అద్దేపల్లి కవిత్వంలో ప్రపంచీకరణ ప్రస్తావన

విశ్లేషణ

- ఎస్‌.ఆర్‌. పృథ్వీ = 9492704750

1960 దశకం నుండి నిరంతర చైతన్యశీలిగా ప్రజల పక్షాన నిలబడి 2015 సంవత్సరం చివరి వరకు అక్షర గొంతుక వినిపించిన ప్రజాకవి డా||అద్దేపల్లి రామమోహనరావు. ప్రజా పక్షం వహించడమంటే, ప్రజల సమస్యలు అవగాహన చేసుకొంటూ, వాటి చిక్కుముడులను ప్రజల ముందు విప్పి చెప్పటం. ఆ బాధ్యతను జీవితానికి ముడివేసుకున్న కవి అద్దేపల్లి.
అనేకానేక సామాజికాంశాల మీద దృష్టి సారించిన అద్దేపల్లి, మినీ కవితను ప్రోత్సహించటం, యువతను కవులుగా మలచటంతో పాటు స్త్రీవాదం, దళితవాదం వంటి వాటిని సమర్థించటం, సంఘ వ్యతిరేకతల మీద అక్షర పోరు సలపటం వంటి వెలుగురేఖలెన్నో వారి కలంలో కనిపిస్తాయి. వీటితో పాటు అద్దేపల్లి 1990వ దశకంలోనే ప్రపంచీకరణ నేపథ్యాన్ని పసికట్టి, భవిష్యత్తులో దాని పరిణామాల గురించి ఊహించారు.
అసలు ప్రపంచీకరణ అంటే ఏమిటి అని ప్రశ్నించుకున్నప్పుడు, ఒక పేద దేశంగాని, అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశంగాని సామ్రాజ్యవాదుల కబంధ హస్తాలలో చిక్కుకుపోవటం. ఎక్కడో ఉండి, వాడు ఇక్కడి పాలనను అజమాయిషీ చేస్తాడు. అదేమిటీ అనుకోవచ్చు. మనిషికైనా, దేశానికైనా అభివృద్ధి పథంలో నడవాలంటే, ఆర్థిక పరిస్థితి బాగుండాలి. అది పెట్టుబడిదారుడి చేతిలో ఉంటుంది. అందువలన, పెట్టుబడిదారుడు యావత్ప్రపంచాన్ని తన కనుసన్నలలో నిలుపుకుని వ్యవహరిస్తాడు.
ప్రజలు అనుకుంటూ ఉంటారు. ఈ ప్రభుత్వం మంచిది; ఈ ప్రభుత్వం చెడ్డది అని. అదంతా మనకున్న అపోహ; వట్టి భ్రమ. ఈ నాయకులు, పెట్టుబడిదారీ వర్గం చేతిలో కీలుబొమ్మలు. ఇది కనిపించని దృశ్యం. ఈ ప్రపంచీకరణలోంచి జనించే అనేక రూపాలను అద్దేపల్లి వారు ముందుగానే గమనించారు. చూచిన ప్రతి అంశం మీద తన అక్షర శరాన్ని ఎక్కుపెట్టి వదిలారు. ప్రజలను హెచ్చరించారు.
సంస్క ృతి పతనం కూడా ప్రపంచీకరణలో ఒక భాగమే అంటారు అద్దేపల్లి. సంస్క ృతిని కోల్పోతే జాతి తన అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయినట్లే అంటారు. ఈ దేశం గ్లోబలైజేషన్‌లో ఎలా యిరుక్కు పోతున్నదో అద్దేపల్లి అక్షరాల్లోంచి చూద్దాం.
''సముద్రం ఇప్పుడు/దేశ సంస్క ృతుల అక్రమ రవాణాల
వాహికగా మారిన జలయంత్రం'' అంటారు.
సముద్రమొక జలయంత్రంగా మారిపోయింది. దేశ సంస్క ృతుల్ని అక్రమ రవాణా చేస్తా ఉంది అంటారు. మానవ జాతి తలమీద అంతర్జాతీయ పాదముద్రల్ని పసికట్టే పనిలో ఉన్నారు కవి.
''డాలర్‌ బాట్‌తో బాదిన/ నిర్‌ నిషిద్ధ చిత్రవిచిత్రాల్ని/ చిన్న పెద్ద తెరల మీద/ వికెట్లన్నీ పడగొడుతున్నై/ వ్యాపారానికి పూర్వం ధర్మ వస్త్రాలైనా ఉండేవి/ఇప్పుడు బట్టలే లేవు'' అంటారు.
డాలర్‌ ఆధిపత్యంలోకి వ్యాపారం అడుగు పెట్టాక స్వేచ్ఛ పెరిగి, వంటి మీద దుస్తులు ఉన్నాయో లేవో గమనించే స్థితిని దాటిపోవడం దురదృష్టకరం.
విదేశీ సంస్క ృతీ ఛాయలు ఈ నేలమీద పడి ఇక్కడి సంస్క ృతి కళ్ళను పొడిచేస్తా ఉంది. అందుకే కవి ఆవేదన చెందుతారు.
