కొత్తపేట కళాసాహితి ఆవిర్భావ వికాసాలు

నివేదిక

- గిడ్డి సుబ్బారావు - 9959335876

సాధారణంగా ఉగాది అనగానే పెద్దలు కొందరు చేరి, పండితులతో పంచాంగం చదివించుకొని, రాశిఫలాలు తెలుసుకొని, ఉగాది పచ్చడి పంచి, ఆనందించడం - గ్రామ గ్రామాన ఈ దృశ్యాలే మనకు కనిపిస్తాయి. ఉత్సాహవంతులైన యువకులు ఆ గ్రామంలోని సాహితీపరుల్ని పోగుచేసి, ఏవో కొన్ని కవితల్ని వినిపింపచెయ్యడం కొసమెరుపుగా వుంటుంది. ఎవరెవరు ఎక్కడ ఏంచేసినా ఆ ఒక్క రోజే. కానీ తూర్పుగోదావరి జిల్లాలోని మండల కేంద్రం కొత్తపేటలో మూడు దశాబ్దాలుగా నడుస్తున్న సాంస్కృతిక సంస్థ కళాసాహితి అందుకు భిన్నంగా, కవిత్వం, కళలే ప్రాణంగా నడుస్తూ కోస్తా జిల్లాలోని కవులకు ప్రేరణకేంద్రంగా, ఆకర్షణ శక్తిగా నిలవడం ఒక విశేషం. అన్ని గ్రామాలలో ఉగాదినాడు ప్రభుత్వ, ప్రజల కవి సమ్మేళనాలు వుంటాయి కనుక, ఆయా ప్రాంతాల కవులు, కొత్తపేటకు రావడానికి వీలుగా, ఉగాది తర్వాత వెంటనే వచ్చే ఆదివారం సాహితీ సభ, కవిసమ్మేళనాలు రోజంతా నడిచే ఏర్పాటు జరగడం, కొత్తపేటకే దక్కిన ప్రత్యేకత. దాదాపు వందమంది కవులు, కళాకారులు ఎప్పుడెప్పుడా అని ఎదురు చూసే కవితోత్సవం అది.

కళాసాహితి ఆవిర్భావం రాజకీయ చాణుక్యుడు, గాంధేయవాది ఎం.వి.ఎస్‌. సుబ్బరాజుగారి పూనికతో జరిగింది. అదెలాగంటే, జి.సుబ్బారావు అనే నేను తపాలాశాఖలో కార్మికుడిగా, కార్మిక సేవకుడిగా, కవిగా వుండటం తెలిసిన కోట్ల కృష్ణమూర్తిగారే రోటరీ క్లబ్‌ పెద్ద, ఆ క్లబ్‌ ద్వారా నన్ను ఒకసారి కార్మిక సేవకుడిగా, మరొక సారి కవిగా సన్మానించే ఏర్పాటు చేసారు. కవిగా సన్మానం అందుకొన్న నేను అక్కడవున్న రోటరీ పెద్దలు సుబ్బరాజు గారు, కాత్యాయన శర్మగారు, ఆడిటరు గారు వంటి వారి ముందు  ఇక్కడ ఒక సాంస్కృతిక సంస్థ వుంటే బాగుంటుందనే ప్రతిపాదనను వుంచాను. అంతకు కొన్ని దశాబ్ధాల ముందు స్థానిక హైస్కూల్లో వేదుల వెంకట్రావు గారనే పండితుడు వెదజల్లిన సాహితీ వెలుగుల్ని గుర్తుకు తెచ్చుకొని, వెంటనే నా ప్రతిపాదనను అంగీకరించారు. దానితో పెద్దలు సుబ్బరాజుగారు గౌరవాధ్యక్షులుగా, ఆడిటరు గారు అధ్యక్షులుగా, కాత్యాయన శర్మగారు ఉపాధ్యక్షులుగా, కోట్ల కృష్ణమూర్తిగారు కార్యదర్శిగా, కళాకార్‌ నల్లా సత్యనారాయణ మూర్తిగారు ఆర్గనైజింగ్‌ సెక్రటరీగా కొత్తపేట కళాసాహితి ఆవిర్భవించింది.

