నిశ్చయ ప్రకటనకి స్వాగతం

కె.ఎన్‌.మల్లీశ్వరి

9246616788

తీరం దాటిన ఆ నలుగురిలో ఒక కెరటంగా అతను నాలుగేళ్ల కిందటనే తెలుసు. సమూహంలో కలిసిపోయేవారు, నలుగురి మధ్య తమని తాము నిభాయించుకోగలిగిన వారు, అట్లా చేతులు చేతులు పట్టుకుని నడుస్తూ ఏదైనా మంచి చేయగలం అని నమ్మేవారంటే నాకు ప్రత్యేకమైన అభిమానం. తన కవిత్వం ద్వారా అనిల్‌ డానీ సాహిత్యానికి ఏం చేసాడు, ఎంత సాధించాడు అన్న లెక్కల ఫలితాలతో నాకు నిమిత్తం లేదు, తను ప్రయాణంలో ఎట్లా ఉన్నాడు అన్నది ముఖ్యం. నవతరంతో యువతరం కార్యక్రమంలో అతని గురించి ఒక్కమాటలో చెపుతూ 'కష్ణానదీ పరీవాహక కవిత్వ పరిమళం' అని కాప్షన్‌ రాసాం. ఆ ప్రాంతం వ్యక్తి కనుక అట్లా రాసామే కానీ అది అతని కవిత్వ పరిధిని చెప్పే మాట కాదు.

ఈ కవి - 'సమూహాన్ని చూసినపుడు గొంతు నరం సన్నగా సాగి వచ్చే శబ్దానికి రాగం కడుతున్న' గాయకుడు, 'అడవి చితుకుల నిప్పుల మీద పాటై మోగేందుకు చలి కాచుకునే డప్పులా' వికాస గర్భితమై ఉన్నవాడు. 'దేహానికి పూసింది పువ్వు కాదు ఆకలి పుండు/రాలిపోయే దాకా వాడిపోదంటూ ఒంటిరెక్క పక్షుల్ని భుజానికెత్తుకున్నవాడు, ఇన్నిరంగుల ఇంద్రచాపంలో ఇమడని ఎనిమిదో రంగుని ఒళ్లంతా పులుముకున్నవాడు.

ఈ సంపుటిలోని కవితలన్నీ ఒకేసారి చదివినపుడు ఈ కవిత్వం నిండా ఏం ఉందో స్ఫురించింది. దక్పథాలు, ధోరణులు, విలువలూ అన్నీ ఉంటే ఉండొచ్చు, లేకుండానూ కవిత్వం కనపడొచ్చు, వాటి నిమిత్తం లేకుండా నరాల్ని మెలిపెట్టే ఒక సన్నని నెప్పి మనతో పాటు తోడుగా నడుస్తూ వస్తుంది. ఆ నెప్పి మెల్లిగా కవి నుంచి అక్షరాల మీదుగా తన భారం దింపుకుని చదువరులలోకి ప్రవేశిస్తుంది. చదివి దుఃఖపడటం ఎందుకు అనుకునేవారి కవిత్వం కాదిది బహుశా. ఆ దుఃఖాన్ని ధైర్యంగా తీసుకుని గుండెలో మండించుకోగల వారి కవిత్వం.

''కుడి నుంచి ఎడమకి రాసినా / ఎడమ నుంచి కుడికి రాసినా ఇద్దరిదీ అదే చరిత్ర

మనం తినే పళ్ళెం చుట్టూరా ఇపుడో అప్రకటిత యుద్ధం.... / ఆయుధాలు రాలుతున్న ఆకాశం కింద

నిలబడి ఇద్దరం కలిసి ఒకే పిడికిలి బిగించాలి...''

'ఆలింగనం' శీర్షికతో వచ్చిన కవితలో పై పంక్తులు ఏక కాలంలో అనేక సంఘర్షణలను గుర్తు చేస్తాయి. మన దేశంలోని మత ఘర్షణలను దాటుకుని మొత్తంగా ప్రపంచపు మత స్వరూపాన్ని, అది తెస్తున్న యుద్ధాలను తన కవితావరణంలోకి తెచ్చుకోగలిగాడు. 'కరి కళేబరంలా కదలదు కొండ' అని శ్రీశ్రీ అన్నపుడు ఆ భావచిత్రపు సాయంతో ఎన్నో ఊహలు తీగలు సాగుతాయి. అదే భావన ఈ కవితలో 'ఆయుధాలు రాలుతున్న ఆకాశం కింద' అన్న భావచిత్రాన్ని చూసినపుడు కూడా కలిగింది. కలత నిద్దురలో మెసులు తున్నపుడు ఆకాశంలో ఫెటిల్లున పేలుతున్న విమానాలు, సర్రున భూమికి దూసుకు వచ్చే లోహ ఉల్కాపాతాలు, ఆకాశానికి భూమికీ మధ్య వేలాడే యుద్ధతంత్రాన్ని ఈ ఒక్క భావచిత్రమే సమగ్రంగా చెప్పగలిగింది.

