తమిళ నవయుగ ప్రవక్త సుబ్రహ్మణ్య భారతి

Error message

  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).
  • Warning: Cannot modify header information - headers already sent by (output started at /home/prasthan/public_html/index.php:3) in drupal_send_headers() (line 1243 of /home/prasthan/public_html/includes/bootstrap.inc).

- డా|| చల్లా రాధాకృష్ణ శర్మ
(1929-1998)


సుబ్రహ్మణ్య భారతి
11.12.1882 - 11.09.1921


తమిళ సాహిత్యంలో నవయుగం మహాకవి సుబ్రహ్మణ భారతితో ప్రారంభమయింది. నిజానికి ఆధునిక తమిళ సాహిత్యం అనగానే ఆయన పేరు స్ఫురణకు వస్తుంది. ఇది భారతి యుగమన్నా సాహనం కాదు.
గేయ కవిగా, జాతీయ కవిగా, అభ్యుదయవాదిగా, మానవతావాదిగా సుప్రసిద్ధుడైన భారతి సామాన్యుడికి సైతం అర్థమయ్యే శైలిలో రచనా వ్యాసంగం చేసి సంప్రదాయ బద్ధమైన తమిళ సాహిత్యంలో కొత్త పుంతలు వేశాడు. చివరికి జటిలములైన తాత్విక రహస్యాలను కూడా సుందరమూ సుభోధకమూ అయిన వ్యావహారిక భాషలోనే వివరించాడు. అందువల్ల ఆయన రచనలకు ప్రబల ప్రచారం లభించింది. తమిళం, సంస్కృతం, ఆంగ్లం మొదలైన వాఙ్మయాలతో గాఢమైన పరిచయం ఉండడం వల్ల ఆయన రచనలలో సంప్రదాయపు బరువుతోపాటు నవ్యత కూడా కొట్టవచ్చినట్టు కనిపిస్తుంది. నవ్యత పేరుతో సంప్రదాయాన్ని నిరసించని వాడు కనుకనే, భారతి ఎంత నవీనుడో, అంత ప్రాచీనుడు, పాత కొత్తల మేలి కలయికకు ఆయన రచనలు, ముఖ్యంగా కవితలు, మణి దర్పణాలై భాసిస్తున్నాయి. ఆధునిక యుగం వచన యుగ మనీ, అందులోనూ వాడుక భాషకు ఎంతో ప్రాధాన్యమున్నదనీ గ్రహించిన భారతీయ రచయితలతో భారతి ప్రముఖుడు. ఆయన వచన కవితలు కూడా వెలయించాడు. నేటికీ తమిళ రచయితలు పలువురు ఆయన వేసిన బాటలలో పయనించటం గమనించదగిన అంశం. విప్లవ కవిగా (పురట్టి క్కవిజర్‌) పేరు పెంపులు గడించిన భారతిదాసన్‌ ఆయన అనుయాయుడు! భారతి తమిళ నవయుగ ప్రవక్త!
భారతిది మానవతా దృష్టి కనుకనే, పామరులు సైతం చక్కగా అర్థం చేసుకునేలా, ఆయన తన భావాలను వ్యక్తం చేశాడు. విజ్ఞాన ప్రధానంగా కథలూ వ్యాసాలూ సంతరించాడు వాటిలో కొన్ని ఉబునుపోకకు చెపుతున్నట్టుగా కనిపించినా, వాస్తవానికి అవి అలాంటివి కావు. పామరుల మనోభావాలకు అవి ప్రతిబింబాలు తమిళ భాషా శక్తి సంపన్నత ఆయనకి బాగా తెలుసు. సూటిగా, స్పష్టంగా ఉండే శైలిలో ఆయన రచనలు కావించాడు. అస్పష్టత, డొంక తిరుగుడు మొదలైనవి ఆయన ప్రకృతికి విరుద్ధం. ఆయన వ్యక్తిత్వంలా, భావ వ్యక్తీకరణ పద్ధతి కూడా మనస్సుకి హత్తుకునేలా ఉంటుంది.

