా గట్టిగా సెప్పింది'' అని గుర్తు చేసింది పార్వతమ్మ.
'' అవునుమా ! తరువాత గూడా సారునాకు శానా ప్రోత్సాహం ఇస్తావుండె. ఇంజనీరింగుల కంప్యూటర్‌ బ్రాంచ్‌ తీసుకొమ్మని చెప్పింది కూడా ఆసారే మా!'' అన్నాడు శరత్‌.
'' మీ నాయనకి శానా కావలసినాయప్ప! నీవు కూడా లెక్కలు సెప్పిచ్చుకొనేకి ఆ సారు ఇంటికి పోతుంటివి కదా'' అంటూ '' బాగున్నాడా రామయ్య సారు'' అని అడిగింది పార్వతమ్మ.
'' పాపం మా! ఆ సారుకి పిల్లలు లేరు కదా! మేడం చనిపోయి మూడేండ్లు అయినాదంట. ఒక్కడే ఉన్నాడంట. సారు గూడా వాళ్ళ నాయనకు ఒక్కడే కొడుకు కదా ! పాపం ఒంటరితనంతో అన్నీ పనులు తానే చేసుకోలేక శానా ఇబ్బంది పడుతున్నాడంట మా!'' అని సానుబూతిగా అన్నాడు శరత్‌.
'' అవునులేరా ! భార్య తీరిపోయిన భర్తకు శానా కష్టం! మా అశ్రమంలో ఆరకంగా బాధ పడేటోళ్ళు ఉండారు. భార్య ఉంటే అవసరాలు టైం ప్రకారం తీరుస్తాది కదా!'' అంటూ పార్వతమ్మ కూడా సానుబూతిగా మాట్లాడింది.
'' నా పోన్‌ నంబరు సారుకు ఇచ్చింటి. రెండుమూడు సార్లుఫోను చేసిండె. హాసినితో గూడా శానా బాగా మాట్లాడినాడు మా! '' అని ఉత్సాహంగా చెప్పాడు శరత్‌.
'' హాసిని కూడా మాట్లాడింద్యా? వాళ్ళ అమ్మలేకపోవడం వలన వాళ్ళ నాయన కష్టం తెలిసిన పిల్ల కదా! ఈ సారుకూ పిల్లోల్లు లేరుకదా? దానికే ఆ అభిమానం ఉంటాది.'' అని అనింది పార్వతమ్మ.
'' మా! నేను హాసినీ మొన్న ఒక విషయం అనుకొనిండాము'' అని నసిగాడు శరత్‌.
'' ఏ విషయం రా? '' అని ప్రశ్నించింది పార్వతమ్మ.
''మా ! నేను హాసినితో పెళ్ళికి సరే అని అంత తొందరపడి సెప్పలే. దాదాపు ఒక సంవత్సరం ఆమె ఆలోచనలు తెలుసుకొన్న తర్వాతనే ఊ అన్నాను. నిస్సహాయుల పట్ల ఆమె చూపే ప్రేమను గ్రహించినాకే సరే అన్నాను. ఒకరకంగా నిన్ను బాగా చూసుకొంటుందనే నమ్మకం కుదిరినాకనే నేను పెళ్ళి నిర్ణయం తీసుకున్నా''. అన్నాడు శరత్‌.
'' నేను అమాత్రం తెలుసుకోలేనారా ? నామీద నీకెంత ప్రేమో ఎంత చెప్పినా తక్కువే! హాసినమ్మ నా కోడలైనా కూతురుకన్న ఎక్కువ నాకు. మనిషి మనస్తత్వాన్ని గుర్తుపట్టేది ఎంత సేపు ?'' అంటూ శరత్‌ ను సమర్థించింది పార్వతమ్మ.
'' మా! నీ ముందు ఒక ఆలోచన పెడతాను. ఏమీ అనుకోవుగా !'' అంటూ సంశయిస్తూ అడిగాడు శరత్‌.
'' ఏమి అనుకునేడిది ఏమిరా ! అట్లా మాట్లాడతా
ఉండావు. నీవేమైనా పరాయోడివా?'' అంటూ ప్రశ్నించింది పార్వతమ్మ.
