అర్థం చేసుకోవడం కష్టమే!

కె. ఉషారాణి - 9492879210

ఏవీగ్రాఫ్ఇవనోవిచ్శిరీఎవ్ఒక చిన్న రైతు. తండ్రి నుంచి సంక్రమించిన 300 ఎకరాల మెట్ట తప్ప అతని వద్ద ఆస్తి ఇంకేమిలేదు. అదికూడా తండ్రికి ఆనాటి సైన్యాధికారి భార్య ఇచ్చినదే. శిరీఎవ్నె నెమ్మదిగా రాగి తొట్టెలో చేతులు శుభ్రం చేసుకుంటున్నాడు. ఎప్పటిలాగానే అతని ముఖం ఆతృతతో చికాకుతో నిండి ఉంది. గడ్డం చెదిరి ఉంది. ''ఇది ఏం వాతావరణం! కర్మ కాకపోతే!! మళ్ళీ వాన పడుతూనే ఉందికదా!'' అని విసుక్కున్నాడు. ఆలా గొణుక్కుంటూ అన్నం తినేందుకు టేబుల్దగ్గరకు నెమ్మిదిగా వచ్చి కూచున్నాడు. అతనికోసం అతని భార్య ఫెడోస్య సేమ్యానోవినా, మాస్కోలో చదువుకుంటున్న కొడుకు పోత్ర్, పెద్ద కూతురు వార్వార, ముగ్గురు చిన్నకొడుకులు ఏంతో  సేపటినుండి భోజనం టేబుల్వద్ద అతని కోసం ఎదురుచూస్తున్నారు . చిన్న పిల్లలు - కోల్కా,వాంక, ఆర్హిప్కా - చప్పిడి ముక్కులతో, ఒత్తుగా పెరిగిన ఉంగరాల జుట్టుతో, ముద్దులొలికిస్తున్న చిన్నారులు అసహనంగా కుర్చీలలో ఇటు అటు కదులుతున్నారు. పెద్దవాళ్ళు ఏ కదలికా లేకుండా నిశ్చలంగా కూచుని ఉన్నారు.

 శిరీఎవ్మాత్రం వారి చిరాకులను పరాకులను పట్టించుకుంటున్నట్టు లేడు.  తనకోసం వేచి ఉన్నారా లేదా తింటున్నారా అన్న ధ్యాసే లేదు.

వాళ్ళ సహనాన్ని పరీక్షిస్తున్నాడా అని అనిపించేటట్టు శిరీఎవ్ నెమ్మదిగా చేతులు తుడుచుకున్నాడు. ఆ తరువాత దైవ ప్రార్ధన మొదలు పెట్టాడు. ఆ తరువాత అంతే నెమ్మదిగా టేబుల్దగ్గరకు వచ్చి కూర్చున్నాడు . వెంటనే క్యాబేజీ సూప్వడ్డించ బడింది. వెనకనుంచి కొత్తగా కడుతున్న గిడ్డంగి నుంచి వడ్రంగం పని జరుగుతున్న శబ్దాలు వినిపిస్తున్నాయి.  పెరట్లో నుంచి టర్కికోడిని పరుగులు పెట్టిస్తున్న ఫోమ్క నవ్వులు వినిపిస్తున్నాయి. పెద్ద పెద్ద వాన బొట్లు కిటికీ పై టప టప మని పడుతున్నాయి. పోత్ర్, చదువు కుంటున్న కుర్రవాడు. ద ఢంగా ఉన్నాడు. కళ్ళకు జోడుంది. ఎదురుగా కూచుని ఉన్న తల్లికి భోజనం చేస్తూ సంజ్ఞలు చేస్తున్నాడు. ఏదో మాట్లాడాలనుకుని గొంతు సవరించుకుని చేతిలో ఉన్న స్పూన్ని కింద పెట్టాడు. కానీ గొంతు పెగలక మళ్ళీ స్పూన్తీసుకుని తినడం ప్రారంభించాడు. ఆఖరికి భోజనం చివరకు వచ్చేసరికి  ధైర్యం కూడగట్టుకుని:

''ఈ రోజు రాత్రి నేను రైలెక్కాలి. నిజానికి ఇప్పటికే వెళ్లి ఉండవలసింది. తరగతులు ప్రారంభించి పదిహేను రోజులయింది. సెప్టెంబర్ఒకటో తేదినుండి పాఠాలు చెప్పడం మొదలయిపోతుంది.''