భారతి కవితల్ని దేశభక్తి కవితలు లేక జాతీయగీతాలు, స్తోత్రగీతాలు, తాత్త్విక గీతాలు, ఇతరములు అని స్థూలంగా విభజించవచ్చు. వాటికి గేయాంశం జీవం పోసింది. వందేమాతరం, స్వాతంత్య్ర దాహం, తమిళ భాషాస్తవం, ఛత్రపతి శివాజి, గురుగోవిందుడు, బాలగంగాధర్‌ తిలక్‌ మొదలైనవి జాతీయ  గీతాలలోని కొన్ని కవితలు. వినాయకస్తవం, మురుగస్తవం, శివశక్తి, ప్రళయ తాండవం, నందలాలా, యేసుక్రీస్తు, అల్లా మొదలైనవి స్తోత్రగీతాలు. తాత్త్విక గీతాలలో భయం లేదు, జ్ఞానమే దైవం, ఆత్మజయం మొదలైనవి ఉన్నాయి. బాలగీతం, స్త్రీ స్వాతంత్య్రం, కొత్త రష్యా మొదలైనవి యితరములు. ఇవికాక శక్తి, గాలి, సముద్రం మొదలైన వచన కవితలూ ఉన్నాయి. ఆయన ప్రకృతిని ప్రశంసించాడు, పరాశక్తిని ప్రస్తుతించాడు, సంఘంలోని వివిధ వర్గాల వారికీ స్వాతంత్య్రం కావాలన్నాడు. స్త్రీలను నీచంగా చూసే మౌఢ్యాన్ని దుయ్యబట్టాడు. మనలో నెలకొన్న అంధవిశ్వాసాలను తూర్పారపడ్డాడు.

భారతి ముమ్మూర్తులా జాతీయ కవి. దైవస్తుతి కావించినా అందులోనూ ఆయన దేశాభిమానమూ మానవతా దృక్పథం కానవస్తాయి. 'ఎన్డ్రు తణియు మింద సుదరదిర దాహం...' మొదలైన సుప్రసిద్ధ పాదాలు కృష్ణస్తోత్రంలోనివే. వాటిని పరికించండి.

    'ఎప్పుడు తీరు నీ స్వాతంత్య్ర దాహం

    ఎప్పుడు మా తల్లి సంకెల లూడిపోవు

    ఎప్పుడు మా యిక్కటులన్నీ తీరిపోవు?'


భారతి ప్రదర్శించిన దేశాభిమానం విస్మరించరానిది. పెద్దల నుద్దేశించి కవిత చెప్పినా పిల్లలకోసం పాట పాడినా, ఆయన ప్రతి రచనలో దేశాభిమానం, మానవతాదృష్టి ప్రధానంగా కనిపిస్తాయి. ఆ జాతీయకవి దృష్టిలో కన్యాకుమారి మొదలుకొని కాశ్మీరం దాకా విస్తరిల్లిన యీ ప్రాచీన మహాదేశం-భారతదేశం- ఒక్కటి. ఈ సువిశాల దేశంలో నివసించే విభిన్న భాషలవారు, వివిధ మతాలవారు, వివిధ ప్రాంతములవారు ఒక్క జాతికి-అనగా భారత జాతికి- చెందినవారు. ఇంత విశాలమైన దృక్పథాన్ని ప్రదర్శించిన హేతువు వల్ల, ఆయన రచనలు నలుగురికి శిరోధార్యములైనాయి. కనుకనే జన్మించి నూరేళ్ళయినా, ఆయన నేటికీ ఆదరపూర్వకంగా సంస్మరించబడుతున్నాడు. ఆయన ఒకచోట అన్నాడు గదా: 'క్రైస్తవులైనా, పార్శీలయినా, మహమ్మదీయులైనా, ఎక్కడి నుంచి వచ్చి యే దైవాన్ని పూజించినా భారతదేశంలో పుట్టి, పెరిగి, యీ దేశాన్నే నమ్ముకున్నవారి నందరినీ భారతీయులుగానే భావించాలి, ఇది ఏక జాతి; విభజించరాని; నాశనం లేనిది.'

ప్రగాఢమైన యీ అభిప్రాయం కలవాడు కనుకనే, భారతదేశపు వ్యవహారాలలో ఇతరుల ప్రమేయాన్ని భారతి గర్హించాడు. మనలో ఐకమత్యం ప్రధానంగా నెలకొనాలని ఘోషించాడు.

'వందేమాతరం' అన్న గీతంలో భారతి యిలా స్పష్టం చేశాడు :

    'ఇచట కలవు జాతులెన్నో, అయినా

    ఇతరులు చొచ్చుల ఏమి న్యాయం?

    ఒక తల్లి కడుపున ఉదయించిన వారు

    కలహించుకొనగా, కారా సోదరులు?

    కలిసి వున్నప్పుడే కలదు జీవితం

    కలియక తిరిగితే కలుగుతుంది పతనం

    నెలకొనాలి యీ భావం స్థిరంగా

    వలయునే ఆ తర్వాత వేరొకటి?'

