దళిత ముస్లిం అస్తిత్వ సంవేదనా కథలు

కాత్యాయనీ విద్మహే

భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం పౌరులుగా అందరూ సమానమే కానీ కులం వల్ల కొందరు, మతం వల్ల మరికొందరూ వివక్షకు, అవమానాలకు గురికావటం వర్తమాన విషాదవాస్తవం. దీనికి నగ్న సాక్షులు ఈనాటి సమాజంలో దళితులు, ముస్లిములు. ప్రతికూల మతాధికార భావజాల వ్యవస్థలను, నిర్మాణాలను ధిక్కరిస్తూ దళిత ముస్లిమ్‌ మానవ అస్తిత్వాలు కొత్త శక్తితో మేల్కొంటున్న సమయం ఇది. ఈ నేపథ్యంలో దళిత ముస్లిమ్‌ జీవిత సంఘర్షణలను చిత్రించిన కథల పరామర్శ ప్రస్తుతాంశం. ఈ వ్యాసరచనకు నమూనాగా స్వీకరించిన కథలు 2013 సంవత్సరంలో వచ్చినవి.
భిన్న సామాజిక రంగాలలో, భిన్న సందర్భాలలో కులం నిర్ణాయక శక్తి అయి మనుషులను విడదీస్తూ, శాసిస్తూ నిర్వహిస్తున్న పాత్ర పట్ల క్రోధం వస్తువుగా కథలు రాసిన వాళ్ళలో  జూపాక సుభద్రను, పసునూరి రవీందర్‌ను ముందుగా పేర్కొనాలి.
జూపాక సుభద్ర రాసిన కథలు మూడు. మీరెట్ల వెజ్జులు (మే)  కలమ్మ కలకలం (భూమిక, జూన్‌) మా అయ్య (అక్టోబర్‌) ఉద్యోగం చేసే చోట ఆహారపుటలవాట్ల పట్ల అసహన రూపంలో వ్యక్తమయ్యే కుల వివక్షను మొదటికథలో చిత్రించింది. వరంగల్‌ మారుమూల వూరి నుండి హైదరాబాదులో ఉద్యోగానికి వెళ్ళిన యువతికి మధ్యాహ్నం కలిసి భోజనం చెయ్యటానికి మంచి మిత్రులు దొరకక పోవటం ఇందులో సమస్య. ఆమె పనిచేసే ఆఫీసులో మహిళలు చాలామందే వున్నా కలిసి లంచ్‌తినే సన్నిహితులైన ఏ మహిళా గ్రూపు ఆమెను తమలో చేర్చుకోలేదు. ఎందుకని అన్నది ఆమె ప్రశ్న. తన పట్ల అంటరానితనమేదో వాళ్ళు అమలు చేస్తున్నారన్నది ఆమె అనుభవం. తాను మాంసాహారం తింటుందని వాళ్ళు వెలివేస్తున్నారని, తాను తెచ్చిన చిక్కుడు కాయ కూర కూడా తినటానికి వాళ్ళు సిద్ధంగా లేరని తెలిసి వచ్చినపుడు - ఆమె ఆత్మగౌరవ ప్రకటనకు చేసిన పనులు రెండు. ఒకటి పశువుల పాలను తాగుతూ వాటి నుండి వచ్చే పెరుగును, నెయ్యిని తినే వర్గాలు వెజిటేరియన్లు ఎట్లవుతరని ధిక్కరించి ప్రశ్నించటం. రెండవది నేను తెచ్చిన కూర మీ కెంత అంటరానిదో మీ కూరలు కూడా నాకంత నిషేధించవలసినవే అని తన ప్లేట్లో వాళ్ళేసిన కూరలను చెత్తబుట్టలో పారెయ్యటం. ఒక రకమైన ఆహారపుటలవాట్లు గొప్పవిగానూ మరొక రకమన ఆహారపుటలవాట్లు హీనమైనవిగానూ చూచే అహంకార ప్రవృత్తికి చెంపపెట్టు వంటి కథ ఇది.