''పెప్సీ షవర్లతో జలకాలాడి/ పిస్టల్‌ ప్రింటుల చీరల కట్టుకుని/ డాలర్‌ బిళ్ళ బొట్టు పెట్టుకుని/ పాప్‌ నడకల ఒయ్యారాలతో/ మాతృత్వాన్ని జారవిడుస్తున్న దేశానికి/ రేపు పుట్టబోయే పిల్లలందరూ/ చనుబాల తీపి తెలియని/ పిచ్చి చూపుల అమాయకపు శిశువులే!'' అంటారు కవి. పెట్టుబడిదారీ విష సంస్క ృతి అలల్లో ఈ దేశం అల్లల్లాడతా ఉంది.
డాలర్‌ సంస్క ృతి బహు చెడ్డది. డాలర్‌ అంటే ఒక క్రేజీ. ప్రపంచాన్ని తన గుప్పిట్లోకి లాక్కుని, జారిపోకుండా బిగిస్తున్న ఒక మాయ. అటువంటి డాలర్‌ చేస్తున్న విన్యాసాల గురించి కవి యిలా అంటారు.
'నేనెప్పుడు/ పేద దేశాన్ని గుడ్డి నమ్మకంతో/ ముంచి నంజుకునే డాలర్‌ హస్తాన్ని/ నేను, నేను కాని దాన్నిగా మార్చబడి/ స్వార్థ సుడిగుండాల/ నిలువెత్తు నీలి జలాల్లో పడుతున్న నీడని/ దోపిడీ వ్యాపారపు దుస్తుల్లో/ దేహమంతా/ వంకర్లు పోతున్న అభినయాన్ని/ భారతదేశం అమ్మగా పూజించే ప్రకృతిని/ కీలుబొమ్మగా చేసి/ అమ్మకానికి పెట్టగలను''
ఈ కాలంలో అడ్వర్‌టైజ్‌మెంటుకో ప్రత్యేక స్థానముంది. దేనినైనా యిట్టే ఆకర్షించగల రంగుల వల. దీనికి స్త్రీనే పెట్టుబడి. అటువంటి ప్రకటనల గురించి కవి యిలా అంటారు-
''గ్లోబల్‌ మార్కెట్‌ మేధావులందరూ
బుర్రలోని గుంజునంతటినీ
అదే పనిగా కంప్యూటర్లలో రుబ్బి
తయారుచేసిన అద్భుత అపూర్వ
కాక్‌ టెయిల్‌ బొమ్మ - అడ్వర్టయిజ్‌మెంట్‌!
ప్రపంచీకరణ నేపథ్యం స్త్రీ సౌందర్యాన్ని మార్కెట్‌గా మార్చేసింది. ఆ మార్కెట్‌లో ఏమి జరుగుతా వుందో కవి ఊహించి దాని గురించి యిలా అంటారు. -
'తిమ్మిరెక్కిన ప్రాణశక్తి మీద
సౌందర్యం మూర్ఛపోతుంది.
మరో దేశపు మట్టిలోకి
నాలోని మరకల ప్రపంచాలు
అక్కడి చేతుల మీదుగా గొడుగు విప్పుకుంటే
గ్లోబల్‌ మార్కెట్‌ నడి వీధిలో
స్త్రీత్వం తల వంచుకు నిలబడుతుంది
సౌందర్య హంతకి యైన వ్యాపారం
ఆమె తలపైన తన జండా కర్ర పాతిపెడుతుంది''
ప్రకటనలలో స్త్రీ అందాల్ని, అర్ధ నగత్వాన్ని బాహాటంగా పైకి లాగుతా ఉంది. ఈ సంస్క ృతి ఎక్కడి నుండి దిగుమతి కాబడింది.
''యాడ్స్‌ సాంకేతిక శాస్త్రీయ మిషతో
ప్రజల్ని మోసుకొస్తున్నై'' అంటారు.
''ఆవిడ పూజ చేసుకుని కాన్వెంటు కెళ్ళింది; అక్కడ పిల్లలకి పాటలు నేర్పుతూ ఒళ్ళూపాలి; ఏమిటీ పరాయీకరణ?'' అంటారు.
ప్రపంచీకరణకు వ్యాపారం ప్రశస్తమైన మార్గం. దానినే పెట్టుబడిదారుడు ఎంచుకున్నాడు. ఒక సందర్భంలో కవి -
''వాడు మన పోరు పడలేక పోతూ పోతూ
దేశం మెదడులో వ్యాపార విత్తనం నాటిపోయాడు.
ఏభైఏళ్ళుగా అక్కణ్ణుంచి
ఎరువులు పంపుతూనే ఉన్నాడు
వాడి సముద్రాల నీళ్ళతో
మన పాదు తడుపుతూనే ఉన్నాడు'' అంటారు.
అంతే కాదు;
''నా తోటలో నా చేతుల్తో పెంచిన మొక్కల వేళ్ళకి
సముద్రాల అవతల నించి తవ్విన వ్యాపారపు
పైపులైన్ల ద్వారా నీళ్ళందుతుంటే
నా జీవజలాలు పైపొరల్లోనే ఇంకిపోతుంటే
ఎలా కాలం భుజం తట్టేది?'' అని ప్రశ్నిస్తారు.
