ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలపై ఐక్య పోరాటానికి ప్రతిపక్షాల యత్నాలు

తెలకపల్లి రవి
పెగాసస్‌ నిఘా, రైతు వ్యతిరేక శాసనాలు, కరోనా సంక్షోభం వంటి అంశాలపై ప్రజాస్వామికంగా చర్చ చేయలేక పార్లమెంటును ముందే వాయిదా వేసుకుని పలాయనం చిత్తగించిన నరేంద్రమోడీ ప్రభుత్వంపై ప్రతిపక్షాలు మరో అస్త్రం సంధించాయి. దేశంలోని 19 పార్టీలు-వాటిలో కీలకమైన జాతీయ పార్టీలతో పాటు రాష్ట్రాలలో పాలన చేస్తున్న ప్రాంతీయ పార్టీలతో సహా ఆగష్టు 20న సమావేశమై మోడీ ప్రభుత్వ నిరంకుశ విధానాల మీద ఐక్య నిరసనకు శంఖం పూరించాయి. సెప్టెంబరు 20-30 తేదీల మధ్య దేశ వ్యాపితంగా ఈ నిరసనోద్యమం రాష్ట్రాలలో పరిస్థితిని బట్టి ఆయా శాఖలు నిర్ణయించుకుంటాయి. పార్లమెంటు ఉభయ సభలలో పారదర్శక చర్చకు పాతర వేయడమేగాక ప్రతిపక్షాలపై ఎదురు దాడికి దిగిన బిజెపి కి, కేంద్రానికి ఇది రాజకీయంగా ఎదురుదెబ్బే. మోడీ రెండవ సారి అధికారం లోకి వచ్చారు గనక బిజెపి కి మూడు వందల పైన స్థానాలు వచ్చాయి గనక ఇక ఎదురు వుండదని కలలు గన్న కాషాయ కూటమికి కనువిప్పు. కాంగ్రెస్‌ తాత్కాలిక అధ్యక్షురాలు సోనియాగాంధీ ఆధ్వర్యంలో జరిగినప్పటికీ ప్రాంతీయ పార్టీలు, వామపక్షాల కీలక నేతలు పాల్గొనడం, 19 పార్టీలు నిర్దిష్టమైన ప్రజా సమస్యలపై ఆందోళనకు సంయుక్త ప్రకటన చేయడం ఈ సమావేశం ప్రాధాన్యత తెల్పుతుంది. ప్రతిపక్ష కూటమికి నాయకత్వం ఎవరిది వంటి అడ్డు సవాళ్లతో ప్రజలను తికమక పర్చడానికి జరిగిన వ్యూహాత్మక ప్రచార దాడి ఇకముందూ కొనసాగుతుంది. వాస్తవానికి ఆశీర్వాద యాత్రల పేరుతో ఇప్పటికే బిజెపి జాతీయ నేతలు కేంద్ర మంత్రులు దేశమంతా తిరిగేస్తున్నారు కూడా. అయితే వారు ఎంతగా ఎదురు దాడి చేసినా ప్రభుత్వ ఇరకాటం దాచేస్తే దాగని సత్యంలా ప్రజలకు అర్థమవుతూ వుంది. ప్రతిపక్షాలలో జాతీయంగానూ ఆయా రాష్ట్రాలలోనూ ఎన్ని తేడాలు వున్నా మోడీ సర్కారు నిరంకుశ పోకడలు పార్లమెంటులో ప్రస్ఫుటమైన తర్వాత ఉమ్మడిగా పోరాడటం అవసరమనే మెళకువ పెరుగుతున్నది. చాలా ప్రాథమిక దశలో వున్నా ఇది మాత్రం కాదనలేని నిజం.
