శివారెడ్డి.. ఆ నలుగురూ...

కొండ్రెడ్డి వెంకటేశ్వరరెడ్డ్డి
99487 74243

లక్ష్య సాధనలో విజయవంతం కావాలంటే అప్పటికే ఎంతో శ్రమించి అపూర్వమైన అనుభవాన్ని గడించడం ఘననీయమైన విజయంగా భావించవచ్చు. ఒకరి అనుభవాల నుంచి నేర్చుకోవడం, తన అనుభవాలను జోడించి లోన మరిగించి, పుటం పెట్టుకొని, మనదైన ముద్రతో నిశ్చితాభిప్రాయానికి రావడం మన సజీవతా లక్ష్యాలను పట్టిస్తుంది. జీవితం అనేది బయట నుంచి లోనికి కాదు, లోన నుంచి బయటకు వికసించేది. ప్రతి సందర్భాన్ని లోగొన్నప్పుడే వస్తువు బాహ్యజ్ఞానాన్ని కాకుండా అంతర్‌జ్ఞాన అన్వేషణ జరుగుతుంది. వస్తుసారాన్ని బాహ్యజ్ఞానంతోనే కాదు అంతర్‌ జ్ఞాన అన్వేషణతో తాత్త్విక చింతనతో పట్టుకొని అక్షరబద్ధం చేయాలనేది, అనుభవజ్ఞుడైన, స్నేహబద్ధులైన మిత్ర గురువు దొరికి, చెప్పడం అందరికి అందుబాటుగా ఉండే అంశం కాదు. ఏ కొందరికో ఇటువంటి సౌలభ్యం దొరుకుతుంటుంది.
సాహిత్యరంగంలో మిత్రుని రూపంలో గురువుగా తటస్థపడి సహృదయత, ఆత్మీయతను ఆరవోస్తూ ఎడతెగని కవితా ప్రవాహ స్పర్శతో ఎంతో మంది కవులకు కొత్త కాంతినద్దిన కవి కె శివారెడ్డి. నడుస్తున్న సమాజాన్ని జీవితాన్ని ఎలా గర్భీకృతం చేసుకోవాల్సింది, తనదృష్టి కోణంలోంచి అనుభవాల్ని అనుభూతల్ని కళారూపంగా ఎలా అక్షరబద్ధం చేయాల్సింది లెక్చరివ్వకుండా, స్నేహపూరితమైన చర్చల్లో విశదీకరించడం శివారెడ్డి గారి టెక్నిక్‌. ఎంతోమంది యువకవులు, నవకవులు ప్రజల పక్షం వహిస్తూ, మానవీయ స్పర్శతో, మనోమాలిన్యాలను శుభ్రం చేసుకొని, విలువలతో, విద్వత్తుతో, విస్పష్టమైన దృక్పథంతో శివారెడ్డి భావన కవితాలోకంలో రాణిస్తున్నారు.
చీకోలు సుందరయ్య రచయిత, పేరెన్నికగన్న పాత్రికేయుడు.
'రంజని కుందుర్తి అవార్డు' కవితల పోటీ నిర్వహకుడు, 'కవన వేదిక' అధినేత 2020లో 'ఒక గురువు గారు నలుగురు శిష్యులు' శీర్షికతో విలక్షణమైన గ్రంథాన్ని వెలువరించారు. ఇలాంటి ప్రయోగం ఏ భాషలోనూ ఇంతవరకు జరగలేదంటే అతిశయోక్తి కాదు. ఇలాంటి ప్రత్యేకమైన పుస్తకానికి మరో శిష్యుడైన పెన్నా శివరామకృష్ణ చేత ముందు మాట రాయించాడు రచయిత. చీకోలు సుందరయ్య గారు కూడా శివారెడ్డిని గురు మిత్రునిగానే భావిస్తారు.
ఒక గురువు కె.శివారెడ్డి, నలుగురు శిష్యులు 1. నందిని సిధారెడ్డి, 2. కందుకూరి శ్రీరాములు, 3. ఆశారాజు, 4. నాళేశ్వరం శంకరం. ఈ గ్రంథంలో గురువుగా చెప్పబడిన కె.శివారెడ్డికి శిష్యులుగా చెప్పబడుతున్న నలుగురు మిత్రులకు గల అనుభంధాన్ని ఆత్మీయతను గాఢమైన మిత్రత్వాన్ని గురుత్త్వంగా భావించబడుతున్న తీరు తెన్నులను రచయిత గురు శిష్యుల మాటల్లోనే చెప్పించి రికార్డు చేయడం ఎంతో సహజ సిద్ధంగా ఉంది.