మీరెట్ల వెజ్జులు కథలో సామాజిక రంగాలలో కుల వివక్షా సంస్కృతిని విమర్శకు పెట్టిన సుభద్ర ''కలమ్మ కలకలం'' కథలో రాజకీయ రంగంలో వివక్షపై ధ్వజం ఎత్తింది. దళిత మహిళ గ్రామసర్పంచ్‌ అయితే ఆమె అధికారాలు చలాయించే గ్రామదొరలు, ఆమె పదవికి గౌరవమిచ్చి మాట్లాడలేని హీనస్థాయిలో వున్న ప్రభుత్వాధికార వ్యవస్థ - రెండూ దళిత మహిళల ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీస్తునే వున్నాయి. కులం, ధనం రెండే మనిషికి విలువను తెచ్చిపెట్టే ప్రమేయాలైన వ్యవస్థలో దళిత మహిళ ధర్మాగ్రహం ఎలా వుంటుందో ఈ కథల్లో చూపింది సుభద్ర. దళిత కులానికి చెందటం, కూలి చేసుకొని బతకాల్సిన పరిస్థితి. రెండూ సర్పంచ్‌గా ఊరికి పెద్ద అయినా తన పెద్దరికానికి అవరోధం అవుతున్నాయని గుర్తించిన దళిత మహిళా సర్పంచ్‌ కలమ్మ అంబేద్కర్‌ యువజన సంఘాన్ని కలుపుకొని తనను అవమానించిన ఎస్‌ఐ పై యుద్ధం ప్రకటించటం సృష్టించిన కలకలమే ఈ కథ.

పసునూరి రవీందర్‌ రాసిన రెండు కథలు మీసాలోడు (ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం) , గోవర్ణం (సారంగ నవంబర్‌ 13), స్నేహితుడి ఇంట్లో పెళ్ళికి  గ్రామానికి వెళ్ళి పెళ్ళి భోజనాల ఏర్పాటులోనూ నిచ్చెనమెట్ల కులవ్యవస్థ పద్ధతిని అమలు చేస్తూ పెత్తనం చేసిన మీసాలోడి వ్యవహారం చూచి ఆ క్రమంలో భోజనానికి తన వంతు ఎప్పుడొస్తుందో తెలియక తినకుండానే వెనుదిరిగి వచ్చిన దళిత యువకుడి అనుభవం మీసాలోడు కధాంశం. ఊరందరి వ్యవహారాలలో ఊరిదొరల పెత్తనం, దళితుల పట్ల చిన్నచూపు,  తిరస్కారం దళితుల ఆత్మగౌరవాన్ని దెబ్బతీసే విధంగా గ్రామీణ సామాజిక సంస్కృతిలో సజీవంగానే వుండటం పట్ల వేదన ఈ కథలో కనబడుతుంది. దళితుల పైననే కాదు ఈ పెత్తన వ్యవస్థ బహుజనులనూ అవమానించేదిగానే వుందని, దానిని ఎదిరించలేని నిస్సహాయత గురించి కూడా ఆలోచించాలని ఈ కథ సూచిస్తుంది.

మనువాదం ఆధునిక సాంకేతిక యుగంలోకి, వ్యాపార సంస్కృతిలోకి ప్రవేశించిన సామాజిక దుర్మార్గంపై విమర్శగా వచ్చిన కథ గోవర్ణం. స్వంత ఇంటి గురించి కలలు కంటూ వాయిదాల పద్ధతిలో స్థలం కొనుక్కోవాలని గోవర్ణభూమి వెంచర్స్‌ ఆఫీసుకు వెళ్ళిన దళిత యువకుడికి ఎదురైన అనుభవం - బ్రాహ్మణులకు తప్ప వేరే వారికి అక్కడ స్థలాలు అమ్మరని తెలియటం, కార్పొరేట్‌ సంస్కృతిలోకి కూడా మనువు కొత్తరూపంలో ప్రవేశించటంగా దానిని వ్యాఖ్యానిస్తాడు కథకుడు.