మరో మూడు సమావేశాలు
వాస్తవానికి సోనియా చొరవతో జరిగిన ఈ సమావేశానికి ముందు మూడు ఇష్టాగోష్టుల వంటివి జరిగాయి. వాటిలో పాల్గన్న పార్టీలలో కొన్ని అటూ ఇటుగా వున్నా ఈ ప్రక్రియ మాత్రం ముందుకు పోతూనే వుంది. వామపక్షాలు ఈ నాలుగు సందర్భాలలోనూ పాలుపంచుకోవడం బిజెపి మతతత్వం, నిరంకుశ విధానాలకు వ్యతిరేకంగా రాజకీయ కార్యాచరణ పెంచడంపట్ల వాటి నిబద్ధత వెల్లడైంది. మొదటగా ఎన్‌సిపి అధినేత సీనియర్‌ నాయకుడు శరద్‌పవార్‌ నివాసంలో ఒక చర్చ జరిగింది. ఎస్‌.పి, బి.ఎస్‌.పి, తెలుగు రాష్ట్రాల పార్టీలు తప్ప తక్కినవన్నీ హాజరైనాయి. ఈ సమావేశం ఎన్నికల వ్యూహకర్త ప్రశాంత్‌ కిశోర్‌ తెర వెనక చొరవతో జరిగిందని చెప్పినా రాజకీయంగా పరిమిత సంకేతాలు ఇచ్చింది. పార్లమెంటు సమావేశాల నేపథ్యంలో కాంగ్రెస్‌ నేత రాహుల్‌గాంధీ ఇచ్చిన అల్పాహార విందులో ప్రతిపక్షాలు చర్చలు జరిపి సభలో ప్రభుత్వ మొండి వైఖరిని ఎలా ఢకొనోలో నిర్ణయించాయి. పార్లమెంటుకు సైకిళ్లపై వెళ్లి పెట్రోలు ధరల పెంపు పట్ల నిరసన ప్రకటించాయి. లోక్‌సభలో ఎలాగూ ప్రభుత్వం చర్చకు కాస్తయినా సిద్ధపడకపోవడం వల్ల నిరసనలతో ప్రకంపించింది. బి.సి లను నిర్ణయించే అధికారం రాష్ట్రాలకే పునరుద్ధరిస్తూ తెచ్చిన బిల్లును బలపర్చాలని తీసుకున్న నిర్ణయం మేరకు దాన్ని ఎలాంటి వ్యతిరేకత లేకుండా ఆమోదించడం ద్వారా ప్రతిపక్షాలు తమ పరిపక్వతను ప్రదర్శించాయి. కాని ప్రభుత్వం మాత్రం తను ఉద్దేశించిన బిల్లులను బుల్‌డోజర్‌లా చర్చలేకుండా ముద్ర వేయించు కోవడానికే పాకులాడింది.
సాధారణంగా లోక్‌సభలో కాకున్నా రాజ్యసభలోనైనా కొంత చర్చకు అవకాశమివ్వడం పార్లమెంటరీ ప్రజాస్వామ్య పద్ధతి. పైగా అక్కడ ప్రతిపక్షాలకే మెజార్టీ వుంది. అయినా సరే ప్రభుత్వం గాని చైర్మన్‌గా వున్న వెంకయ్య నాయుడు గాని కాస్త కూడా పట్టువిడుపులు ప్రదర్శించలేదు. నిబంధనల ప్రకారం చర్చను అనుమతించనే లేదు. సాధారణ బీమా బిల్లుపై కనీస ఏకాభిప్రాయం కూడా లేకున్నా రభసలోనే మమ అని ప్రకటించేసుకున్నారు. ఈ క్రమంలో సహజంగా నిరసన పెల్లుబికితే అదేదో మహాపరాధమైనట్టు, బిజెపి ఎన్నడూ సభల్లో ప్రతిష్టంభన సృష్టించనట్టు వెంకయ్య నాయుడు అదేపనిగా సూక్తులు, సుద్దులు వల్లించారు. కంటతడి పెట్టి కరుణ రసం కురిపించినట్టు కనిపించినా కఠోర చర్యలకు ఆదేశాలిచ్చారు. సభలో 12 మంది ప్రతిపక్ష సభ్యులు అవాంతరాలు సృష్టించారని ప్రభుత్వం చెబుతుంటే వెంకయ్యగారి సభాపీఠం ఏకంగా నలభైమందిపై ఆరోపణలు చేసింది. వీరిపై ఏదో చర్య తీసుకోవడానికి హడావుడి పడుతున్నది. ఇలాంటివాటి వల్ల సభ్యులు జంకేది వుండదు గాని ప్రభుత్వం స్వభావమే బహిర్గత మవుతుంది. పెగాసస్‌పై చెప్పేదేమీలేదని బుకాయించిన ఈ ప్రభుత్వమే సుప్రీం కోర్టులో భిన్నమైన అఫిడవిట్‌ దాఖలు చేసింది. పెగాసస్‌ వినియోగించలేదని అఫిడవిట్‌ వేయడానికి, కనీసం మౌఖికంగా చెప్పడానికి కూడా సిద్ధం కాలేదు. సైన్యానికి పెగాసస్‌తో సంబంధం లేదని సైనిక వర్గాలు ప్రకటిస్తే ఇది దేశ రక్షణకు సంబంధించిన సమస్య అని ప్రభుత్వం బుకాయించింది. ఇవి రెండూ ఎంత పరస్పర విరుద్ధమైన వాదనలో వేరే చెప్పాలా?