ప్రపంచీకరణ పేరు మీద మార్కెట్‌లోకి స్వేచ్ఛ ప్రవేశించింది. స్వేచ్ఛకి హద్దులుండవు. దోపిడీని అందంగా మలుస్తుంది. వినియోగదారుడిలో గర్వాన్ని పలికిస్తుంది. కవి గమనించిన ఒక అంశాన్నిలా చెబుతారు.
''ఇక మనుషుల్ని టంకశాలలోకి తోసి/ యంత్రాలలో తలలు దూర్చి/ శరీరాలు డాలర్లుగా బయటకి లాగుతారు./ స్త్రీ పురుషుల దుకాణాలు/ శరీరాల డాలర్లు ఇచ్చి పుచ్చుకుంటై/ దేశంలో గాలి నిండా శవాలు డిస్కో డాన్సులు చేస్తై/ కంప్యూటర్‌ సింహాసనాలు/ శ్రమకి దహనసంస్కారాలు జరుపుతై/ దేశంలో నీటి నిండా శవాలు శవాసనాలు వేస్తై/ హింసా కిరీట ధారి దేశాలు/ భారతదేశాన్ని పడుకోబెట్టి వృషణశోషణ చేస్తై'' పెట్టుబడి దేశాల ఆధిపత్యంలోకి వెళ్ళిపోయిన దేశం యొక్క దుస్థితి ఏ విధంగా ఉంటుందో చెప్పే ప్రయత్నం చేసారు కవి.
అందాల పోటీలకు స్త్రీని ఆకర్షింప చేస్తుందీ మారిన సంస్క ృతి. ''బొమ్మల కొలువులన్నీ/ అందాల పోటీలుగా/ వికృత రూపాంతరీకరణ పొందుతున్నై'' అంటారు.
దేశీయమైన సంస్క ృతి క్షీణించి, విదేశీ సంస్క ృతికి మనిషిని అలవాటు చేస్తుంది ప్రపంచీకరణ. కనపడని ఆకర్షణ యంత్రం యిది. మరో చోట కవి యిలా అంటారు -
'టీ.వీల గుండా లేత లేత అవయవాల్ని/ ఆచ్ఛాదనలు తొలగించి పోగులు పొయ్యడం శాంతికోసమే/ మొగుళ్ళ కౌగిళ్ళ నుండి/ వ్యాపార ప్రేమికుల కౌగిళ్ళలోకి తోసేసి/ వికృత లైంగికతతో కుటుంబాన్ని విదేశీయం చెయ్యడం శాంతికోసమే'' అంటారు. ఇవన్నీ ప్రపంచీకరణకి శాంతి కలిగిస్తై.
''వాడు చెట్టు కింద నించి/ నేలను లాగేస్తున్నాడు/
వేళ్ళు కోసెయ్యడానికి / కత్తిని ఝుళిపిస్తున్నాడు'' అంటారు.
నేలనే లాగేస్తే, చెట్టు ఉండదు. పంటలూ పండవు. ఈ దేశం యొక్క పచ్చదనాన్ని పిండి, పిప్పిచేసి, పచ్చదనంలోంచి పిండిన ధనాన్ని వాడు జేబులో వేసుకుంటాడు. చివరిగా
''నీ దేహంతోనే నీ దేహానికి/ మంట పెడుతున్న మార్కెట్‌ మధ్య/ నీ ప్రతిఘటన స్వరం/ తారాస్థాయికి చేరలేదు'' అంటారు.
నిన్ను వాడుకుంటూ, నీ నుండి వాడు డాలర్లు పోగేసుకుంటున్నాడు. వాడిని ప్రతిఘటించడం ప్రజలకి గాని, ప్రభుత్వానికి గాని చేత కావడం లేదు.
ఈ విధంగా ప్రపంచీకరణ ప్రభావంతో కనిపించకుండా దేశానికి, ప్రజలకి జరిగే కీడుని మూడు దశాబ్దాల క్రిందటే గుర్తించటం; దాని గురించి హెచ్చరికగా కవితాక్షర కాంతుల్ని సమాజం మీద చల్లటం అద్దేపల్లి చేసిన గొప్ప పని.
ప్రపంచీకరణ వల్ల కలిగే దుష్పరిణామాలు లోతుగా ఆలోచించిన వారికి మాత్రమే కనిపిస్తాయి. అందరికీ అందవవి. వాటిని అందుకోవడమంటే గొప్ప విషయం. అందుకుని ఊరుకోకుండా ఈ సమాజానికి చెప్పే ప్రయత్నం డా|| అద్దేపల్లి రామమోహనరావు గారు చెయ్యటం జరిగింది. సమాజ శ్రేయమే అద్దేపల్లి జీవిత లక్ష్యం. లక్ష్య సాధనలో ఎన్నడూ వెనుకడుగు వేయని అక్షర ధీరుడాయన.
(సెప్టెంబర్‌ 6 అద్దేపల్లి జయంతి)