1989లో శుక్ల ఉగాది రోజున స్థానిక ఆర్యవైశ్యవర్తక సంఘభవనంలో ఏర్పాటు చేయబడిన సాహిత్య సభ, కవి సమ్మేళనం వైభవంగా, సర్వాంగసుందరంగా రోజంతా పూరించిన ఉత్సాహంతో జరిగింది. సాహితీ సభలకు, కవిసమ్మేళనాలకు అధ్యక్షునిగా నిరంతర సాహితీసంచారి, నిత్యయౌవనుడు నాకు అత్యంత ప్రియతములు అద్దేపల్లి రామమోహనరావుగారు వ్యవహరించారు. అందులో జిల్లాకు పరిమితం చేసి రప్పించబడిన 30 మంది కవుల కవితల్ని వినిపింపజేసి, వారందరినీ శాలువాలతో, జ్ఞాపికలతో దారి ఖర్చులతో సన్మానించడం జరిగింది. కవిమిత్రుడు ఎస్‌.ఆర్‌. పృథ్వి శాంతి పవనాలు' అనే కవితా సంకలనాన్ని ఆవిష్కరింపజేసారు. పెద్దాపురం నుండి వచ్చిన పండితులు పంపన సూర్యనారాయణగారు వేదుల వారి కవితావైభవాన్ని, అద్దేపల్లి వారు శ్రీశ్రీ కవిత్వము, సమాజమూ వివరించగా, ఇతర పండితులు, పెద్దల వివిధ విషయాలపై మాట్లాడారు. ఆ తర్వాతి సంవత్సరము ఆ తదుపరివత్సరమూ ఉగాది రోజునే సమ్మేళనాలు జరిగాయి. కవులసంఖ్య, అద్దేపల్లివారి ఉత్సాహమూ పెరుగుతూ రావడం, అయ్యో అద్దేపల్లి వారి ముందు కవిత్వం చెప్పలేకపోయామే అనే బాధను కొందరు రాలేకపోయిన కవులు వ్యక్తపరచడంతో, కొత్తపేట ఉగాది సభ, ఉగాది తర్వాత వచ్చే ఆదివారానికి మార్చబడింది. 30 మంది కవులతో ప్రారంభమైన సమ్మేళనం వందకు చేరింది. కొత్తపేట కవిసమ్మేళనం ప్రత్యేకత, కవుల స్థాయి, ఇవ్వబడుతున్న ఆతిధ్యం అద్దేపల్లి వారి ద్వారానే రాష్ట్రమంతా ప్రాకింది. సుబ్బరాజు గారి సౌజన్యతో వేదిక వారి స్వగృహ ప్రాంగణం 'ఏరువాక' కు మార్చబడింది. కవి సమ్మేళనాలతోబాటు కృష్ణశాస్త్రి శతజయంతి, శ్రీశ్రీ శత జయంతి, కరుణశ్రీ, జాషువ కవుల కవిత్వంపై కవిత్వంలో మానవత్వం - వంటి అనేక విషయాలపై సింపోజియంలు, ద్వానా శాస్త్రి, రెంటాల వంటి విమర్శకుల ఉపన్యాసాలు కవిత్వంతో సమానంగా ఆకట్టుకునేవి. గ్రంథావిష్కరణలు ఇక్కడ మరో ఆకర్షణ. బుద్ధుని సంపూర్ణ జీవిత చరిత్రను 'తధాగతీయం' పేరుతో ఉద్గ్రంధంగా వెలయించిన గ్రామపెద్దలు అద్దంకి కేశవరావుగారి గ్రంథావిష్కరణ అవకాశం వారి తనయులు, కవి అద్దంకి బుద్ధ చంద్రదేవ్‌ కళాసాహితికి ఇవ్వడంతో బేతవోలు రామబ్రహ్మంగారు గాడేపల్లి కుక్కుటేశ్వరరావుగారు వంటి ఉద్దండుల నిర్వహణలో జరగడం ఒక చారిత్రక ఘట్టం.

ఒక కవితో ప్రారంభమైన కొత్తపేట కవుల సంఖ్య ఈ రోజు డజను వరకూ పెరగడం నిర్వాహకులు అందిస్తున్న ప్రోత్సాహాన్ని కవులు అందిపుచ్చుకోవడమే కారణం. శ్రీకాకుళంనుండి గుంటూరు వరకూ కవులు తరలిరావడం నా ప్రయత్నం, అద్దేపల్లి ఉత్సాహం, ఆస్థాన శిల్పి రాజ్‌కుమార్‌ వుడయార్‌గారి సౌజన్యం, కాంతి భారత ప్రియదర్శిని, తదితర విద్యా సంస్థలు, కవి గౌస్‌ గారి మిత్రులు ప్రసాద్‌ వంటి వారి ఆర్థిక తోడ్పాటు కారణాలు గ్రంథావిష్కరణలు ఎక్కువ కావడంతో బుద్ధవిజయం, బుద్ధజయంతి, (అద్దంకి కేశవరావు గారివి) భగ్వాన్‌ గారి ''చంద్ర వర్షం'' వంటి ఆవిష్కరణ సభలు విడిగా పెడుతున్నాము.