భారతి పేర్కొన్నట్లుగా, జాతీయ సమైక్యానికి ఐకమత్యం ఎంతైనా అవసరం, అవసరమే కాదు అభిలషణీయం కూడా. మన మందరం అన్న భావం నెలకొన్నప్పుడే ఒక జాతి ప్రగతిపథంలో పయనిస్తుంది. బహుశః ఈ భావాన్ని మనస్సులో ఉంచుకుని కాబోలు పిల్లలకోసం వ్రాసిన 'పాప్పాపాట్టులో' భారతి ఇలా అన్నాడు :

    'పరిగెత్తి ఆడాలి పాపా-నువ్వు

        బద్ధకం మానాలి పాపా

    కలిసి మెలిసి ఆడాలి పాపా-ఎవ్వ

        రిని ఏమి అనబోకు పాపా.'

పరుగులు తీస్తూ, గంతులు వేస్తూ ఆడడం బాలబాలికలకు అలవాటే. అయితే కలిసిమెలిసి ఆడాలి; ఆర్థికపరమైన, కులమత పరమైన హెచ్చుతగ్గులు పూర్తిగా మరిచిపోయి కలిసిమెలిసి ఆడాలి. అనగా, భేదభావాలు విస్మరించి అందరితో కలిసిమెలిసి ఆడాలి. అప్పుడే ఆడే ఆటలో హాయి ఉంటుంది.

    'భారత జాతి వర్ధిల్లాలి

    ముప్పయికోట్ల జన సమూహం

    సమగ్రత కిది ప్రతిరూపం

    సాటి యెరగని జన సమూహం

    జగతికే యిది అపురూపం!

    ....        ....    .....

    అందరూ భారతదేశీయులు

    అందరూ సమానులు, సమధర్ములు

    అందరూ ఈ దేశపు రాజులు

    మన మందరం ఈ దేశపు రాజులం...'

అని 'భారత జాతి' అనే గేయంలో భారతి పేర్కొన్నాడు, ఎప్పటికైనా భారతదేశంలో ప్రజాస్వామ్యం నెలకొనగలదని విశ్వసించాడు కనుకనే, ఆయన 'మనమందరం ఈ దేశపు రాజులం' అని సహేతుకంగా పేర్కొన్నాడు. ఈ గేయంలో కూడా ఆయన అఖండ భారతాన్నే ఊహించాడు (ఆయన రోజుల్లో మన దేశపు జనాభా ముప్పయికోట్లు, తెలుగు జాతీయ కవులు కూడా తమ గేయాల్లో ముప్పయికోట్లనే

ఉదహరించారు). బంకించంద్ర చటోపాధ్యాయ వ్రాసిన వందేమాతరం గీతాన్ని భారతి జాతీయగీతం అనే పేరుతో తమిళం చేశాడు. వంగమూలంలో ఏడు కోట్లమంది అని

ఉండగా భారతి దాన్ని ముప్పయి కోట్లుగా మార్చాడు. ఏడు కోట్లు అన్నప్పుడు వంగదేశాన్ని మాత్రమే తెలియజేసినట్లవుతుంది. ముప్పయికోట్లు అని భారతి తన అఖండభారత వాదాన్ని మరో సారి బలపరిచాడు.

బహుభాషా నిలయమైన మన దేశంలో వివిధ ప్రాంతాలవారు ఎలా కలిసి మెలిసి సంచరించాలో ఎలా ఒకరి నొకరు గౌరవించుకుంటూ జీవించాలో ఆ వైనం మధురమనోజ్ఞంగా తెలియ జేశాడు భారతి 'భారతదేశం' అనే సుప్రసిద్ధ గీతంలో.

    'సింగళదీవికి సేతువు కట్టేము

    సేతువు నేమో వీధిగ తీర్చేము

    వంగదేశపు మిగులు నీటితో

    మధ్యదేశంలో పైరు చేసేము.

    సింధునదిని పండు వెన్నెలలో

    చేరదేశపు వయసు కన్నెలతో

    తేట తెలుగున పాట పాడుతూ

    పడవ నడిపి తిరిగి వచ్చేము.

    గంగాతీరపు గోధుమ పంటకు

    కావేరి తమలపాకులు ఇచ్చేము

    సింహతుల్యులు మహారాష్ట్రుల కవితకు

    చేరదేశపు దంతం బహూకరించేము.

    కాశీ పండితులు చేసే చర్చలు

    కంచిలో వినిపించేలా చేసేము

    రాజపుత్ర వీరాగ్రణులకు

    కన్నడపు బంగారం కానుక ఇచ్చేము.