ఈ సంపుటిలో, వర్తమాన సామాజిక, రాజకీయ, ఆర్థిక, సాంస్క తిక అంశాలను కవితా వస్తువులుగా తీసుకున్నప్పటికీ అవి టాపికల్‌ వస్తువులుగా అనిపించవు. దళితులు, ముస్లిములు, స్త్రీలు, వారి అస్తిత్వ పోరాటాలు, కలవరపెడుతున్న సమస్యలు చాలా కవితల్లో కనిపిస్తాయి. అయితే ఆ కవితలకి వస్తు సాంద్రత రావడానికి ఒక కారణం, ఒక ఘటనకి తక్షణ స్పందనలుగా కాక అలాంటి అనేక ఘటనల సారంగా సాధారణీకరించబడిన సూత్రం ఏదో కవితల్లో కనిపిస్తుంది. 'గాయపడ్డవాడా', 'ఎనిమిదో రంగు' కవితల్లోని ఈ గుణం వల్లనే ఘటనల పట్ల కాక వాటిని నడిపే మూలాల పట్ల ఆలోచనలు సాగుతాయి.

'జెండాపై కపిరాజు' కథాత్మక కవిత. నందిని సిధారెడ్డి కవిత్వంలో అడపాదడపా తొంగిచూసే ఈ ప్రయోగం కంటిన్యుటీ ఆఫ్‌ మూడ్‌ ని పాఠకులకి అందిస్తుంది. కవి చెప్పదలచుకున్నవి చెప్పడం మూలంగా కాక  ద శ్యమానం అవడం ద్వారా విభ్రమ గొల్పుతుంది. రెండూర్ల పొలిమేరల్లో దిగిన నాటకాలవాళ్ళు రెండు శిబిరాలుగా ఎపుడు మారిపోయారో కవి చెప్పడు. రంగస్థలం చెపుతుంది, యుద్ధం వాయిదా వేస్తూ అందుకున్న పద్యం చెపుతుంది. చెక్కకత్తులు అట్టముక్కల డాళ్ళతో స్రవించని రక్తం చెపుతుంది.

''రాలిన శవాల మధ్యన / గెలుపు జెండా ఎగుర్తుంది

ముగిసిన నాటకం / గెలుపెవ్వరిదో ఎప్పటికీ చెప్పదు

ఎక్కడ వాలాలో తెలీని పావురం / మనిషి భుజం కోసం వెతుక్కుంటుంది'' మనుషులే దొరకని రణరంగాల మధ్య ప్రతీక వంటి పావురాయి ముడుచుకుపోయినట్లుగా మనసు మూగబోతుంది. అంతిమంగా ఒక సందిగ్ధ స్థితి ఆవిష్కరింపబడుతుంది.

'కాటిసీను పద్యం'లో కవి తన

ఉనికిని ఎక్కడ నిలబెట్టుకోవాలో తెలీక, తెలిసిన దాని పట్లా, లోకం నుంచి గ్రహించిన దానిపట్లా నిరసన వ్యక్తం చేస్తున్నాడు. 'చెట్టుపైన తలకిందులుగా వేలాడుతూ నిద్రపోయే గబ్బిలంలా మారడానికి అభ్యాసం చేస్తున్నానని' నిష్టురపడటంలో ఈ ఆగ్రహమే ఉంది. ఈ కవిత చదివినపుడు చప్పున జాషువా గుర్తు వచ్చాడు.

నా కవితావధూటి వదనంబు నెగాదిగా జూచి, రూపురే

ఖా కమనీయ వైఖరుల గాంచి, 'భళీభళీ' యన్నవాడే 'మీ

రేకుల' మన్న ప్రశ్న వెలయించి చివుక్కున లేచిపోవుచో

బాకున క్రుమ్మినట్లుగును పార్థివ చంద్ర! వచింప సిగ్గగున్‌

జాషువా చెప్పి దశాబ్దాలు దాటిపోయాయి. రూపాలు మార్చుకున్న వివక్షలు కొన్ని చోట్ల నాజూకుగానూ మరి కొన్నిచోట్ల అత్యంత నగ్నంగానూ విరుచుకుపడుతూనే

ఉన్నాయి. ఇలాంటి సందరాÄ్భల్లో కొందరు పాండిత్యం వల్ల కాక అనుభవాల వల్ల కవులవుతారు. అపుడు 'వాక్యం రసాత్మకం కావ్యం' తిరగబడు తుంది. సాహిత్య ప్రమాణాలు మారి కొత్త ప్రమాణాలు ఏర్పడతాయి. కొత్తతరం తమ అవసరాల కోసం వాటిని అంది పుచ్చుకుంటారు. ఈ తరపు కవి అనిల్‌ డానీ అటువంటివి అందుకునే ప్రయాణం చేస్తూ ఉన్నాడు. తన లక్ష్యం ఏంటో స్థిరపరుచుకున్నట్లే కనపడుతున్నాడు. గతం అంటగట్టిన చీకటిని విడిచి రేపటి వెలుతురు కోసం పర్వత సానువుల మీద నిల్చుని కాలానికి పహారా కాయాలన్న నిశ్చయంతోనే ఉన్నాడు.

''ఇప్పుడెంత నడిచినా అలుపు లేదు / నేను కుట్టుకున్న చెప్పులు నా కాళ్ళకే ఉన్నాయి

ఊరు మొత్తం ఎప్పటికైనా ఒక్కటవుతుందని / బొడ్రాయి కాడ డప్పు కొట్టి చెప్పడానికెళుతున్నా''

ఈ  నిశ్చయ ప్రకటనకి స్వాగతం అనిల్‌ !