ఈ నలుగురు శిష్యులు నాలుగు విభిన్న నేపథ్యాలు గలవారు. వైవిధ్యభరితమైన పరిసర ప్రభావంలోంచి పుట్టుకొచ్చిన వారు. విభిన్న ధోరణులతో అనేకానేక వ్యక్తిగత సమస్యలతో తమను తాము ఏ విధంగా మలచుకొని శివారెడ్డి కవితా స్పర్శతో కవిత్వాన్ని ప్రేమిస్తూ జీవితంలో స్థిరపడుతూ కవిత్వంలో విస్తరించిన క్రమాన్ని విప్పి చెప్పిన గ్రంథమిది. శివారెడ్డి మనిషిని ప్రేమించే మహోన్నతమైన వ్యక్తిత్వం గల వాడు. అందుకే ఈ నలుగుర్ని మిత్రు శిష్యులుగా భావిస్తూ శివారెడ్డి ఎంతో వాత్సల్యాన్ని అందిస్తూ ఆర్థిక సహకారాన్ని కూడా చేసేవాడు. గురుశిష్యుల మధ్య వున్న సాహిత్య మూర్తి మత్వాన్ని అనేక పార్శ్వాలతో 'చీకోలు' వారు ఆవిష్కరించారు. శివారెడ్డి కవిత్వ వికాస పరిణామాలను ఆదర్శంగా తీసుకొని ఆయన జీవన విధానం నుంచి స్ఫూర్తి పొంది కవిత్వంలో తలలెగగట్టిన వారు ఈ నలుగురున్నూ.
చీకోలు సుందరయ్య గారు ఈ గ్రంథాన్ని రాయడానికి గల కారణం 'అసలు ఆంధ్రదేశంలో ఇన్ని దశాబ్దాలుగా ఒక సాహితీ గురువును, అంతమంది శిష్యులు అనుసరిస్తూ, ఆయన సాహిత్యాన్ని ప్రేమిస్తూ ఏ స్వప్రయోజనాన్ని ఆశించకుండా కలిసి చరిస్తూ, ఎవరి ప్రపంచంలో వారు కవులుగా విస్తరించిన వైనం మరో సీనియర్‌ కవికి దక్కలేదన్న వాస్తవాన్ని రికార్డు చేయాలనే ప్రేమతోనే' అంటారు.
రచయిత శివారెడ్డి గురించి చెప్తూ ''ఆయన మాట్లాడ్డం మొదలుపెడితే చాలు, నరాలు బిగుసుకుంటాయి. శిలలు శిల్పాలై సజీవ రూపంలో ఎగసిపడతాయి. అందరికీ తెలిసిన విషయాల్లోనే కొత్త సంగతులు ధ్వనిస్తాయి. శివారెడ్డి ఒక ప్రసంగం కవిత్వ ప్రేమికులకు ఒక కావ్యానికి కావలసినంత ప్రేరణనిస్తుంది'' అంటారు.
''శివారెడ్డి గారు మనిషిలో ఆశలు ఆరిపోకుండా నిలుపుతూ, జీవితం పట్ల అత్యున్నతమైన ప్రేమను కాపాడుతూ, మనిషిలోని అగ్నిని ఆరిపోకుండా కాపాడుతూ మనిషి మనిషిగా బతికే ఆత్మస్థైర్యాన్ని కలిగిస్తాడు'' అనే భావనను చీకోలు వారు వ్యక్తీకరించారు.
''సిధారెడ్డి జీవితంలో అనేక మలుపుల్లో శివారెడ్డి కనిపిస్తాడు. తెలంగాణ వాదులు ఆశించినంతగా శివారెడ్డి ఆ ఉద్యమానికి మద్దతివ్వలేదని విమర్శ వచ్చినప్పుడు అది చిలవలు పలువలుగా మారి సిధారెడ్డిపై వత్తిడి కూడా వచ్చింది. అయితే వారి మధ్య స్నేహాన్ని చిదిమివేయలేకపోయారు. స్నేహం ఇంకా దృఢమైంది. ''సిధారెడ్డి మార్క్సిస్టు భావాల్ని బలంగా నమ్మినవాడు. తన ప్రతి కావ్యంలోనూ మార్క్స్‌ సిద్ధాంతానికి పునరంకితమవుతూ నెత్తురోడుతున్న తెలంగాణ పల్లెల్ని అక్షరీకరించాడు'' అంటాడు రచయిత. సిధారెడ్డి తెలంగాణ సాహిత్య అకాడమీ తొలి అధ్యక్షునిగా గొప్ప సాహిత్య సేవలందించాడు.