''శుభం. వెళ్ళు. ఇక్కడే ఎందుకు తచ్చాడుతున్నావు? బట్టలు సర్దుకుని వెంటనే బయలుదేరు'' అన్నాడు   శిరీఎవ్. ఒక క్షణం నిశ్శబ్దంగా గడిచింది. ''వెళ్లాలంటే చేతిలో డబ్బులుండాలి కదండీ!'' నెమ్మదిగా  గొణిగింది అమ్మ

''డబ్బు? నిజమే డబ్బు లేకుండా వెళ్ళలేవు. నీ కవసరం కాబట్టి వెంటనే తీసుకో. ఈ పని ఎప్పుడో చేసి

ఉండవలసింది!''

ఒక పెద్ద బరువు దిగినట్టు నిట్టూర్పు విడిచి తల్లి వైపు త ప్తిగా చూసాడు పోత్ర్.

శిరీఎవ్కోటు జేబులోంచి ఒక చిన్న పుస్తకాన్ని తీసాడు. కళ్లద్దాలు పెట్టుకున్నాడు.

''నీకెంత కావలసి ఉంటుంది ?''

''ఇక్కడినుంచి మాస్కోకి టికెట్టే 11 రూబుళ్ల నలభై రెండు కోపేక్లు''

''అబ్బా! డబ్బు! డబ్బు!!'' నిట్టూర్చాడు తండ్రి .

డబ్బును చూడగానే నిట్టూర్చడం అతని అలవాటు. తీసుకుంటున్నప్పుడు కూడా అంతే.

''ఇవిగో 12 రూబుళ్ళు ఇస్తున్నాను. మిగిలిన డబ్బులు నీ ప్రయాణ ఖర్చులకి అవసరమవవచ్చు.''

''కతజ్ఞతలు'' అంటూ పోత్ర్సంశయంగా చూసాడు. కాసేపాగి..

''కిందటి సారి నేను చేరిన వెంటనే పాఠాలు నేర్చుకోవడంలో ఇబ్బంది పడ్డాను. మరి ఈసారి ఎలాగుంటుందో! పైగా ఏదన్నా  పని దొరికేసరికి కొంత సమయం పడుతుంది కూడా. నా తిండికి,  వసతికి  కనీసం 15 రూబుల్స్అయినా కావాలి.''

శిరీఎవ్ఆలోచనలో పడ్డాడు. ఒక నిట్టూర్పు విడిచి ''పది రూబుళ్లతో నువ్వు సరిపెట్టుకోవాలి. ఇవిగో. తీసుకో'' అని ఇచ్చాడు. కొడుకు తండ్రికి కృతజ్ఞతలు చెప్పి తీసుకున్నాడు. నిజానికి బట్టలకి, పుస్తకాలకి అతనికి మరికొంత డబ్బులు అవసరం. అయినా తండ్రి కళ్ళలోకి నిశితంగా చూసి అడగలేక ఊరుకున్నాడు.

కానీ అమ్మ, అందరమ్మలలాగే లౌక్యం తెలియనిది. ఓర్చుకోలేక పోయింది.

''మీరు పోత్ర్కి కనీసం ఇంకో ఆరు రూబుళ్లయినా ఇచ్చి ఉండవలసింది. అతని బూట్లు చిరిగి పోయాయి. చూడండి ఆ చిరిగిన బూట్లతో మాస్కో ఎలా వెళ్తాడు ?''

''నా పాత బూట్లు వేసుకుని వెళ్ళమను. అవి బాగానే

ఉన్నాయి.''

''తనకి వేసుకుందుకు పైజామాలు కూడా లేవు  కాస్తంత శుభ్రంగా ఉండాలి కదా !''

ఆ వెంటనే తుఫాను ఛాయలు కనిపించాయి తండ్రి ముఖంలో. ఒక్కసారి ఇల్లు కంపించింది.

