అస్తమించిన 'రాత్రి సూర్యుడు'

కెంగార మోహన్‌

94933 75447
జనవరి 30న తను ఫేస్‌బుక్‌లో ఒక పోస్ట్‌ పెట్టాడు : 'మరణానికి ముందే బతకాలి, అప్పుడే మరణించినా బతుకుతాడు' అని. ఇప్పుడా పోస్ట్‌ గుర్తొచ్చి కెరె జగదీశ్‌ గురించి తలుచుకునేలా.. మళ్ళీ మళ్ళీ కన్నీళ్ళలో ముంచేలా చేస్తోంది. అతడు అక్షరమై పుట్టినవాడు. కవితా వాక్యమై అనతికాలంలోనే అందరూ తనను చూసేలా చేసినోడు. ఆర్ద్రత, అభినివేశం, అభివ్యక్తి, అనిర్వచనీయ భావుకత కలిగిన కవిత్వానికి కేరాఫ్‌ అడ్రస్‌గా నిలిచినవాడు. 2011 కంటే ముందు వివిధ పత్రికల్లో విస్తృతంగా కవిత్వం రాసినా ఆ ఏడాది సముద్రమంత గాయంతో సాహిత్యలోకానికి పరిచయమైన కవి కెరె. నాటి నుంచి పదకొండేళ్ళ సాహిత్య ప్రయాణంలో నాలుగు కవిత్వ సంపుటులను తెలుగు సాహిత్య లోకానికి అందించాడు. అలవోకగా కవిత రాసి పడేసి ఏదో ఓ పత్రికకు ఈమెయిలో, పోస్టో చేసేసి తాపీగా ప్రచురణ కోసం ఎదురు చూసే రకం కాదు జగదీష్‌. ఒక కవిత రాయాలంటే రోజులు, నెలలు.. వస్తువు కోసం కాళ్ళరిగేలా తిరిగి తిరిగి పరిశీలించి, పరిశోధించి అక్షరీకరించే మొండోడు. సముద్రమంత గాయం వచ్చినేడాది నుంచే నాకు పరిచయం జగదీశ్‌. ఇద్దరి మధ్య పాతికేళ్ల వయసు తేడా ఉన్నా ఆప్యాయంగా అల్లుకుపోయిన ఆత్మీయ సోదరుడు. అనేక పత్రికల్లో ఆయన కవిత్వం చదివి గొప్ప భావుకతతో ఉందని అనుకోవడం.. అతని మాతృభాష తెలుగు కాదు కన్నడ అని తెలిసి ఒకింత ఆశ్చర్యానికి లోనవ్వడం ఒక అనుభూతి. బీకాం గ్రాడ్యుయేషన్‌, హిందీ పండితుడిగా శిక్షణ పూర్తి.. ఇలా భిన్నమైన విద్యాభ్యాస నేపథ్యం కలిగిన కవి మిత్రుడతడు. తను రాసిన ప్రతి కావ్యం వైవిధ్యమైనదే!

సరికొత్త అధ్యాయం రాత్రి సూర్యుడు, ఎల్లక్క
అంధుల జీవితాలను అవిష్కరించిన జగదీష్‌ దీర్ఘకవిత 'రాత్రి
సూర్యుడు' తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో సంచలనమైంది. 2012లో వచ్చిన ఈ కవిత్వానికి ఆవంత్స సోమసుందర్‌, అద్దేపల్లి రామ్మోహన్‌ రావు, కె.శివారెడ్డి ముందుమాటలు రాశారు. ఆ కావ్యంలో కవితాక్షరాలు అంధుల జీవన చిత్రాలను చిత్రించి మానవీయ ముఖచిత్రాలై ఆవిష్కరింపబడతాయి.