అగ్రవర్ణ ఆధిపత్యం నిమ్న కులాల ఎదుగుదలకు అవరోధం అవుతున్న పరిస్థితిని చిత్రించిన కథ బిరుసు సురేష్‌బాబు రాసిన రాతిగుండె (కుల నిర్మూలన, మార్చి-ఏప్రిల్‌) అంటరానితనం నేరం అని రాజ్యాంగ నైతికతను నేర్పుతున్న సమాజంలోనే అంటరాని తనాన్ని పాటించే పెద్దల వైఖరి పిల్లలను ఎంత ఘర్షణకు లోను చేసి గాయపరుస్తుందో చూపిన కథ దీపిక ఉపులూరి రాసిన దమయంతి.

కుల సమస్య వివాహానికి అడ్డుకావటం సమాజంలో వున్నదే. క్రైస్తవులలో కూడా కులవ్యవస్థ వివాహ విషయంలో ఒక అభ్యంతరకరమైన  అంశంగా మొనతేలటాన్ని చిత్రించిన కథ షర్మిళ... ఓ జీవితకాల ఊర్మిళ (మేరి, నెలవంక, నెమలీక, జ్యేష్ఠ) కులాంతర వివాహాలలో పిల్లలకు తల్లి కులమో, తండ్రి కులమో కావాలా అన్న ప్రశ్నకు భర్త నుండి విడిపోయిన భార్యకోణం నుండి చర్చకు పెట్టిన కథ కె. సుభాషిణి రాసిన 'నాణెంకు మరోవైపు' (విహాంగ,  ఫిబ్రవరి)

దళితులలోకెల్ల మరింత బాధితులు సఫాయి పని

వాళ్ళు. చెత్తను ఎత్తిపోసే మున్సిపాలిటీ సపాయి కార్మికుల ఆత్మ గౌరవాన్ని కాపాడటమంటే చెత్తను వేరు వేరు కవర్లలో పోయటమేనంటాడు గుమ్మడి రవీంద్రనాధ్‌ ఆత్మగౌరవం ఒక సంచిలో... (నవ్య, ఫిబ్రవరి) అనే కథలో.

ముస్లిముల జీవన సంఘర్షణలు వస్తువుగా వచ్చిన కథలు తక్కువే. మతం మానవ సంబంధాల నిర్ణాయక శక్తి అయినప్పుడు ద్వేషం జడలు విప్పుకొని మనుషులను

పిచ్చివాళ్ళుగా, గుడ్డివాళ్ళుగా మార్చి విధ్వంసానికి కారణమవుతుంటుంది. వి. చంద్రశేఖరాచారి ముసుగు (నవ్య, జనవరి 16) కథకు వస్తువు అదే. హిందూ ముస్లిముల మధ్య నిత్యజీవితంలో స్నేహాలున్నాయి. ఒకరి క్షేమం పట్ల ఒకరికి పట్టింపు వుంది. కానీ ముస్లిమ్‌లు హిందువులూ రెండు పక్షాలుగా చీలి దాడులు చేసి, చంపుకొనే సందర్భాలలోనే సమస్య. అవి ఎవరి ప్రయోజనాల కోసం ఎవరు ప్రేరేపిస్తే జరిగేవో కారణాల సూచన లేదు. కానీ హిందువులు తాను ముస్లింనని గుర్తించి చంపటానికి వస్తున్నప్పుడు పారిపోతూ రక్షణకై దొరికిన కాషాయవస్త్రాలు ధరించి వారి నుండి తప్పించుకొన్న మనిషిని ఆ కాషాయ వస్త్రాల మూలంగా హిందువుగా భావించి ముస్లిములే చంపటం అనే ఒక సంఘటనాత్మక కథనం ఇది.

పి. రాజ్యలక్ష్మి ఉట్లసంభాల వీధి (విహంగ, మార్చి) అనే కథలో ఎవరి మీద ఆధారపడకుండా, ఏ కొడుకు ఇంటికీ వెళ్ళకుండా తన జీవితం తాను స్వతంత్రంగా గడుపుతూ ఆ వీధిలోని ఇళ్ళన్నింటికి హిందూ ముస్లిం భేదం లేకుండా వెళ్ళగలిగిన వాళ్ళ మనిషిగా మెసల గలిగిన వ్యక్తిత్వం కలిగిన వృద్ధ ముస్లిం స్త్రీ అనుభవాన్ని చిత్రించింది.