శిరీఎవ్పొట్టి మెడ  కాస్తా ఎర్రగా కందగడ్డ  రంగులోకి మారిపోయింది. ఆ ఎరుపు, చెవులకి ఆ తరువాత కణతలకి పాకింది. నెమ్మదిగా ముఖమంతా కందగడ్డలా మారిపోయింది. ఇవనోవిచ్కుర్చీలో అసహనంగా కదిలాడు. ఊపిరి ఆడక  చొక్కా కాలర్బొత్తాలు విప్పుకున్నాడు. తన భావాలను బయటపెట్టేందుకు పెనుగులాడుతున్నాడు. హాలంతా భయంకరమయిన నిశ్శబ్దం ఆవరించింది. పిల్లలందరూ ఊపిరి బిగబట్టి కూచున్నారు. తన భర్తలో చోటుచేసుకుంటున్న మార్పును గ్రహించని సేమ్యానోవినా మాత్రం తన మాటలను కొనసాగిస్తూనే ఉంది. ''వాడిప్పుడిక పసివాడు కాదు. సరైన బట్టలు లేకుండా బయటికి వెళ్ళడానికి మొహమాట పడుతున్నాడు.''

శిరీఎవ్అకస్మాత్తుగా తన చేతిలోని చిన్న పుస్తకాన్ని బలంగా టేబుల్మధ్యకి విసిరి  కొట్టాడు . టేబుల్మీదున్న వస్తువులన్నీ చిందర వందరగా పడిపోయాయి. కోపం, అసహ్యం, లోభం తన్నుకొచ్చాయి.

''తీసుకోండి ! మొత్తం లాగేసుకోండి ! దోచేసుకోండి.!! అంటూ పెద్ద పెద్దగా అరుచుకుంటూ టేబుల్ను దాటి తన గదిలోపలకి పెద్ద పెద్ద అంగలేసు కుంటూ వెళ్లిపోయాడు.

పోత్ర్సిగ్గుతో తల దించుకున్నాడు. భర్త కోపాన్ని,  తత్వాన్ని పెళ్లయిన ఇరవై ఐదేళ్లకు కూడా అలవాటు పడని  సేమ్యానోవినా ముడుచుకు పోయి గొణుక్కోవడం ప్రారంభించింది. పెద్దమ్మాయి, పసి పిల్లలు తింటున్న స్పూన్లను కింద పెట్టేసి  మౌనంగా చూస్తూ ఉండిపోయారు.

శిరీఎవ్మరింతగా కోపంతో రెచ్చిపోయి టేబుల్దగ్గరకు వచ్చినప్పుడల్లా మరింత కఠినమైన  మాటలంటూ పోతున్నాడు. తన దగ్గరున్న నోట్లను చూపిస్తూ ''అన్నీ నువ్వే తీసేసుకో. నువ్వు నీకు కావలసినంత తిన్నావు. తాగేవు. ఈ డబ్బులన్నీ కూడా తీసేసుకో. నాకేం మిగల్చకు. కొత్త బట్టలు కొనుక్కో. కొత్త బూట్లు కొనుక్కో'' అంటూ అరుపులు మొదలు పెట్టాడు.

పోత్ర్కి ఏమి అర్థం కాలేదు. హతాశుడయ్యాడు.

''వెంటనే లేచి నాన్నా ! విను. దయచేసి గొడవ పడకు''

''నోర్ముయ్!! నోర్ముయ్!! ఎంత గట్టిగా అరిచాడంటే ముక్కుమీది కళ్లద్దాలు జారి పడిపోయాయి.

''నేనిటువంటి అరుపులు కేకలు చూస్తూనే పెరిగాను. కానీ ఇంక ఇవి చాలనుకుంటున్నాను. వీటి నుంచి బయట పడే దారి చూసుకున్నాను''

''నోరుమూసుకుని నేను చెప్పింది విను.'' అంటూ శిరీఎవ్గట్టిగా అరిచాడు. ''నేను నా  ఇష్టం వచ్చి నట్టు మాట్లాడతాను. నువ్వు వినవలసిందే. నేను నీ వయసుకి నా  బతుకు బతక గలిగాను. కానీ నువ్వు.. వెధవ! నీ వల్ల నాకెంత ఖర్చు అవుతున్నదో తెలుసా ? పనికి మాలిన వెధవా!!''