మాతృగర్భంలో/ అణువులో అణువుగా/ రూపాంతరం చెంది/ తొమ్మిది నెలల ప్రస్థానంలో/ జిగురులో కన్ని చుట్టి/ సర్వేంద్రియాలను సంతరించుకుని/ పంచభూతాల సాక్షిగా/ పేగుబంధాన్ని పెనవేసుకుని/ ఉమ్మనీటిలో జారిన దేహం/ కెర్రుమని అరచినా/ ఆవరించిన కారుమబ్బుల్లో/ కళ్ళకు/ ముళ్ళతీగ చుట్టుకుంది. .. ఇలా సాధారణ పదాలతో అసాధారణ కవిత్వ వాక్యాలను హృద్యంగా నిర్మించుకుంటూ వెళ్ళడం కవిత్వ శిల్పం తెలిసినవారికే సాధ్యం. తల్లి స్పర్శే ఈలోక సౌందర్యమై.. తల్లి పలుకులే వెలుగురేఖలై మనోనేత్రంతో చూసే అంధ శైశవ జీవితాన్ని పై కవితలో కెరె ఆర్ద్రంగా వివరించాడు. ఇది తనను సాహిత్యలోకంలో సగర్వంగా నిలబెట్టిన దీర్ఘకావ్యం. అంధులపై తెలుగులో వెలువడిన మొదటి దీర్ఘ కవిత్వం కూడా ఇదే.. ఈ కావ్యం వివిధ భాషల్లోకి అనువాదమైంది.
ఒక రెక్కల పక్షి/ మస్తిష్కంలో తిరుగుతూనే ఉంటుంది. రొదచేస్తూ/ రాలుతున్న ఆకును ముక్కుతో పట్టుకుంటుంది/ చీకటి ముఖమ్మీద/ ఒక ఆత్మీయత రాలుతుంది/ ఆ చేతిని, చేతిలోకి తీసుకుని/ రోడ్డు దాటిస్తుంది/ రహదారులు చీలిపోతాయి/ కృతజ్ఞతాభావాలతో/ నవ్వులు పరిమళిస్తాయి/ తిరిగి ఒంటరి ప్రయాణంలో/ ఘనీభవించిన కన్నీటి స్వరూపమే ఆ దేహం/ ద్రవీభవించిన వేదాన శకలమే ఆ అశ్రుధార.. అంధులపై ఇలాంటి కన్నీటి వాక్యాలెలా రాయగలవని అడిగినపుడు నాకు తను చెప్పిన జవాబు : ''నేను వాళ్ళపై రాశాననుకున్నావా? కాదు.. నేను అంధుడైతే ఎలా ఉంటుందో రోజులు నెలలు వాళ్ళ జీవితాల్లోకి పరకాయ ప్రవేశం చేసి రాశా'' అన్నాడు.


కెరె 2017లో 'రాతినిశ్శబ్దం' కవిత్వం తెచ్చాడు. చదివి అభిప్రాయం చెప్పమన్నాడు. నెల గడువు కావాలన్నాను. అక్షరమక్షరం జీర్ణమైతే తప్ప నేను అభిప్రాయం చెప్పలేనన్నాను. అట్లే కానీలేప్పా అన్నాడు. రెండున్నర నెలల తర్వాత ... సమాజం గుండెలపై చెరగని ముద్ర వేస్తుందన్నాను. సాహిత్య ప్రస్థానం పత్రికకు సమీక్ష రాస్తానన్నాను. 'రాచపాళెం గారు రాసేశారు.. అది మీ పత్రికలో వస్తుంది.. మరో పత్రికకు రాయమ'న్నారు.. సరే అన్నాను.
''నా కవిత దు:ఖిస్తుంది/ కన్నీటితో తడిపిన అక్షరాల్ని రాల్చుతూ/ మదిలో దిక్కుతోచని భావాలు/ ముక్కలవుతూ/ వర్షించే మబ్బుల్లా/ కదులుతున్నాయి/ ఎవరో నెట్టినట్టు/ ఆ మబ్బులు ముందుకు సాగుతున్నాయి/ చిగురాకుల్లాంటి భావాల దేహాలు/ ఛిద్రమవుతూ దు:ఖిస్తాయి/ కన్నీటి బట్టుగా .. ఒక్కొక్కటే ధారగా..'' ఇలా కవిత్వపు లోతుల్లోకి వెళ్ళి హృదయాంతరాళంలో నిశ్శబ్దంగా ప్రవహించాడు జగదీశ్‌. రెండేళ్ళ క్రితం నాగప్ప గారి సుందర్రాజ్‌ రాసిన దళిత కవిత్వం, కథలు పంపమన్నాడు. పంపితే నడిమింటి బోడెక్క బసివిరాలయ్యేద కథ బాగుంది.. అది నా రాబోయే రచనకు ఉపయోగ పడ్తుందన్నాడు.