ఆ రోజుల్లో భారతిలా ఈ విధంగా భావించిన మరో కవి లేడనడం అతిశయోక్తి కాదు. కన్యాకుమారి నుంచి కాశ్మీరం అనే మధురభావాన్ని  ఇలా కవితామయంగా చేసి చెప్పిన ఖ్యాతి భారతికే దక్కుతుంది. ఆ మహాకవి దృష్టిలో అఖండ భారతమే తప్ప అన్యం లేదు. ఏ ప్రాంతంలో లభించే సంపద ఆ ప్రాంతానిదే అనే సంకుచితమైన తత్వం అవలంబించ లేదు, నా చిన్నిబొజ్జకు శ్రీరామరక్ష అనే మనస్తత్వానికి ఆయన ప్రకృతి పూర్తిగా విరుద్ధం. ఈ రోజుల్లో మనం అదేపనిగా జాతీయసమైక్యం, భావసమైక్యం అంటూ వేదికలమీద ఘోషిస్తున్నాము. ఆచరణలో అంతగా స్పష్టం కాకపోయినా. కాని భారతి ఈ భావాన్ని రసబంధురంగా, మధురమోహనంగా తెలియజేశాడు. మనమందరం అన్నభావం నాడు నేడూ ఎన్నటికి కూడా మనకందరికి తారకమంత్రం.

సుబ్రహ్మణ్యభారతి, మామూలు కవులవలె, ఊహాప్రపంచంలో విహరించినవాడు కాదు. యధార్థ ప్రపంచాన్ని గుర్తించినవాడు. అందువల్లనే ఆనాటి రాజకీయచైతన్యం ఆయన నరనరాలలోనూ వ్యాపించింది. తత్ఫలితంగా స్వాతంత్య్రేచ్ఛ, దేశాభిమానం సహజంగా కల భారతివంటి విప్లవకవి నిమ్మకు నీరెత్తినట్లుగా కూర్చోలేకపోయాడు. దేశభక్తి ప్రబోధాత్మకములైన గీతాలు సంతరించాడు. స్వాతంత్య్రం మానవుని జన్మహ్కని లోకమాన్య బాలగంగాధర్‌ తిలక్‌ వంటి మహనీయుడు చేసిన సింహగర్జన భారతి హృదయసీమలో ప్రతిధ్వనించింది. ఆయన రాజకీయ భావాలకు స్పష్టమైన ఒక ఆకృతిని కల్పించిన కర్మవీరుడు లోకమాన్యుడు. ఆయన్ని 1907లో భారతి సందర్శించాడు.

ఇలా ఉండగా, ఆనాటి ప్రభుత్వం పంజాబు కేసరిగా పేరు పెంపులు గడించిన లాలా లజపతిరాయిని బర్మాకి పంపించింది. స్వాతంత్య్రం జన్మహక్కని ఘోషించిన తిలక్‌ మహాశయుని కారాగృహంలో బంధించారు. ఓడనడిపిన తమిళుడుగా ప్రథిత యశస్కుడైన చిదంబరం పిళ్లైని చెరసాలలో బంధించారు. ఈ జాతీయనాయకులంటే భారతికి మహాగౌరవం. కాగా, గోపాలకృష్ణగోఖలే, చిదంబరం పిళ్లై, తిలక్‌, లజపతిరాయి మొదలైన ప్రముఖుల్ని గురించి భారతి చక్కని కవితలు వెలయించాడు.

గాంధీజీని ప్రస్తావిస్తూ 'మహాత్మాగాంధి పంచకం' వ్రాశాడు భారతి, అస్వతంత్రమైన భారతాన్ని బ్రతికించడానికి అరుదెంచిన మహాత్మా! నువ్వు వర్ధిల్లాలి.. అంటూ ఆయన ప్రశంసించాడు. గురు గోవిందసింహుని గురించి 204 పాదాల దీర్ఘ కవిత వ్రాశాడు. గాంధీజీని గురించి గేయాలూ కవితలూ వెలయించిన కవులు ప్రతి భాషలోనూ ఉన్నారుగాని, గురుగోవింద సింహుని ప్రతిభా విశేషాధికాన్ని గుర్తించి ప్రస్తుతించిన కవులు మాత్రం లేరనవచ్చు. నాలుగు వృత్తాలలో దాదాభాయ్‌ నౌరోజీని ప్రశంసించాడు.