పోత్ర్, పోత్ర్అంటూ తల్లి నీరసంగా పిలుస్తూనే ఉంది.

''నోర్ముయ్! నీ వల్లనే వాడు  చెడిపోయాడు. తప్పంతా నీదే ! వాడికి మనం అంటే గౌరవం లేదు.  దైవ ధ్యానం  చేయడు. డబ్బులు సంపాదించడు. మీ అందరిలో నేనే చెడ్డవాడిలా కనిపిస్తున్నట్టున్నాను. మీ అందరిని ఇంటి నుండి గెంటేస్తాను.'' అంటూ హుంకరించాడు.

ఈ మాటలు విన్న పెద్దమ్మాయి భయంతో వణికిపోయి అరుస్తూ కుర్చీలోనే సోలి పడిపోయింది. తండ్రి చేతులూపుకుంటూ శాపనార్ధాలు పెడుతూ పెరట్లోకి వెళ్ళిపోయాడు .

శిరీఎవ్ఇంట్లో సర్వ సాధారణంగా జరిగే తంతే ఇది.

పోత్ర్కి కూడా తండ్రి తాతలలాగే కోపం ఎక్కువ. చొక్కా చేతులు మడిచి తీవ్రస్వరంతో అమ్మ వైపు తిరిగి ''ఈ తిట్లు వినడానికి నాకు అసహ్యంగా ఉంది. నాకు మీరేమి ఇవ్వక్కరలేదు. ఇవ్వక్కరలేదంతే. నేను ఆకలితో చావనన్నా చస్తానుగాని మీ డబ్బులు ముట్టను. తీసుకో. ఈ చెత్త డబ్బులన్నీ నువ్వే తీసేసుకో.''

''మధ్యలో నేనేం చేసానురా'' అనింది తల్లి.

తల్లి మాటలను పట్టించుకోకుండా తండ్రిలాగే చేతులు విదుల్చుకుంటూ ఇంటి బయటికి వచ్చాడు పోత్ర్. శిరీఎవ్ఇల్లు పొలాల మధ్యలో ఉంటుంది. ఒక వైపు కొండచరియ ఉంటుంది. వెనక భాగంలో చిన్న నది ప్రవహిస్తుంటుంది . అక్కడి నుండి గ్రామంలోకి వస్తున్నప్పుడు మాత్రం వరుసగా ఇళ్ళు ఉంటాయి.

పోత్ర్గ్రామంలోకి నడుచుకుంటూ బయలు దేరాడు .

రోడ్లన్నీ బురదమయం. రోడ్లలో గుంతలన్నీ నీటితో నిండిపోయాయి. కుడి వైపు పొలాల్లో పంట అయిపోయాక కూరగాయలు పండిస్తున్నారు, అక్కడక్కడా మిగిలిపోయిన పొద్దుతిరుగుడు పూల చెట్లు ఉన్నాయి. చేతిలో చిల్లిగవ్వ లేకుండా ఆలా నడుస్తూ మాస్కో వెళ్ళిపోదాం అనుకున్నాడు పోత్ర్. చిరిగిన బూట్లతో నయినా. ఎనిమిది కిలోమీటర్లు నడిచిన తరువాత తండ్రి వెతుక్కుంటూ వచ్చి ఇంటికి రమ్మని బతిమాలుతాడు. ఎంత బతిమాలినా వెళ్ళకూడదు . ... అసలు తల తిప్పి అతని వైపు చూడను కూడా చూడడు.. ఆలా నడిచి నడిచి వెళ్లిన కొన్ని రోజులకు మంచు కురుస్తుంది. భూమి మంచుతో నిండి తెల్లగా మారుతుంది. నడిచి నడిచి అలసిపోయి సోలి చచ్చిపోతాడు. తన శవమే వారికి దొరుకుతుంది.  మరునాటి పత్రికలలో తిండి లేక ఒక విద్యార్థి చనిపోయినట్టు వార్త వస్తుంది.