కపిల్‌ సిబాల్‌ చొరవ
ఈ పరిస్థితుల్లోనే కాంగ్రెస్‌ ఎం.పి సీనియర్‌ నాయకుడు కపిల్‌ సిబాల్‌ పుట్టిన రోజు పేరుతో అన్ని ప్రతిపక్షాలను విందు సమావేశానికి పిలిచారు. పై రెండు సమావేశాలకు హాజరవని సమాజ్‌వాది పార్టీ వంటివి ఈ విందుకు వచ్చాయి. బిజెపి ప్రజా వ్యతిరేక విధానాలపై ఐక్యంగా పోరాడాలని ఇక్కడా అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. ఉత్తరప్రదేశ్‌లో కాంగ్రెస్‌తో పొత్తుకు అవకాశం లేదని అంతకు ముందే చెప్పిన మాజీ ముఖ్యమంత్రి అఖిలేష్‌ యాదవ్‌కు ఈ ఎన్నికల్లో మద్దతునివ్వాలని సమా వేశంలో కొన్ని వ్యాఖ్యలు వచ్చినట్టు చెప్పారు. ఈ సమావేశం ప్రతిపక్షాల మధ్య ఐక్యతా వాతావరణాన్ని మరింత ముందుకు తీసుకుపోయినట్టు పరిశీలకులు భావించారు. అయితే కాంగ్రెస్‌కు కాయకల్ప చికిత్సతో బలోపేతం చేయాలని వెంటనే సంస్థాగత ఎన్నికలు జరపాలని అంతర్గత పోరాటం చేస్తున్న జి23 బృందంలో కపిల్‌ సిబాల్‌ ఒకరు గనక ఈ సమావేశం ఆ పార్టీలో గాంధీల ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా జరిగిందనే వ్యాఖ్యలు కూడా వెలువడ్డాయి. రాహుల్‌గాంధీ సమావేశం కన్నా దీనికే ఎక్కువ స్పందన వచ్చిందనట్టు కొన్ని పత్రికలు రాశాయి. ఆ తర్వాత కాంగ్రెస్‌ మాజీ ఎం.పి, మహిళా కాంగ్రెస్‌ అధ్యక్షు రాలు సుమిత్రాదేవ్‌ పార్టీకి రాజీనామా చేసి టిఎంసిలో చేరారు. పాతవాళ్లు చేస్తామంటే వద్దంటున్నారు, యువత వెళ్లిపోతున్నారు అని కపిల్‌ సిబాల్‌ దానిపై వ్యాఖ్యానించారు. ఇలాంటి తరుణంలో సోనియాగాంధీ సమావేశం మరింత ప్రచారం పొందింది. పైగా జ్యోతిరాదిత్య సింధియా, జితిన్‌ ప్రసాద, ఇప్పుడు సుమిత్రాదేవి వంటి వారంతా నిష్క్రమించడంతో రాహుల్‌ బృందానికి గండిపడింది. కాంగ్రెస్‌కు ఆయనే నాయకుడవుతాడని ఒక వర్గం, కొత్త నాయకత్వం కావాలని మరో వర్గం బాహాటంగానే ప్రచారం చేసుకుంటున్నాయి. ఆ సమస్యను వారు అంతర్గతంగా పరిష్కరించుకోవలసిందే.
ఐక్యత అవసరాన్ని చెప్పిన నేతలు
సోనియాగాంధీ ఈ సమావేశంలో పార్లమెంటు పరిణామా లను ప్రస్తావించి, ప్రతిపక్షాలు ఆ తరహా సమన్వయం బయిట కూడా ప్రదర్శించాల్సిన అవసరం వుందని చెప్పారు. ప్రభుత్వ అప్రజాస్వామిక విధానాలపై పోరాడుతూనే 2024 ఎన్నికలు ప్రధానంగా దృష్టిలో పెట్టుకుని ఒక బాధ్యతాయుత ప్రజాస్వామిక ప్రభుత్వం తెచ్చుకోవడంపై ప్రణాళికాబద్ధంగా కృషి కేంద్రీకరిం చాలన్నారు. ప్రతిపక్షాల మధ్య ఐక్యతను కొనసాగించడానికి ఒక కోర్‌ గ్రూప్‌ వంటిది ఏర్పాటు చేయాలని బెంగాల్‌ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ సూచించారు. మోడీ సర్కారు రాజ్యాంగ విలువలను ధ్వంసం చేస్తున్న పరిస్థితుల్లో దాన్ని కాపాడుకోవాలనే దానిపై ఎవరు ఏమేరకు నిలబడతారన్నది తేలుతుందని సీతారాం ఏచూరి స్పష్టం చేశారు. ప్రజాస్వామ్య లౌకిక విలువలపై నమ్మకం వున్నవారంతా ఒక తాటి పైకి రావాలని శరద్‌ పవార్‌ చెప్పారు. సమాఖ్య వ్యవస్థను కాపాడు కోవడానికి దేశవ్యాపిత పోరాటం అవసరమని తమిళనాడు సి.