ఇలా జాతీయ నాయకుల ఘనతను గుర్తించడమేకాక, మన జాతీయ గౌరవాన్ని ఇనుమడింపజేసిన ఛత్రపతి శివాజి వంటి ప్రముఖుల్ని ప్రస్తుతించాడు భారతి. వివేకానందస్వామి, సోదరి నివేదితాదేవి, తాయుమానవర్‌ వంటి మహనీయులకు నివాళులర్పించాడు. నవ్వాంధ్ర నిర్మాతలలో ప్రముఖుడైన కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులుపట్ల ఆదరభావం ప్రకటించినట్లే, సుప్రసిద్ధ చిత్రకారుడైన రవివర్మను ఆయన బహుథా ప్రశంసించాడు. ఇలా వివిధ ప్రాంతాలకు చెందిన ఆనాటి మహనీయుల్ని తన రచనలలో ప్రశంసించిన భారతిలో నెలకొన్న జాతీయతాదృక్పథం ఎంతైనా కొనియాడదగింది. ప్రసిద్ధ దేశభక్తుడూ తమిళ విద్వాంసుడూ ఆయన చిదంబరం పిళ్లై, సంగీత శాస్త్రజ్ఞుడూ ఆంధ్ర ద్రవిడ భాషాపండితుడూ అయిన సుబ్బరామదీక్షితర్‌, 'తమిళతాత'గా ప్రసిద్ధికెక్కిన మహామహోపాధ్యాయ సామినాథయ్యరు, ఎట్టయపురం జమీందారూ సారస్వత లోలూడూ వెంకటేశ రెట్టప్ప భూపతి మొదలైన తమిళ ప్రముఖుల్ని కూడా భారతి సముచితరీతిని ప్రస్తుతించాడు.

భారతిలో అన్యమత సహనం కూడా అతి స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. జాతీయతా దృక్పథంవల్ల ఆయనలో కలిగిన సత్ఫలితంగా దీన్ని అభివర్ణించవచ్చు. పరాశక్తినీ కాళినీ కన్నయ్యనూ ఆయన బహువిధాలుగా కీర్తించాడు. కన్నయ్యనైతే తన తల్లిగా, తండ్రిగా, మిత్రునిగా ప్రియునిగా చివరికి ప్రేయసిగా ఇలా బహురూపాలలో భావించుకుని ఎన్నో గీతాలు ఆలపించాడు. అలాగే యేసుక్రిస్తునీ అల్లానీ ఆయన భక్తి పూర్వకంగా స్మరించాడు. సిక్కుమత స్థాపకుడైన గురుగోవిందసింహుని ప్రస్తుతిస్తూ ఆయన జ్ఞానసింధువనీ మధుర గాయకుడనీ, మిన్ను విరిగి మీద పడినా చలించని వీరవరేణ్యుడనీ వర్ణించాడు. ధరణిని కాపాడిన గురుగోవిందసింహుడనీ వర్ణించాడు. ఆయనపట్ల భారతికి అపారమైన ఆదరభావం ఉన్నట్లు ఈ కవిత స్పష్టం చేస్తుంది.

తమిళ భాషాసాహిత్యాలంటే భారతికి ఎనలేని ఆదరాభిమానాలు ఉండడం సహజం. అయితే ఆ అభిమానం అన్యభాషాద్వేష రహితమయింది. అందువల్లనే ఆయన జాతీయతాదృక్పథంలో మచ్చ యేర్పడలేదు. తెలుగు భాషను 'సుందర తైలుంగు' అని అభివర్ణించాడు. అందమైన తెలుగని ఆయన అభిప్రాయం. మరాఠీ కవితను గ్రహించి, అందుకు బదులుగా వారికి కేరళదేశంలోని ఏనుగుదంతాలను బహూకరించాలని అన్నాడు. ఇలా ఇతర భాషలలోని మాధుర్యాన్ని గ్రహించి, దాన్ని నలుగురికి తెలియజేయడానికి భాషాసహనం కావాలి. అది భారతిలో పుష్కలంగా ఉన్నది.

భారతి దృక్పథం సువిశాలమయిందని చెప్పడానికి మరొక ప్రబల సాక్ష్యం అయన రష్యాను గురించీ బెల్జియం గురించీ కవితలు వ్రాయడమే. ఆ రోజుల్లో అంతర్జాతీయాలను గురించి కూడా రచనలు చేసిన కవుల్ని దృష్టిలో ఉంచుకుని చూస్తే, భారతి విశిష్టత ప్రస్ఫుటమవుతుంది. ఇలా రచనలు చేసిన వారి సంఖ్య అత్యల్పం. ప్రపంచంలో ఏ మూల ఎవరు స్వాతంత్య్రం సంపాదించినా, అది చూసి ఎంతగానో మురిసిపోయాడు భారతి. ఆయన హృదయం అహర్నిశలూ స్వాతంత్య్ర దాహంతో నిండివుండేది.