'' కాదు మా ఈ రోజుల్లో సమాజంలో శానా మార్పులు వొచ్చిండాయి. ఒకరికొకరు తోడు లేకుండా ఒంటరిగా జీవించడం అసాధ్యమౌతోంది. ముఖ్యంగా ముసలితనంలో ! భర్తను కోల్పోయిన భార్యకు, భార్యను కోల్పోయిన భర్తకు ఒంటరితనం శాపంగా మారుతోంది. ఇలా ఒంటరిగా జీవిస్తున్న స్రీ పురుషులు తోడుకోసం, ఆసరా కోసం కలసి జీవించడం చేస్తూ ఉన్నారు. మా! పిల్లల నిరాదరణ కూడా ఈ నిర్ణయం వాళ్ళు తీసుకొనేందుకు ఒక కారణం. ఈ సహజీవనం శారీరకమైన అవసరాలకోసం కాకుండా, నాకు ఒకరు తోడున్నారనే ఒక భరోసాకోసమే మా!'' అంటూ చెప్పుకొచ్చాడు శరత్‌.
'' అవునులేరా ! ఆమధ్య ఏదో సినిమాలో కూడా సుహాసినీ, ఇంకో ఆయన అలానే ఉంటారులే! తప్పేముండాది? నాను మా ఆశ్రమంలో సూస్తుండాను గదా! అట్లాంటోళ్ళ అగచాట్లు'' అని చెప్పింది పార్వతమ్మ.
'' మా ! అందుకే నీ గురించి నేనూ, హాసినీ ఒక ఆలోచన చేసినాము''
'' ఏమనిరా ?''
'' మా! నీవు ఏమీ అనుకోనంటే చెబుతాను''
''అనుకోనులేరా''
'' పుస్తకాలు బాగా చదువుతావు గదా ! ఆశ్రమంలో ఎంతోమందికి పరిణతితో కూడిన సలహాలు ఇస్తా ఉంటావు. నేను చెప్పే విషయం విని ఏమీ అనుకోరాదు మరి''
'' సరేలేరా చెప్పు ''
'' మా! నీవు, రామయ్య సారూ కలసి ఉండొచ్చు గదా! సారు శానా మంచోడుమా! నిన్ను ఆశ్రమంలో ఉంచినందుకు నాకు చాలా గిల్టీగా ఉందిమా! నాకోసం నీవెంత కష్టపడ్డావొ నాకు తెలుసు. నా మనసుకు ఆవగింజంత కష్టం కలిగించకుండా పెంచావు. నాయన పేకాటలో అంతా పోగొట్టి చనిపోయేనాటికి అయిదు లక్షల అప్పు పెట్టినా ఒక్కరితో ఒక్క మాట అనిపించుకోకుండా ఆణా పైసలతో సహా నాయన చేసిన అప్పులు కట్టేశావు. వచ్చే పదైదు వేల పెన్షన్‌ తో నన్ను చదివించావు. మా ! ఈ భూమి పైన నాకు దేవుడు ఎవరైనా ఉన్నారా అంటే అది నీవే మా! నీవు ఆవద్దాశ్రమంలో
ఉండడం నామనసుకు శానా కష్టంగా ఉందిమా! నేను, హాసినీ ఇండియా వస్తామంటే వొప్పుకోవు, నేను మీకోసం ఎలా కష్టపడినానో నీ పిల్లోల్లకోసం నీవు ఆమాదిరి కష్టపడల్ల అంటావు. ఒక్క సారి ఆలోచించు మా! '' అని కళ్ళ నీళ్ళ పర్యంతం అయ్యాడు శరత్‌. శరత్‌ కళ్ళలో నీళ్ళు పెట్టుకోవడం చూసిన పార్వతమ్మ కళ్ళల్లో నీళ్ళు సుడులు తిరుగుతున్నాయి.
'' మా తొందర ఏంలేదు. బాగా ఆలోచించే నిర్ణయం తీసుకో. నీవు చేసే ఆలోచనమీద నాకు శానా గౌరవం
ఉంటాది. నీవు నాకోసం కాకుండా నీకోసం ఎలాంటి నిర్ణయం తీసుకొన్నా నాకు సంతోశమే మా! '' అన్నాడు శరత్‌.
'' రెండురోజులు టైం ఇవ్వరా'' అంది పర్వ్రతమ్మ
ఉద్విఘ్న వాతావరణాన్ని తేలిక చేసేందుకు.
'' మా ! ఇంగోసారి చెబుతున్నా! నేను ఇలా అన్నానని తప్పుగా అనుకో మాకు. చిన్నోడిని మా ! తప్పుగా మాట్లాడి ఉంటే మన్నించుమా '' అంటూ వేడు కొన్నాడు .