ఎం స్టాలిన్‌ చెప్పారు. మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి ఉద్ధవ్‌ ఠాక్రే మాట్లాడినప్పుడు కాంగ్రెస్‌ తరపున గతంలో అహ్మద్‌ పటేల్‌ ప్రతిపక్షాలతో సమన్వయం చేస్తుండేవారని ఇప్పుడు శరద్‌ పవార్‌కే ఆ పని వదిలేశారని చెబుతూ ఉమ్మడి కృషి అవసరాన్ని బలపర్చారు. నాయకత్వం ఎవరిదనేది ఇప్పుడు సమస్య కాదని కూడా సమావేశంలో పాల్గొన్న నాయకులు స్పష్టం చేశారు. ఈ సమావేశానికి ఢిల్లీలో పాలకపార్టీ అయిన ఆప్‌ను ఆహ్వానించలేదు గాని ఆ పార్టీ కూడా బిజెపిపై పోరాటం అవసరమని వ్యాఖ్యా నించింది. ఇప్పటివరకూ జరిగిన ఏ సమావేశంలోనూ పాల్గొనని బిఎస్‌పిని ఆహ్వానించలేదు. తెలుగు రాష్ట్రాలలో పాలక పార్టీలైన టిఆర్‌ఎస్‌, వైసీపీ, టిడిపి లు ఈ సమావేశాలలో పాల్గనలేదు. కపిల్‌ సిబాల్‌ విందుకు టిడిపి వైసీపీ ప్రతినిధులు కొందరు హాజరైనారనే దానిపై భిన్న కథనాలున్నాయి (మమతా బెనర్జీ జరిపిన ఒక వెబ్‌ సమావేశానికి టిఆర్‌ఎస్‌ ఎం.పి కేశవరావు హాజరయ్యారు. బిజెడి కూడా దూరంగానే వుంది). వివిధ పార్టీలకు ఆయా రాష్ట్రాలలో కాంగ్రెస్‌తో సంబంధాలు ఎలా వున్నాయనే దానికీ జాతీయ స్థాయిలో జరగాల్సిన ఈ ఉమ్మడి పోరాటానికి సంబంధం లేదని కూడా సమావేశంలో ఒక అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది. ఇవన్నీ ఆచరణలో ఎలా పరిణమించేది చూడవలసే వుంటుంది. ఈలోగా కేంద్ర మంత్రి కిషన్‌రెడ్డి యాత్రకు ఏపి ముఖ్యమంత్రి జగన్‌ స్వాగతం పలకడంలోనూ రాజకీయ సంకేతాలు అందరూ గమనించారు. ఆయన మాత్రం తెలుగు రాష్ట్రాలలో ప్రభుత్వాలపై తీవ్రంగానే ధ్వజమెత్తారు. ఇదొక రాజకీయ వైపరీత్యం.
చిన్న చిన్న విషయాలు ఎలా వున్నా కాంగ్రెస్‌, వామపక్షాలు, ప్రాంతీయ పార్టీల ముఖ్యమంత్రులు, సీనియర్‌ నాయకులు ఇంతమంది ఒక వేదికపై నుంచి దేశ ప్రజలను పీడించే 10 అంశాలపై ఉమ్మడి కార్యాచరణకు పిలుపునివ్వడం ఆహ్వానించ దగిన పరిణామం. ఉత్తర ప్రదేశ్‌తో సహా అయిదు రాష్ట్రాల ఎన్నికలు కూడా బిజెపికి పెద్ద సవాలుగా వున్నాయి. ప్రధాని మోడీ ప్రజాదరణ రేఖ ఆరు నెలల్లోనే 66 నుంచి 24 పాయింట్లకు పడిపోయిందంటే అసంతృప్తి ఎంత తీవ్రంగా వున్నదీ విదితం. ఈ ప్రజా స్పందనకు ఒక రూపం ఇవ్వాల్సిన బాధ్యత ప్రతిపక్షాల పైనే వుంటుంది. దేశవ్యాపితంగా బిజెపి ప్రభుత్వ ఏకపక్ష పోకడలు, మతతత్వ వ్యూహాలు, కోవిడ్‌ తాకిడి వాక్సిన్‌ల కొరత, ఆర్థిక దిగజారుడు, ఉపాధి కొరత వంటి పది సమస్యల పరిష్కారంకై పది కోర్కెలతో ఈనెలలో ఈ పార్టీలు దేశవ్యాపితంగా జరిపే ఆందోళన ప్రభావం చాలా వుండబోతుంది. ఈ ప్రయాణం ఎంత సంక్లిష్టమైనా, ఎన్ని ఇబ్బందులతో కూడినదైనా ఇది ముందుకు సాగి దేశంలో ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలోపేతం చేయాలని ఆశిద్దాం.