మిగిలిన ఏడు కధలూ ముస్లిం రచయితలు రాసినవే. హిందువులు ముస్లిం అమ్మాయిని పెంచుకొనటం వస్తువుగా హానీఫ్‌ రాసిన కథ అల్విదా (ప్రజాసాహితి, జూన్‌). తల్లి మంచాన పడ్డప్పుడు కన్న కూతురు నిర్లక్ష్యం చేసినా పెంచిన బిడ్డ అన్నీ తానై చేయటాన్ని చిత్రించి మనుషుల మధ్య ప్రేమకు, బాధ్యతకు మతం అడ్డం కాదని చెప్పాడు రచయిత.

సయ్యద్‌ సాబిర్‌ హుసెన్‌ రాసిన నీకినాకి (ప్రజాసాహితి, ఆగస్టు) కథ సాహిత్యరంగంలో అన్యమతస్థులుగా చివరి అంచులకు నెట్టవేయబడుతున్న ముస్లిముల ఆందోళనను ప్రతిఫలించింది.

ముస్లిం జీవిత సంవేదనలను విస్తృతంగా కథలుగా రాస్తున్న వ్యక్తి స్కైబాబ. అతను రాసిన కథలు మూడూ వైవిధ్య భరితమైనవి. మిస్‌ వహీదా ఒక భగ్న ప్రేమకథ (ఆంధ్రజ్యోతి, ఆదివారం, మే 26) మిస్‌వహీదా మిస్‌ వహీదా కాదు, మిసెస్‌ వహీదానే. ఆమెది భగ్న ప్రేమ కాదు. భగ్నమైన జీవితం. ప్రేమలేని జైలు జీవితం. ప్రేమరాహిత్య పేలవ జీవితంలో ప్రేమలతను అల్లుకొనటానికి ఆమెకు దొరికిన అవకాశం  కథకుడు ఎవరికో చేయబోయిన ఫోను తనకు రావటం. మాట  కలిపిన స్నేహబలంతో ఆరునెలలు జీవితాన్ని లాగగల ఆశను, ఆసరాను పొందగలగటం.

వహీదా జీవితాన్ని, ఆ జీవితంలోని ఆశను, ఆశాభంగాలను ఆకాంక్షలను, వైఫల్యాలను పరదాలు తొలగించి చూపే వ్యక్తి నేను అని ఉత్తమ పురుషలో తన అనుభవాన్ని చెప్పిన నిసార్‌. అతను ఆరు నెలలకు పైగా ఆమెతో ఫోనులో నిత్య సంభాషణ చేశాడు. పెళ్ళి గురించిన ఆమె కలలను, దాంపత్య సంబంధాల గురించిన ఆమె ఆలోచనలను పంచుకొన్నాడు. అలాంటి ఆమె నుండి ఫోన్లు ఆగిపోతే ఎందుకు ఆగిపోయాయో తెలుసుకొనటానికి పోకుండా వుండలేనంత ప్రభావితం చేసింది వహీదా అతనిని.  తీరా వెతుక్కొని వెళ్ళేసరికి వహీదా ఆత్మహత్య చేసుకొని మరణించిందని తెలియటంతో  నిసార్‌తో పాటు పాఠకులకీ కూడా ఒళ్ళు కంపించిపోతుంది. కళ్ళల్లో నీళ్ళు సుళ్ళు తిరుగుతాయి.