కందుకూరి శ్రీరాములు ఉద్యోగ రీత్యా అనేక అవతారాలెత్తిన విషయాలు, ఆయన కఠోర దీక్షతో చదువు కొనసాగించిన వైనాన్ని, ఒక శ్రమ జీవిగా తనని తాను నిరూపించుకొంటూ శ్రమజీవుల పక్షాన కలం పట్టిన కవిగా గుర్తింపు పొందాడు. శివారెడ్డి గారి సన్నిహితుల్లో వున్న స్వచ్ఛమైన కవుల్లో కందుకూరి శ్రీరాములు ఒకరుగా పేరు తెచ్చుకున్నాడు. ప్రతి వస్తువును కవిత్వంలో అంతర్భాగం చేస్తూ కందుకూరి శ్రీరాములు అనుభవంలోనే ఒక అవిచ్ఛిన్నత, ఒక ఏకసూత్రత సాధించాడని శివారెడ్డి మెచ్చుకున్నారు.
''ఆశారాజు కవిత్వానికి ప్రధానశక్తి ఊహాశీలిత్వం కొత్తకొత్త ఊహలు చేయగలడు, ఉపమలు చెప్పగలడు. ఒక ఆలోచనను అనేక కోణాల్నుంచి ప్రదర్శించడం మనం ఆశారాజు కవిత్వంలో చూస్తాం'' అంటారు చీకోలు వారు. ఆశారాజు, శివారెడ్డి గురించి చెప్తూ ''ఆయన చూపించే ప్రేమతో జీవించే ధైర్యం వస్తుంది. ఆయన పలకరింపులో మృదుస్పర్శ ఉంటుంది. ఆయనతో గడిపే సమయమంతా ఆశను పెంచే కవిత్వమే'' అంటారు.
నాళేళ్వరం శంకరం కవితాత్మకతకు కళ్లు చెమర్చుతాయి. పేదరికం ఆయన తోబుట్టువు. కష్టాలు కన్నీళ్లు ఆయన చుట్టాలు స్నేహితులు. అయితే ఈయన నిరాశావాద కవి కాదు. నిప్పులు గక్కే కవి. దుఃఖాన్ని దూనుమాడే కవి. శంకరం వస్తువును లోగొని తనలో ఇంకించుకొని తర్వాతనే అక్షరాలుగా మలుస్తాడు. కవిత ఎత్తుగడ ముగింపు నిర్వహణ తనదైన ముద్రలో ఉంటాయి. శంకరం, శివారెడ్డిని గురించి మాట్లాడుతూ ''నాకు మాత్రం శివారెడ్డి ఓ శివ సముద్రం'' అంటాడు.
ఈ గ్రంథంలో దాపరికాలు లేని నగ సత్యాలు ఎన్నో చెప్పబడ్డాయి. ''సభానంతర సభ'' ప్రస్తావన ఏ విధంగా శివారెడ్డి పర్యవేక్షణలో సాహిత్యానికి అనుసంధానింపబడింది, ప్రేమ ఆప్యాయతలు క్రమశిక్షణ ఏ విధంగా ఆ సభలో అలవడేది అద్భుతంగా ఆవిష్కరించాడో రచయిత. అసలైన కవికి కవితా నిర్మాణపు ముడి సరుకునెంత నూతనంగా చెప్పవచ్చో ఎంతెంత గాఢంగా మనసుమీద వేసుకుని మనుషుల మధ్య తిరగవచ్చో తెలుస్తుంది ఆ సభలో, శివారెడ్డి చుట్టూ కవులే, కవిత్వపు వాసనలే! అక్కడో వర్క్‌షాప్‌ వెలిసినట్లుగా ఉంటుంది.
కె.శివారెడ్డి స్వచ్ఛమైన గంగా ప్రవాహం లాంటివాడు. నిత్యనూతనంగా సాగిపోతూనే ఉంటాడు. ఆ ప్రవాహ జలాన్ని 'ఏ రేవులో కవులు ఆ రేవులో తోడుకుంటూ మాకే ఆప్యాయతంతా దక్కిందనుకుంటారు. కాని శివారెడ్డి విశ్వప్రేమికుడు. అందర్నీ ఎంతో సమానంగా చూస్తాడు. ఎక్కడా నేల విడిచి సాము చేయడు. గాలిమేడలు కట్టడు. అందుకే శివారెడ్డి పరిచయం నిత్యనూతన పరిమళంగానే ఉంటుంది. అందరిలో తానున్నట్లుగానే తనలోనే అందరూ ఉన్నట్లుగానే భ్రమింపజేసే మంత్రశక్తి శివారెడ్డిది.
''ఒక గురువు గారు నలుగురు శిష్యులు'' గ్రంధం చీకోలు సుందరయ్య ప్రజ్ఞకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. ఎన్నెన్నో జీవనరేఖలు ఇందులో చర్చించబడ్డాయి. ఈ గ్రంధం చదివితే గురువుగారైన శివారెడ్డి జీవనరేఖలు క్షుణ్ణంగా అర్ధమవుతాయనడంతో సందేహం లేదు.