స్వాతంత్య్రం కోసం ఇంతగా పరితపించిన భారతికి రష్యా దేశపు జార్‌ చక్రవర్తి పతనం ఎంత సంతోషం కలిగించిందో మనం ఊహించుకోవచ్చు. పుదియా రుషియా (కొత్త రష్యా) అనే కవిత ఒకటి ఆయన వ్రాశాడు. జార్‌ చక్రవర్తి మూఢుడనీ, అతను హిరణ్యకశిపుని వంటి వాడనీ, భారతి పేర్కొన్నాడు. 'ఇమ్మెన్డ్రాల్‌ సిరైవాసం, ఏనెన్డ్రాల్‌ వనవాసం' (ఆం అంటే కారాగారవాసం, ఎందుకని ప్రశ్నిస్తే వనవాసం) - అలా సాగిందట ఆ దుష్ట ప్రభువు పరిపాలన బెల్డియం స్వతంత్రదేశమైనప్పుడు, దాన్ని ఆశీర్వదిస్తూ 'బెల్జియం నాట్టిర్కు వాళ్‌త్తు' అని 36 పాదాల కవిత చెప్పాడు భారతి.

పాత కొత్తల మేలికలయికను వాంఛించిన భారతిలోని దేశాభిమానం నిరూపమానం. ధరణిలో మంచిదేశం మన భారతదేశం అని ఆయన అభిప్రాయం. ఈ అభిప్రాయాన్ని ఆయన కొన్ని కవితలలో వ్యక్తం చేశాడు కూడా. 'మనదేశం' అనే కవితలో..

    'భారత వీరులు వరలిన దేశం

    మునులెందరో నివసించిన దేశం

    నారదగానం వినిపించిన దేశం

    మంచిని ఎప్పుడు పెంచే దేశం

    తీరని జ్ఞానం భాసించిన దేశం

    బుద్ధుని కరుణా పొంగిన దేశం

    భారత మెంతో పురాతన దేశం

    పొడెద మెప్పుడు దాని ప్రశస్తిని.'

కాగా, సుబ్రహ్మణ భారతి ప్రదర్శించిన జాతీయతా దృక్పథం విశాలమైనదనీ, ఆయన స్వభాషాభిమానం అన్యభాషా దూషితం కాదనీ, అలాగే ఆయన చూపిన పరమత సహనం ప్రశంసార్హమనీ చెప్పడం చర్విత చర్వణమే అవుతుంది.

్జ్జ్జ

    ''వర్ధిల్లాలి వర్ధిల్లాలి తమిళం

    వర్ధిల్లాలి నిరంతరం''

అని తమిళభాష వర్ధిల్లాలంటూ ప్రప్రథమంగా చెప్పిన తమిళ కవి సుబ్రహ్మణ్యభారతి. ఆయనే 'వాళియ భారత మణిత్తిరునాడు'' (వర్ధిల్లాలి శ్రీలుపొంగే భారతం) అని కూడా అన్నాడు. అఖండ భారత దేశాన్నే భావించిన భారతి ఇతరులను, ఇతర భాషలను ఆదర పూర్వకంగా అభిమానించడంలో ఆశ్చర్యం లేదు, అన్యభాషా ద్వేషంలేని ఆ జాతీయ కవి చేసిన ఆంధ్ర ప్రశంసను పరిశీలిద్దాం.

భారతి దృష్టిలో తెలుగు సుందరమైన భాష, ''భారతదేశం'' అనే 13 చరణాల గేయంలో తెలుగుభాషా సౌందర్యాన్ని ఇలా ప్రశంసించాడు.

    '' సిందు నదియిన్‌ మిళై నిలవినిలే

    చేర నన్నాట్టిళం పెణ్‌గళుడనే

    సుంధర తైలుంగినిఱ్‌ పాట్టిశైత్తు

    త్తోణిగళోట్టి విళై యాడివరువోం,''

    సింధునదిని పండు వెన్నెలలో

    చేర దేశపు వయసు కన్నెలతో

    తేట తెలుగులో పాట పాడుతూ

    పడవ నడిపి తిరిగి వచ్చేము.

భారత దేశపు పతాకాన్ని ప్రస్తుతిస్తూ ఆయన 'తాయిన్‌ మణిక్కొడి పారీర్‌'' (మాతృ పతాకను పరికించండి) అనే పది చరణాల గేయంలో ఇలా పేర్కొన్నాడు.

    'చెందమిళ్‌ నాట్టు ప్పొరునర్‌-కొడుం

    తీక్కణ్‌ మఱవర్‌గళ్‌, చేరన్డ్రన్‌ వీరర్‌

    చిందై తుణిన్డ తెలుంగర్‌-తాయిన్‌

    సేవడిక్కేపణి సెయ్‌దిడు తుళువర్‌''

    పాండ్యదేశపు వీరయోధులు

    అరుణనేత్రులు చేరవీరులు

    స్థిరచిత్తులు తెలుగువారును

    మాతృసేవకు కదిలివచ్చిరి.