రాయలసీమలోని తుంగభద్రా తీరంలోని పశ్చిమ ప్రాంతం కన్నడ - తెలుగు భాషల సంగమం. నేటి ఆధునిక యుగంలోనూ అక్కడక్కడ ఇంకా బసివినులు ఉన్నారు. సాహిత్యలోకంలో దేవదాసిలపై రాసినప్పటికీ దీర్ఘకావ్యంగా రాలేదు. ఆ నీచ సంస్క ృతిని 'ఎల్లక్క' పేరుతో దీర్ఘకావ్యంగా రాశాడు జగదీష్‌. ఈ కావ్యం గతేడాది డిసెంబర్లో తెచ్చాడు. చదివి చెప్పమన్నాడు. ప్రతిసారి చెప్పినట్టే నెలరోజులన్నాను. 'సరే తమ్ముడూ నీవైతేనే అక్షరమక్షరాన్ని యమ్మారైలా స్కానింగు చేస్తావ'న్నాడు. ఇప్పుడామాట గుర్తొచ్చి దు:ఖం ముంచుకొస్తోంది. మార్చి మొదటివారంలో ఫోన్‌ చేశాడు. దాదాపు గంట సేపు ఎల్లక్క కావ్యం గురించి మాట్లాడుకున్నాం. చాలా తృప్తిగా ఉందన్నాడు. అనారోగ్య సమస్యలు వెంటాడుతున్నాయి. త్వరగా ఆవిష్కరణ సభ చేయాలన్నాడు. ఎల్లక్కను చదివాక నిన్ను గాఢంగా హత్తుకుని అభినందించాలని ఉందన్నా.. అన్నాను. నా జీవితం ధన్యమైందన్నాడు. తను ఎల్లక్కను ఎలా పరిచయం చేశాడంటే .. ''విశ్వవేదికపై/ సృష్టి చరాచర రూపం/ బమ్మల సమాహార స్వరూపం/ పుట్టుకతో మొదలైన జీవన ప్రస్థానం నుండి/ మహాప్రస్థానం దాకా/ అనుభూతుల చదరంగం.. అది / కాలం ఆడుతున్న నాటకంలో/ ఒక వేదన నుండి శక నిర్వేదంలోకి ప్రవేశించడం/ ఒక చేతన నుండి మరో చేతనంలో విశ్రమించడం/ విశ్వమర్మంలో మాయాజాలమే..''
1955 జనవరి 7న అనంతపురం జిల్లా రాయదుర్గంలో శరణప్ప, శారదమ్మ దంపతులకు జన్మించిన కెరె జర్నలిస్ట్‌గా జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. డా.దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్‌, డా.శాంతినారాయణల ప్రోత్సాహంతో కవిత్వంపై ఆసక్తి పెంచుకుని సాహితీ క్షేత్రంలో అనేక పురస్కారాలు పొందాడు. 2017లో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ ఉగాది పురస్కారం పొందాడు. 2010 నుంచి హృద్రోగంతో బాధపడేవాడు. అదే ఆయన్ని కవిత్వ లోకానికి సముద్రమంత గాయం చేసి తీసుకుపోయింది. రాతి నిశ్శబ్దంగా ఎల్లక్క సాక్షిగా ఆ రాత్రి సూర్యుడు మార్చి 22న అస్తమించాడు.