'' ఉంటాను రా '' అంటూ కన్నీరు తుడ్చుకొంటూ పార్వతమ్మ స్కైప్‌ ముందునుంచి లేచి ఇయర్‌ ఫోన్స్‌ పక్కన పెట్టి మొహం కడుక్కొనేందుకు వాష్‌ బేసిన్‌ దగ్గరకు వెళ్ళింది.
్జ్జ్జ
డార్మేట్రీలో మంచంపై పడుకొని ఉన్న పార్వతమ్మకు నిద్ర పట్టడం లేదు. మనసు అల్లకల్లోలంగా ఉంది. రామయ్య సారుతో కలసి జీవించమని అర్థించిన శరత్‌ దీనమైన మొహమే గుర్తుకు వొస్తోంది. తను రామయ్య సారుతో కలసి జీవించడం సాధ్యమా! మగవారిలో స్రీలను నిజంగా తమతో సమానంగా చూసుకొనేవారుంటారా? తన బిడ్డ శరత్‌ కూడా మగవాడే గా? మంచివాడేనా? ఏమో హాసినికి బాగా తెలిసి ఉంటాది. బయటకు మంచివారనిపించుకున్న మొగవాళ్ళు ఇంట్లో భార్యల పట్ల ఎంత అమానుషంగా ప్రవర్తించేవారిని తను ఎంతమందిని చూడలేదు. ఎవరిదాకా ఎందుకు ? తన భర్తే తనను మానసికంగా ఎంత వేదించలేదు. ఎంత భాద్యత లేకుండా ప్రవర్తించేవాడు. పేకాట మోజులో పడి తనను, శరత్‌ను ఎంత నిర్లక్ష్యం చేసేవాడు? రోజులతరబడి ఇంటికొచ్చేవాడే కాదు. జీతం అంతా పేకాట అప్పులకే సరిపోయేది. శరత్‌ చదువుకు తన అన్న చేయి అందించకపోతే శరత్‌ ఏమైపోయేవాడు? ఎవరైనా తన తోటి ఉపాధ్యాయులు ఇంటికొస్తే వంటరూం లోకి వెళ్ళిపొమ్మనేవాడు. ప్రక్కన రూంలో పేకాటకు కూర్చొంటే వేళా పాళ లేకుండా టిఫిన్లు, టీలు చేయాలి. తనమీద అనుమానంతో వాటిని మాత్రం తనే వచ్చి పేకాట రూముకు తీసుకు వేళ్ళేవాడు. తన అన్న ఊరినుండి తనను సూసేందుకు వస్తే కనీసమర్యాద కూడా ఇచ్చేవాడు కాదు. అన్న ఊరు వెళ్ళేంత వరకూ పేకాటలోనే ఉండి ఇంటికి కూడా వచ్చేవాడు కాదు. తన అన్న వ్యవసాయదారుడనీ, తను ఉద్యోగస్తుడననీ అహంకారంతో ఉండేవాడు. ''ఉద్యొగస్తుడు అని ఇస్తే నీ తలరాత ఇలా ఉందేమమ్మా?'' అంటూ కన్నీరు పెట్టుకొని వెళ్ళే వాడు తన అన్న. తనకు ఒంటరిగా ఇంట్లోనే ఉండడం కష్టమై, స్కూల్లో లైబ్రరీలో ఏమైనా పుస్తకాలు ఉంటే చదువుకోవడానికి తెమ్మంటే కోపంతొ ఇంతెత్తు లేచేవాడు. ఆడముండలకు చదువెందుకని కసిరేవాడు. దేవుడా నాకు ఆడ బిడ్డను ఇయ్యకుండా గొప్ప సాయం చేసావు తండ్రీ అనుకొనేది. ఒకసారి ఉపాధ్యాయ సంఘం సభలకు వెళ్ళి
'' జానకి విముక్తి'' నవల తెచ్చాడు. ఇంట్లో టేబుల్‌పై ఉంది కదా అని తను భోజనానికి వచ్చే సమయానికి ఒక ఇరవై పేజీలు చదివిందో లేదో ఇంతెత్తు ఎగిరిపడ్డాడు. ఎవడితో లేచి పోయేందుకు ఈ బుక్కు చదువుతున్నావని అనరాని మాటలన్నాడు. ఎవరో తెమ్మంటే తీసుక వచ్చాననీ, ఇంట్లో మరిచిపోవడం తన తప్పయ్యిందని గొణుగుకొంటూ ఆ పుస్తకాని తీసుక వెళ్ళిపోయాడు. అంతా ఇంతా నరకం కాదు అతను చూపించినది. ఇంటి చుట్టుపక్కల స్రీలతో మాట్లడుతూ ఉంటే పార్వతమ్మకు తెలిసిందేమంటే కొంచెం అటు ఇటుగా అందరి కథలూ ఈ మాదిరిగానే ఉన్నాయి.