పెళ్ళయి  పిల్లల తల్లి అయిన వహీదా పెళ్ళికానట్లు, నిసార్‌పై ఆశ వున్నట్లు ఎందుకు మాట్లాడింది? అంటే ఆ పెళ్ళిలోని ఊపిరాడని తనం నుండి, ఒకింత గాలి కోసం, వెలుతురు కోసం తడుములాటలో భాగంగా మాట్లాడింది. నిత్య నిర్బంధ హింసామయ సాంసారిక జీవితాన్ని అనుభవిస్తూ అది తన అక్క అనుభవంగా చెప్తూ తానింకా తనను అర్థం చేసుకొని లాలించి ప్రేమించే సహచరుడి గురించి కలలు కనే ఊహాశక్తి బలంతో బతికింది. ఊహాల్లో బతకటాన్ని కూడా అసాధ్యం చేసిన కఠోర జీవిత వాస్తవాలు ఆమెను ఆత్మహత్యవైపు నెట్టాయి. లైంగిక నియంత్రణ, కదలికల మీద నిషేధం, మనసుతో ప్రమేయం లేని దాంపత్య సంబంధాలు, నిరాకరించబడిన మానవ హక్కులు స్త్రీలందరికీ సమానమే అయినా, అలాంటి సందర్భాలలో ఇల్లే వాళ్ళ పాలిట జైలు అయినా ముస్లిం స్త్రీల విషయంలో అవి రెట్టింపు ప్రభావాన్ని వేస్తాయి. ఆలోచనలు, అభిప్రాయాలు, సృజన శక్తులు అన్నింటినీ మెదడులోనే మనసులోనే కప్పి పెట్టుకొనటంతోపాటు శరీరాన్ని బురఖా కింద కప్పి పెట్టుకొనవలసిన స్థితిలో వాళ్ళున్నారు. బురఖాతో ప్రపంచం నుండి వేరుపడి, ప్రపంచంతో సంబంధం లేని వాళ్ళుగా చేయబడిన ముస్లిం స్త్రీల భగ్న ఆకాంక్షలను, జీవితేచ్ఛను మిస్‌ వహీదా కథ ద్వారా శక్తిమంతంగా బయటపెట్టాడు స్కైబాబ.

స్కైబాబ రాసిన మరొక కథ లతీఫ్‌ మియా శాస్త్రం.  (బతుకమ్మ డిసెంబర్‌15). ముస్లింలు ఆవు మాంసం తినటం నేరంగా చూడబడుతూ మెజారిటీ హిందూ సమాజం నుండి వాళ్ళను పరాయీకరిస్తుంది. ఆవుమాంసం తినటంలోని ఆర్థిక కారణాలను విప్పిచెప్పటంతోపాటు ఈ కథలో స్కైబాబ దళిత బహుజన కులాలతో ముస్లిములకు వుండే స్నేహ సంబంధాల గురించిన గ్రామీణ జీవిత పార్శ్వాన్ని కూడా చూపించాడు. లతీఫ్‌మియా ఊరందరి కష్టసుఖాలు పంచుకొంటూ తలలో నాలుక అయినవాడు. అయితే కూతురి పెళ్ళి సందర్భంగా గొర్రెలనో, కోళ్ళనో కోసి వూరందరికీ విందు చేయగల ఆర్థిక స్థోమత లేనివాడు. తన ఇంట్లో విందుకోసం ఉవ్విళ్ళూరుతున్న ఊరివాళ్ళను స్వచ్ఛందంగా రాకుండా చేయటానికి అతను ఎన్నుకొన్న మార్గం చవకగా దొరికే ఆవు మాంసంతో పెళ్ళి విందు వెళ్ళదీయటం. అతని బహుజన కులాల స్నేహితులు, అతనిలాగే పేదరికం బరువు తెలిసిన స్నేహితులు అతని సమస్యను తమ సమస్యగా బాధ పడగలిగినవాళ్ళు అతనికి ఆసరాగా నిలబడటం ఈ కథలోని మానవీయ సౌందర్య ప్రకర్ష.