1916 జులై 10న 'కాళిదాసన్‌'' అనే నామాంతరంతో భారతి ''సిలకవియరశర్‌'' (కొందరు కవిరాజులు) అనే ఒక చక్కని వ్యాసం వ్రాశాడు. అందులో ఆంధ్ర మహాభాగవతకర్త అయిన బమ్మెర పోతనను ఉదహరించాడు.

ఆ భక్త కవితోపాటు కవి చక్రవర్తి బిరుదాంకితుడు కంబ కవిని, తమిళ వేదకర్త తిరువళ్ళు వరుని, తమిళ కావ్య పంచకంలో ఒకటైన ''సిలప్పది కారం'' వ్రాసిన ఇళంగో అడిగళుని (పూజ్యపాదులు) ఉదాహరించాడు.

తమిళ భాషను కొనియాడుతూ ఒక గేయంలో ఆయన ఇలా అన్నాడు. 'మే మెరిగిన కవులలో కంబడు, వళ్ళువరు ఇళంగోలవంటి కవులు లోకంలో మరెచ్చటా ప్రభవించలేదు'' అని.

అలాంటి భారతి తాను మెచ్చిన తమిళ కవులవరుసలో తెలుగు కవి పోతనను చేర్చడం గమనించదగిన విషయం.

''తెలుంగ మగాసబౌ'' అనే శీర్షికతో 1917 జూన్‌ 9న ''శక్తిదాసన్‌'' అనే లేఖినీ నామంతో ఒక ప్రశస్త వ్యాసం వ్రాశాడు భారతి. రాజనీతి శాస్త్రంలో ఘటికులైన తెలుగువారిని ఆయన కొనియాడిన తీరు ముఖ్యంగా పరిశీలించదగింది. తెలుగువారంటే ఆ మహాకవికి ఎంత సదభిప్రాయం ఉండేదో ఆ వ్యాసం స్పష్టం చేస్తుంది. అందులో నుంచి కొన్ని భాగాలు యథాతథంగా ఉదాహరిస్తున్నాను.

''గత శుక్రవారంనాడు (జూన్‌ 1) నెల్లూరులో జరిగిన ఆంధ్ర మహాసభా సమావేశంలో సభాధ్యక్షులు శ్రీ కొండా వెంకటప్పయ్య పంతులు చేసిన ఉపన్యాసం గమనించదగింది. రాజనీతి శాస్త్రంలో తెలుగువారికి గల ప్రావీణ్యం బహు ప్రాచీనమయింది. పాటలీపుత్ర నగరంలో వర్ధిల్లిన ఆంధ్ర రాజ్యమూ, తరువాతి కాలంలో తమిళనాడును పరిపాలించిన విజయనగర సామ్రాజ్యమూ పేర్కొనదగినవి. తెలుగువారు తమిళుల్ని పరిపాలించిన చిహ్నాలు మన భాషలోనూ, నిఘంటువులలోనూ చెరగని ముద్రలుగా నిలిచిపోయాయి. మన సంగీత నాట్య శాస్త్రాలు కూడా నేటి వరకు తెలుగులోనే మునిగివున్నాయి మన గాయకులు పాడే కీర్తనలలో

ఉత్తమమైనవి తెలుగు కీర్తనలే.

దేవదాసీలు నాట్యం చేసేటప్పుడు పాడే వర్ణములూ, జావళీలు మొదలైన వాటిలో కూడా రుచికరమైనవి తెలుగు భాషలోనివే. మన గ్రామాలలో నివసిస్తున్న తెలుగు రెడ్లు, నాయుళ్ళు, తెలుగు బ్రాహ్మణ పురోహితులు తెలుగు దేవదాసీలు రాయలవారి కాలంలో ఇక్కడిక వచ్చి స్థిరపడిన వారే.

మన వివాహ సమయంలో పాడే పాటా లాలీ మొదలైనవన్నీ కూడా తెలుగు వారి సంప్రదాయానికి చెందినవే...

తెలుగు వారి యేలుబడిలో తమిళదేశంలో అధర్మం అన్నది లేదు. తమిళులకు ఒక న్యాయమని, తెలుగువారికి మరొక న్యాయమని వుండేదికాదు. తెలుగు జాతి రాజనీతిశాస్త్రంలో ఆరితేరిన జాతి... తెలుగు వారికి తాము తెలుగు భాషకు చెందిన వారమనే నిజమైన అభిమానం ఉన్నట్టుగా తమిళులలో తమిళంపట్ల ఆ అభిమానం లేదు. పాఠశాలల్లో బోధించబడే అన్ని విషయాలు తమిళంలో బోధించేందుకు ప్రయత్నం చేసేవాడే తమిళభాషాభిమాని..'