ఇప్పుడు ఈ రామయ్యతో కలిసి జీవించడం అంగీకరిస్తే అతను తన మీద పెత్తనం చేయడన్న గ్యారంటీ ఏమిటి? ఇప్పుడు ఈ ఆశ్రమంలో ఎంత ఆనందంగా ఉన్నాను. నాకంటూ ఇష్టమైన ఒక జీవన విధానాన్ని మలచుకొన్నాను. నేను ఇలా ఉండాలి అనుకొని నాకు ఇష్టమైన జీవితాన్ని గడుపుతున్నాను. ఇంకా ఇక్కడ ఎన్ని బాధ్యతలున్నాయని. శారదమ్మ, ఆది శేషయ్యల పిల్లలు డబ్బుకు కక్కుర్తి పడి వారికి డార్మేట్రీ ఆప్షన్‌ తీసుకోవడం వలన ఆ ముసలి దంపతులు ఈ వయసులో ఎన్ని ఇబ్బందులు పడుతున్నారని. నెలకు ఒక్క మూడువేలు అదనంగా చెల్లిస్తే వారిద్దరినీ షేరింగ్‌ రూముకు మార్చవచ్చు. పాపం రాత్రి తొమ్మిది అయ్యిందంటే ఇరువురూ పరాయోల్లై పోతారు. ఎవరి డార్మెట్రీకు వారెళ్ళిపోతావుంటే మనసుకు ఎంత కష్టంగా ఉంటుంది. రాత్రిపూట భార్యా భర్తలు ఒకేచోట నిద్రించడం ఈ వయసులో శారీరక అవసరం కోసం కాదు. నాకూ ఒకరు తోడున్నారనే ఒక ధైర్యం కోసం. ఈ నెల నుండి తన పెన్షన్‌ నుండి మూడు వేలు చెల్లించి వారిని ఒక చోటకు చేర్చాలనుకొంటున్నది. మరణపు అంచున వున్న సుబద్రమ్మ తన పిల్లలు ఇక్కడ తను చనిపోయినా రారనీ, బ్రాహ్మణ సాంప్రదాయంలో తన భర్త కర్మకాండ జరిగిన హంపీలోనే తన కర్మకాండకూడా శాస్త్రోకంగా జరిపించాలనీ, ఆ బాధ్యత పార్వతమ్మదేననీ మాట తీసుకొంది. ఆశ్రమంలో పనిచేసే ఆయమ్మ కొడుకు కూడా ఇంజనీరింగ్‌ మొదటి సంవత్సరం చదువుతున్నాడు. హాసినే వాడి ప్రతిభను గుర్తించి వాడి చదువు భాద్యతను తను తీసుకొంది. ఇలాంటి బాధ్యతలను రామయ్య ఒప్పుకొంటాడా? పుస్తకాలు చదవనిస్తాడా? రెండు సంవత్సరాలుగా వెన్ను నొప్పితో మంచంపై ఉండి, తనను అక్కా అని ఆప్యాయంగా పిలిచే నారాయణస్వామితో ఈ రామయ్య మాట్లాడనిస్తాడా? ఈ కలసి జీవించే ప్రతిపాదనే నాకు వద్దు. నాకు ఈ జీవితమే చాలా సంతప్తి కరంగా ఉంది. నాకు ఈ జీవితమే బావుంది. మరో ఉచ్చులో ఇరుక్కోవడం ఎందుకు? మరొక నరకంలోకి ప్రవేశించే ధైర్యమూ తనకు లేదని అనుకొంటూ గట్టి నిర్ణయం తీసుకొంది పార్వతమ్మ. కొత్త బాధ్యతల నిర్ణయం వలన రోజూ ఆరు గంటలకు నిద్రలేచే పార్వతమ్మ ఈ రోజు ఐదున్నర గంటలకే నిద్ర లేచింది.