ముస్లిములు, దళితులు, బహుజనులు బ్రాహ్మణీయ మనుధర్మం వల్ల సమానంగానే పీడితులు, బాధితులు కనుక వాళ్ళ మధ్య ఐక్యతను సంభావించాడు స్కైబాబ. లతీఫ్‌మియా కథలో లతీఫ్‌మియాకు గ్రామీణ బహుజనులకు మధ్య చూపిన అన్యోన్యత అతని ఆదర్శం. అలాగని అతను వాస్తవాలను విస్మరించలేదు. ఆదర్శం ఆచరణ రూపం తీసుకొనే క్రమంలో పరిష్కరించుకోవలసిన సమస్యల గురించి కూడా అతనికి అవగాహన వుంది. ఆ అవగాహన నుండి వచ్చిందే 'అంటు' కథ (సారంగ, వెబ్‌ పత్రిక, డిసెంబర్‌ 26) ముస్లిముల అమ్మాయి దళిత అబ్బాయిని ప్రేమించి పెళ్ళి చేసుకోవాలనుకొన్నప్పుడు వచ్చే సమస్యలు, సంఘర్షణ ఈ కథకు వస్తువు. అబ్బాయి ముస్లిములలోకి మారితే ఆమోదిస్తామనే అమ్మాయి వైపు వారి ప్రతిపాదనలను మతం మార్చుకొంటే దళిత రిజర్వేషన్‌ కోల్పోవటం, తీవ్రవాదులుగా హిందూ సమాజపు అనుమానానికి ఎరకావటం, జరుగుతుందనే అబ్బాయి తరపువారి ఆందోళనలను ఒక అభ్యుదయ ముస్లిమ్‌ అధ్యాపకుడి కోణం నుండి చర్చలోకి తెచ్చాడు స్కైబాబ.

భారతీయ సమాజంలో ముస్లిములను పరాయీకరించి చూచే ఒక వికృతి మానవ సంబంధాలలో సృష్టిస్తున్న ఒత్తిడి, హింస వస్తువుగా  వచ్చిన రెండు కథలు - వేంపల్లె షరీఫ్‌ రాసిన అమ్మబొమ్మ (ఆంధ్రజ్యోతి ఆదివారం, మార్చి 17) అఫ్సర్‌ రాసిన 'సాహిల్‌ వస్తాడు' (ఆంధ్రజ్యోతి, ఆదివారం, మే 26) తెలుగు వర్ణమాల పుస్తకంలో 'అ' అనే అక్షరాన్ని అమ్మబొమ్మ సహాయంతో నేర్పించే పద్ధతి విస్తరించిన కధ అమ్మ బొమ్మ. అక్షరానికి అమ్మ మాటకు దగ్గర సంబంధాన్ని భావన చేసే హృదయపు మెత్తదనం, అమ్మ అనే మాటకు, అమ్మ రూపానికి వుండే పిల్లలను ఆకట్టుకొనే శక్తి. చదువు కూడా అమ్మ లాంటిదే అన్న తర్కం - వీటి మీద అంచెలంచెలుగా కధను నిర్మించుకొంటూ పోయి అమ్మ బొమ్మ వున్న తెలుగు వర్ణమాల విషయంలో పక్కింటి అమ్మాయితో కొడుకు గొడవ పడిన  సందర్భంలో హిందూ ముస్లిమ్‌ వైరుధ్య వాస్తవంలోకి ఒక తండ్రి కళ్ళు తెరుచుకొనటంతో ఈ కధ ముగుస్తుంది.

వర్ణమాల పుస్తకంలో 'అ' అనే అక్షరానికి గీసే అమ్మబొమ్మకు బొట్టు వుంది. ఆ బొట్టుతో నిమిత్తం లేకుండా అన్ని మతాల వాళ్ళు అక్షరమైన అమ్మలో తమ అమ్మలను, తమ బాల్యపు ముద్దు మురిపాలను చూసుకొన్నారు. ఆ జ్ఞాపకాలే హృదయంలో మోస్తున్నారు. ఆ కాలం పోయి హిందూ ముస్లిం తేడాలను పిల్లల మెదళ్ళకు కూడా ఎక్కించే కాని కాలం వచ్చింది. దాని ఫలితమే వర్ణమాల పుస్తకంలోని అమ్మ బొమ్మ విషయంలో ఆటలాడుకొనే వయసు చిన్న పిల్లల మధ్య వివాదం రావటం 'అ' అనే అక్షరానికి వర్ణమాల పుస్తకంలో వున్న అమ్మ బొమ్మలో అమ్మ తన అమ్మే కాని సాహిల్‌ వాళ్ళమ్మ కాదన్నది పొరుగింటి అమ్మాయి వాదం. ఆ బొమ్మలోని అమ్మకు బొట్టు వుంది. తమ అమ్మకు బొట్టు వుంది. అందువల్ల ఆమె తన అమ్మ మాత్రమే. సాహిల్‌ వాళ్ళమ్మకు బొట్టు వుండదు కనుక బొట్టు వున్న ఈ బొమ్మలోని అమ్మ వాడి తల్లి కాదు అన్నది ఆ పిల్ల తర్కం. ఈ కొత్త విష పరిణామాల పట్ల ఉత్తమ పురుషలో తన ఆలోచనలను, అనుభవాన్ని కధనం చేస్తున్న సాహిర్‌ తండ్రి ఆందోళనను మన అందరిలోకీ కూడా ప్రవహింపచేస్తుంది ఈ కధ.