మిత్రుడు పృథ్వి తన మామగారి పేరు మీదుగా అందిస్తున్న సాహితీపురస్కారాలు సంస్థకు మరింత శోభను తెచ్చిపెడుతున్నాయి. సుబ్బరాజుగారి నిర్యాణానంతరం కాత్యాయనశర్మగారు గౌరవాధ్యక్షులుగా కొనసాగారు. వారూ కాలధర్మం చెందారు. మా అధ్యక్షులు పి.హరిహరదేవాంశరాజు గారు మంచి ఉత్సాహంతో సంస్థను నడిపిస్తున్నారు. ఇంటింటికీ తిరిగి అమ్మాయి పెళ్లి పిలుపులందజేసినట్లు కళా సాహితి ఆహ్వానాలివ్వకపోతే నాకు తృప్తిగా వుండదు. వచ్చిన వారినందరినీ నల్లా మాస్టారు స్వాగతించగా, నేను భుజంమీద చెయ్యేసి స్పర్శానందం పొందుతుంటాను. కళాసాహితి కొత్తపేటకే పరిమితం కాకుండా స్వాతంత్య్ర స్వర్ణోత్సవాలను చెరుకు మిల్లిలో నిర్వహించి, కవి సమ్మేళనాలకు రానూ పోనూ కవులను చేర్చే ఏర్పాటు చేసింది. జి.పెదపూడిలో సుబ్బరాజుగారు నిర్మించిన రైతు కుటీరంపై ద్వానా శాస్త్రి గారితో కవిత్వంలో రైతు 'ఉపన్యాసం' కవి సమ్మేళనం ఏర్పాటు చేసింది.

2013లో మా సంస్థ రజతోత్సవాలను జరుపుకున్నప్పుడు మా సభ్యులు, అభిమానులు భారీఎత్తున ఏర్పాట్లు చేసి, నాకు సప్తతి నిర్వహించడం, నాపై ప్రత్యేక సంచిక తేవడం నా జీవితంలో మరుపురాని మధుర ఘట్టం. ఇప్పటివరకూ నేను తెచ్చిన మూడు కవితా సంపుటాలు, రెండు సమీక్ష, విమర్శ గ్రంథాలు కళాసాహితి కార్యక్రమాలలోనే జరగడం విశేషం. ఆయా గ్రంథాల ముద్రణ భారం వహించిన గూటం స్వామికి నేను సర్వదా కృతజ్ఞుణ్ణి.

ముప్పై ఒక్క సంవత్సరాలుగా కళాసాహితిని నడపడం నా ఒక్కడి వల్లనే కాలేదు. ఏడు జిల్లాలనుండి కవుల రాక ఇచ్చిన ఉత్సాహం వల్ల, మా అధ్యక్ష, కార్యవర్గ సభ్యుల వల్ల, ఇంతకాలం వేదిక నిచ్చిన రోటరీ క్లబ్‌ సహకారం వల్ల సాధ్యపడింది. కేశవరావు మాస్టారి శతజయంతి సందర్భంగా ఈ ఉగాదికి వారి అబ్బాయి బుద్ధుడు మాస్టారికి అభినందనలు. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా క్రమం తప్పకుండా వస్తున్న, కాకినాడ, యానాం, ముమ్మిడి వరం రాజమండి, అమలాపురం, కోనసీమలోని ఇతర ప్రాంతాల కవులకు అభినందనలు. కాకినాడలో సాహితీ స్రవంతి వచ్చిన తర్వాత కవులకు మరింత ఊపు వచ్చింది. వారు వాహనాలపై తరలివస్తున్నారు.

అద్దేపల్లి వారితో నాకున్న నలభై ఎనిమిదేళ్ల సహచర్యం వల్ల ఆయన 27 సంవత్సరాలు ఏకధాటిగా కవిసమ్మేళనాలను, సాహితీ సభలను నిర్వహించారు ఆయన దూరమవడం వ్యక్తిగతంగా నాకు, సంస్థగా కొత్త పేట కళాసాహితికి, రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నడుస్తూ వున్న ఎన్నో సాహితీ సంస్థలకు తీరనిలోటు. ఇది ఒక నిత్య యౌవనుడి అకాలమరణం.

సుబ్బరాజుగారి కారణంగానే మహాకవి మధునాపంతుల సత్యనారాయణ శాస్త్రి, రచయిత మహీధర రామమోహనరావు, డా|| బెజవాడ గోపాలరెడ్డి, కాళోజి, ఆరుద్ర, వంటి ఎందరో పెద్దలు కళాసాహితిని దర్శించారు. ఇది చరిత్రల చరిత్ర