ఆలా ఆలోచనలలో మునిగి అడుగులు వేసుకుంటున్న పోత్ర్కి ఒక చిన్న గుట్ట మీద దీపం కనిపించింది. ఆ దీపం ఒక చిన్న వసతి గహంలోంచి వచ్చిందని గ్రహించాడు. దాని వెనకే రైలు మార్గం ఉంది. అది మాస్కోకు వెళ్లే రైలు దారే. చుట్టూ బండ్లు వచ్చి పోయే శబ్దాలు చేస్తున్నాయి. వీధి దీపాలకాంతిలో మనుషులు ఇటు అటు తిరగడం కనిపించింది. పోత్ర్కి దుఃఖం ముంచుకొచ్చింది.

''ఇటు చూడు'' గట్టిగా ఎవరో పిలిచారు.

తిరిగి చూస్తే తనకు పరిచయమున్న ముసలామె . ఆమె నవ్వుతూ పలకరించే సరికి పోత్ర్కి కూడా నవ్వొచ్చింది. ఆ నవ్వు హదయాంతరాలలోనుంచి వచ్చింది. మరింతసేపు ఎక్కడ దాగుందో! ప్రకతి మనిషికి బాధలు కప్పి పుచ్చుకునే  శక్తి నిచ్చింది. తనలో ఒక నక్క లాగానో అడవి బాట లాగానో రహస్యాలను దాచుకుని బయటకి చిరునవ్వులు చిందించగల సమర్ధత నిచ్చింది. బయటి వ్యక్తులకి ఆ విషాదాలు కనిపించనే  కనిపించవు. ఎంతటి గొప్ప కుటుంబాలలో సహితం సంతోషాలు, భయానక సంఘటనలు ఉంటాయి. అవన్నీ రహస్యాలు. ఉదాహరణకి ఈ ముసలామె జీవితాన్నే చూద్దాం.  ఈమె తండ్రి ఏదో నేరం చేసినందుకు గాను సగం జీవితం రాజ్యం నుండి బహిష్కరించబడ్డాడు. భర్త జూదగాడు. నలుగురు కొడుకులున్నారు గాని ఒక్కడూ పనికొచ్చేవాడు కాదు. ఇక ఆమె జీవితం ఎంత విషాద భరితంగా ఉంటుందో ఎవరయినా ఊహించవచ్చు. ఎన్ని సందరాÄ్భలలో ఎంతగా ఏడ్చి ఉంటుందో పాపం. కానీ ఆ ముసలామె సంతప్తిగా సంతోషంగా నవ్వుతూనే పలకరించింది. ఆ నవ్వు ఎదుటివారిని కూడా నవ్వెట్టు  చేస్తుంది. పోత్ర్కి తన తోటి వారుకూడా ఎప్పుడు తమ కష్టాలను చెప్పుకోవడం వినలేదన్నది గుర్తొచ్చింది. తన తల్లి కూడా భర్త గురించి కుటుంబం గురించి ఎప్పుడూ గొప్పగా చెప్పుకోవడమే  విన్నాడు ....

పోత్ర్తన నిర్జీవ ఆలోచనల నుండి బయట పడ్డాడు. వెనుతిరిగాడు. ఇంటి ముఖం పట్టాడు తిరుగు ప్రయాణంలో తండ్రికి అతనెంత కఠినంగా మాట్లాడతాడో వివరించాలనుకున్నాడు. ఇల్లు చేరుకున్నాడు. ఇల్లంతా చీమ చిటుక్కుమన్నా వినిపించేంత నిశ్శబ్దంగా ఉంది. పెద్దక్క తలనొప్పని పడుకుని మూలుగుతున్నది . తల్లి ఇదంతా తనవల్ల జరిగిందన్న పశ్చాత్తాపంతో, బాధతో తల వంచుకుని దిగులుగా    కూర్చుని చిరిగి పోయిన ఆర్హిప్కా పైజామా కుడుతున్నది. తండ్రి అటు ఇటూ ఇంట్లో పచార్లు చేస్తున్నాడు. పోత్ర్ని  చూడగానే ''ఈ రోజు నీ ప్రయాణం ఆగిపోయినట్లే అనుకుంటాను'' అన్నాడు. ''నేను నీతో మాట్లాడాలను కుంటున్నాను. గంభీరంగానే మాట్లాడాలను కుంటున్నాను. నేను నిన్నెప్పుడూ  గౌరవిస్తాను. ఎప్పుడూ  నీతో అంత  గట్టిగా  మాట్లాడాలనుకోలేదు. కానీ నీ పద్దతి నన్ను ఆలా మాట్లాడేటట్టు చేసింది.''