భారతి చంద్రికైయిన (చంద్రిక కథ) అనే అసంపూర్ణ రచన చేశాడు. ఇది సాంఘిక నవల. ఇందులో నవ్యాంధ్ర నిర్మాత కందుకూరి వీరేశలింగం పంతులూ, ఆయన సహధర్మిణి రాజలక్ష్మమ్మ ప్రముఖ పాత్రలు.

బాల వితంతువైన విశాలాక్షి చెన్న పట్టణంలో ఆనాటి ప్రముఖుల్లో ఒకరైన జి. సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్‌ సహాయాన్ని అర్థిస్తుంది. మళ్ళీ వివాహం చేసుకోవాలనే ఉద్దేశంతో.  అయ్యరుగారు తమిళ దినపత్రికలలో మొట్టమొదటిదైన ''సుదేశమిత్రన్‌'' స్థాపకులూ, సంపాదకులూను, వీరేశలింగం పంతులుగారి సహాయం కోరవలసిందిగా ఆయన విశాలాక్షికి చెబుతూ ఇలా అన్నారు; ''రాజమహేంద్రపురంలో నా స్నేహితుడు ఒకాయన ఉన్నాడు. ఆయన పేరు వీరేశంలింగం పంతులు. విధవా వివాహాల విషయంలో ఆయన శ్రద్ధగా కృషి చేస్తున్నారు.''

వీరేశలింగం పంతులు ఇంట్లో విందు... అనే అధ్యాయంలో కందుకూరి దంపతులు ప్రముఖంగా కనిపిస్తారు. కథలో పంతులుగారి ప్రశంస అక్కడక్కడ కనిపిస్తుంది. కాగా, కందుకూరి వారంటే భారతికి ఎనలేని ఆదరభావమనవచ్చు. ''మీకు తెలుగు వచ్చునా?'' అని పంతులుగారు తెలుగులోనే విశాలాక్షిని అడిగినట్టుగా కూడా భారతి ఒక చోట పేర్కొన్నాడు.

తిరునెల్వేలి జిల్లాలోని ఎట్టయపురంలో జన్మించిన సుబ్రహ్మణ్య భారతికి తెలుగు వచ్చునని చెప్పవచ్చు. ఎట్టయపురం మహారాజు అయిన జగదీశ్వర రామకుమార ఎట్టప్ప హూణాంద్ర ద్రవిడ భాషలలో అతి సమర్థులు. ఆయన ప్రోత్సాహంతో ప్రసిద్ధ సంగీత శాస్త్రజ్ఞులు సుబ్బరామదీక్షితులు కవిత్రయం వారి భారతాన్ని తమిళం చేశాడు, దీక్షితులపట్ల భారతికి అపారమైన గౌరవం. అది పురస్కరించుకుని భారతి ''సుబ్బరామ దీక్షితర్‌'' అనే ఒక కవిత వెలయించాడు. ఆయన వద్ద భారతి తెలుగు నేర్చుకుని ఉండవచ్చు.

1921 సెప్టెంబర్‌ 11న భారతి కాలధర్మం చెందాడు.

ఆయన దహనసంస్కారం గురించి ఒక తమిళ రచయిత ఇలా వ్రాశాడు. ''భారతి మరణవార్త తెలియగానే శ్రీయుతులు పుదుచ్చేరి శ్రీనివాసాచారి, తిరుమలాచారి, హరిహరశర్మ ప్రభృతులు ఆన ఇంటికి వచ్చారు. దహనసంస్కారం జరిగేందుకు ముందు శ్రీయుతులు శర్‌క్కరై సెట్టియార్‌, కృష్ణస్వామి శర్మ, రామచంద్ర అయ్యర్‌ ప్రభృతులు తమిళంలోనూ, సురేంద్రనాథ్‌ ఆర్యా తెలుగులోను ఉపన్యసించారు. ఆ తర్వాత భారతి రచించిన గీతాలు ఆలపించారు...'

తెలుగు భాషా సాహిత్యాలను, తెలుగువారినీ ఎంతగానో అభిమానించిన జాతీయ కవి సుబ్రహ్మణ్య భారతి, భాషాభేదాలు, ప్రాంతీయ భేదాలు మొదలైనవి నానాటికీ ఎక్కువవుతున్న ఈ రోజులలో భాషాదురభిమానం మచ్చుకౖౖెనా లేని భారతి ఆదర్శపురుషుడనడం అత్యుక్తికాదు!

మన సాహిత్య చరిత్రలోనేకాక దేశచరిత్రలోనూ స్థానం సంపాదించుకున్న ఆ మహాకవికి జోహారులు అర్పించడం మన ధర్మం!

(కీ||శే|| చల్లా రాధాకృష్ణ శర్మ 'తమిళవిందు' పుస్తకం నుండి)