వర్తమాన హిందూ సమాజ రాజకీయాలలో స్వదేశంలోనే శత్రుదేశపు మనుషులుగా, ఉగ్రవాదులుగా ముస్లిం యువత అనుమానితులుగా చూడబడుతున్న విషాద సందర్భాలను, హిందూ యువత, కోణం నుండి వ్యాఖ్యానించిన గొప్ప కధ 'సాహిల్‌ వస్తాడు'.

ముస్లిం తీవ్రవాద సంస్థలకు, పాకిస్థాన్‌కు దేశీయ ముస్లింలకు బాధ్యులుగా చూసే దృష్టి, అనుమానితుల జాబితాలో చేర్చే రాజకీయం ఒక అంతర్జాతీయ కుట్రలో భాగంగా విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో 2013 ఫిబ్రవరి 21న హైదరాబాదులో జరిగిన బాంబు పేలుడు ఘటనానంతర పరిణామ చిత్రణగా అఫ్సర్‌ రాసిన కథ 'సాహిల్‌ వస్తాడు.

ఒకానొక ఆదివారం కనిపించకుండా పోయిన సాహిల్‌ గురించి వెతుకులాట ఈ కథంతా. వెతుకులాడింది ఎవరు? అతనికి ఇంటర్మీడియట్‌ చదువుతున్న రోజుల నుండి అత్యంత ఆత్మీయమిత్రులు రాము, ఫణి, ఉత్తమ పురుషలో కధ చెప్పే పాత్ర రాము. పెళ్ళిళ్లు, ఉద్యోగాలు, పది పన్నెండేళ్ళ పిల్లలు. అయినా ప్రతి ఆదివారం సాయంత్రం చాయ్‌ మహల్‌లో కలిసి కబుర్లు చెప్పుకొనే స్నేహం వాళ్ళది. కుటుంబస్నేహాలు విస్తరించి బలపడిన స్నేహం వాళ్ళది. కనిపించకుండా పోయిన సాహిల్‌ గురించిన వెతుకులాటలో ఎదురైన అనుభవాలతో నలిగి, వేదన పడిన రాము కోణం నుండి ఈ కథలో కనబడకుండా పోయిన సాహిల్‌ అర్థం అవుతాడు. రాజ్య స్వభావమూ అర్థం అవుతుంది.

సాహిల్‌ ఒక సున్నితమైన మానవుడు. మిత్రులను, హాసీనాను, రాము కూతురు తితిలీని ఎవరిని ప్రేమించినా హృదయమంతా ఇచ్చి ప్రేమించిన వాడు స్నేహాన్ని అభిమానాన్ని ఆరాధనను, వాత్యల్యాన్ని సదా తాజాగా నిలుపుకొనేవాడు. ప్రేమతో బాధ్యతతో జీవించటానికి తన మతధర్మం నుండి విలువలను స్వీకరించినవాడు. అలాంటి సాహిల్‌ ఆ మిత్రులను, ఆ భార్య పిల్లలను వదిలి పోయేట్లు వెంట తరిమిన శక్తి ఏమిటి? ముస్లిముల పట్ల భారతీయ సమాజంలో పెరుగుతున్న అసహనం. పనిగట్టుకొని దానిని పెంచుతూ ప్రచారం చేస్తున్న రాజ్యం. సాహిల్‌ కనబడటం లేదని రాము, ఫణి, సాహిల్‌ భార్య హాసీనాను తీసుకొని పోలీసు స్టేషనుకు వెళ్ళినపుడు ఎదురైన అనుభవం చెప్పిన సత్యం అది.