తండ్రి ఉదాసీనంగా కిటికీలోనుంచి బయటకి చూడసాగాడు. మళ్ళీ పోత్ర్''ఒక్క రోజు కూడా భోజనం సమయంలోగాని, ఫలహారాలు తీసుకునేటప్పుడుగాని నీ కేకలు అరుపులు లేకుండా ఉండవు. మేము తినే రొట్టె మా గొంతుకులకు అడ్డం  పడుతుంటుంది. నువ్వు నా  తండ్రివే అయినా నన్ను ఇలా అవమాన పరిచే హక్కు నీకు దేవుడుగాని ప్రక తి గాని ఇవ్వలేదు. నీవల్ల మా అమ్మ ఒక బానిస బతుకు బతుకుతున్నది. నా అక్క నిస్సహాయరాలిగా వేదన పడుతున్నది. ఇక నేను ..''

''నాకు పాఠాలు చెప్పవలసిన పని నీది కాదు.''

'' అవును నీకు పాఠాలు చెప్పకూడదు. నువ్వు నేర్చుకోవు. ఇలా అనాగరికంగా ప్రవర్తిస్తూనే ఉంటావు''

''నోరుముయ్యమన్నాను. ఈ పెంపకం నీదే . కొడుకుని అలా పెంచావు '' అంటూ అరిచాడు. కేకలు వేస్తూ గుమ్మం దగ్గర చేరిన శిరీఎవ్మొఖం చూసి భార్య ఆశ్చర్య పోయింది. అక్కడి దీపపు కాంతిలో అతని పాలిపోయిన, నిర్జీవంగా

ఉన్న ముఖం ఆమెను కలవరపెట్టింది.

పోత్ర్గదిలోకి వెళ్లి పడుకున్నాడు.

పడుకున్నాడన్న మాటే గాని కంటి మీద కునుకు లేదు. బయట తల్లి తండ్రి అక్క కూడా పడుకోలేదని గమనించాడు. తండ్రి మంచం మీద పొర్లుతూనే ఉన్నాడు. తల్లి కదులుతూనే ఉంది. రెండు సార్లు తనదగ్గరకు వచ్చి చూసింది- అవే నిర్జీవమయిన కళ్ళతో .

పొద్దున్నే అయిదు గంటలకల్లా  లేచాడు.

అప్పటికి తండ్రి ఇంకా సాయంత్రం వేసుకున్న బట్టలతోనే ఉన్నాడు. రాత్రి మార్చుకొనే లేదు. నిద్ర పోనూ లేదు. కిటికీ దగ్గరే కాలిపై దరువేసుకుంటూ నిలబడి ఉన్నాడు.

''మరి నేను వెళ్ళొస్తాను'' అంటూ బయలు దేరాడు పోత్ర్.

''అలాగే క్షేమంగా వెళ్ళు. డబ్బులు ఆ గుండ్రని టేబుల్మీద ఉన్నాయి'' అన్నాడు  శిరీఎవ్.

పనివాడు స్టేషన్లో దింపడానికి బండిలో ఎక్కించుకున్నాడు. చలి దానికి తోడు పిచ్చిగా కురుస్తున్న వాన చికాకు కలిగిస్తోంది.

దారిలోని పొద్దుతిరుగుడు పూలు ఇంకా ఇంకా తలలు వంచాయి. పొలాలలో గడ్డి ఎప్పుటికన్నా మరింత పచ్చగా కనిపిస్తున్నది.