సాహిల్‌ పేరు వినగానే స్కూల్‌ ఇన్‌స్పెక్టర్‌ గొంతులో ప్రతిధ్వనించిన వెటకారం, ముస్లింతో హిందువులకు స్నేహమేమిటన్నట్లు చూచిన చూపు, ముస్లింకు అతనిచ్చిన నిర్వచనం చేసిన హెచ్చరికలు - ముస్లిములు అయినందుకు సాహిల్‌ వంటి యువకులు ఎంతమంది ఎన్ని అవమానాలు, అనుమానాలు, అనుభవించటానికి వీలుందో స్పష్టం చేస్తాయి.

''ఈ లోకం ఎలాంటిదో ఎంత చెప్పినా నీకు తెలియదు.

సీతాకోక రెక్కల మీది హరివిల్లుని తుడిచేస్తుంది

అవేవో కృత్రిమ రంగుల్ని చెక్కుతుంది

పడమటి సంధ్యకు నెత్తురు పూసి రక్తపాతం అంటుంది

అనుమానాలూ అవమానాలూ సందేహాలూ సంశయాలూ

దీని ఒంటినిండా

తుడిచెయ్‌ శుభ్రంగా ''

 - రామూ గుర్తు చేసుకొన్న సాహిల్‌ పాడిన ఈ గజల్‌ ఆ విధమైన హింసలో అతనెంత గిలగిలలాడాడో, అబద్ధాలతో కలుషితమవుతున్న లోకపు పరిశుద్ధత కోసం ఎంత తపించాడో స్పష్టమవుతుంది. ఈ నేపధ్యంలో  అతను అనుమానితుల జాబితాలో మాయం చెయ్యబడ్డాడా లేక అనుమానాన్నే నిజం చెయ్యాలన్న కసిని పెంచుకొన్నాడా? అసలు తిరిగి వస్తాడా అన్న అనేకానేక ప్రశ్నలు కలుగుతాయి. ఈ క్రమంలో ధ్వంసమయ్యే జీవితాల, మానవత్వాల పునరుజ్జీవనం సాహిల్‌ ఆకాంక్ష.

లోపల వొక సీతాకోక చిలక వుంటుంది

అదే తపనతో, అదే ప్రాణంతో

అది ఇంకో మృతదేహంగా మిగలకుండా

కల్మషం లేని ఏ మల్లెపూవు చేతులు

కాపాడుతాయో

ఏ లోతుగొంతులోని స్వచ్ఛమయిన పదాలతో అది

మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రాణం పోసుకుంటుందో

వొక్కొకసారి కాదు  చాలా సార్లు

ఇంకా కొనిసార్లు అది నువ్వు కూడా '' - సాహిల్‌

పాడే గజల్‌ లోని విషాద సౌందర్యం ఆ ఆకాంక్షే. మతాలకు అతీతంగా మానవాత్మ పునరుజ్జీవనానికి మనిషి చెయ్యాల్సిన యుద్ధం. దానికి తోటి మనిషి నుండి అందాల్సిన సహాయం ఇందులో ధ్వనిస్తాయి. సీతాకోకచిలక ఈ కధలో ప్రారంభం  నుండి ముగింపు వరకు ముస్లిం అస్తిత్వానికి ప్రతీక. ఆ ప్రతీకకు మానవ రూపం సాహిల్‌ పెట్టుకొన్న ముద్దుపేరుతో పిలవబడే రాము కూతురు తీతిలీ. మమత తప్ప మతం తెలియని ఆ పాప ఇచ్చే భరోసా ఈ కధకు జవం. జీవం.