ఓ... పలకరింపు

కథ

- శ్రీహర్ష

  ది సంవత్సరాల క్రిందట...

పనిచేసిన సివిల్‌ సప్లయ్స్‌ ఆపీసులోకే... ప్రమోషను తీసుకుని... మరోసారి అడుగుపెట్టా... తెలిసిన ఆఫీసు కదా! తెలిసిన వర్కే కదా! అన్న ధైర్యంతో. అయితే, స్టాఫ్‌ అందరూ కొత్తవాళ్ళు.

కేడర్ని బట్టి, ప్రస్తుతం ఉన్న సీటు కోర్టు కేసులకు సంబంధించినది. కాస్త కష్టంగానే ఉన్నా, భరించుకోక తప్పదు. అవ్వా కావాలి.. బువ్వా కావాలి అంటే, ఎలా కుదురుతుంది. ఇన్నాళ్ళూ లోయర్‌ కేడర్లో ఈజీ సబ్జెక్టులే చేశాను.

మనసులో బెరుకుని బయటకు కనిపించకుండా జాగ్రత్త పడుతున్నాను.

ఇప్పుడు ఉన్న ఆఫీసరుగారు చాలా ఫాస్టు. సబ్జెక్టు అంతా ఫింగర్‌ టిప్స్‌ మీదే ఉంటుంది. హెడ్‌ ఆఫీసు నుంచి ఏదైనా మెయిల్‌ వస్తే, నిముషాల మీద రిప్లై వెళ్లిపోవాలంటారు. అక్కడే వస్తుంది కష్టం. ఎంత సర్వీసు చేసినా... సబ్జెక్టు కొత్త కావడంతో కత్తి మీద సాములా... రోజుకో గండం గడచినట్లుగా ఉంటుంది.

ఇలాంటి నేపధ్యంలో...
అనుకోకుండా... ఓ రోజు ఆఫీసులో 'రఘునందన' కనిపించాడు.

చూసి చాలా రోజులైందేమో, అతడు కనిపించగానే... అప్పటి సంఘటన కళ్ళ ముందు కదిలి, ముఖం జేవురించి, చాలా అసౌకర్యంగా... ఊపిరి ఆడనట్లుగా తయారయ్యింది.

ఏం పనో ఇక్కడ? తెలియని వాళ్ళు లేరు డిపార్టుమెంటులో, తెలియని ఆఫీసు లేదు. షర్టు టక్‌ చేసుకుని... అప్పటిలానే ఉన్నాడు. ఏమీ లేదు.

నన్ను చూసీ, చూడనట్లే ముందుకు వెళ్ళిపోయాడు.

ప్రస్తుతం నేను ప్రమోషనులో ఉన్నట్లు తెలిసే ఉంటుంది.

మాటలని బట్టి, తెలిసింది ఏమిటంటే,... నేను ఇక్కడికి రావడానికి ముందు అతను ఈ ఆఫీసులోనే పని చేసాడని, వారం రోజుల తేడాలో... ట్రాన్స్‌ఫర్‌ మీద రాజమండ్రి వెళ్ళిపోయాడని.

ఎస్టాబ్లిష్మెంటు సీటు దగ్గరకు వెళ్లి ఆ క్లర్కుతో... ఏదో మాట్లాడాడు. ఆమె ఏదో అంటే 'అలాగే' అంటూ వెనక్కి చూడకుండా వెళ్ళిపోయాడు.

మరోసారి అయితే,

రఘునందన వచ్చాడంటే... సందడే సందడి. ఎక్కడెక్కడి వాళ్ళో వచ్చి పలుకరిస్తారు.

అందరినీ పొగడ్తలతో ముంచెత్తి.. అందరితో స్నేహం కలుపుకుంటాడు. అలా అక్కడి వాతావరణం కబుర్లతో సరదాగా మారిపోయేది.

పెద్ద ఫ్రెండ్స్‌ సర్కిలు.

అలాంటిది.. ఈసారి మాత్రం ఎవ్వరితోనూ అంత టచెస్‌ పెట్టుకోకుండా, వంచిన తల ఎత్తకుండా.. సైలెంటుగా వెళ్ళిపోవడానికి కారణం 'నేను.. అక్కడ ఉండ బట్టే' అని అనిపించింది.

ఒకప్పుడు..
అంటే, దాదాపుగా అయిదేళ్ళ కిందట..

ఇద్దరం... ఒకే ఆఫీసులో కలిసి పని చేసాం. ప్రమోషనుకి ప్రపోజల్సు కూడా ఒక్క కవరింగ్‌ లెటర్లోనే పంపించాం. ఆ రోజు తీసిన ప్రమోషను లిస్టులో నా పేరు తరువాత మరో రెండు పేర్ల వెనుక అతని పేరు కూడా ఉంది. అంటే, సీరియల్‌ ప్రకారం నా తరువాతే, అతనికి ప్రమోషను రావాలి.

ఎడ్మినిష్ట్రేషను రూల్స్‌ ప్రకారం.. ప్రమోషనుకి అన్ని అర్హతలూ నేను సాధించానని అనుకున్నా! ఓ చిన్న మెలిక
ఉండిపోయింది. లిస్టులో నా పేరు చేర్చేటప్పుడు అయినా... హెడ్‌ ఆఫీసు వాళ్ళు కాస్త జాగ్రత్తగా పరిశీలించి ఉంటే, నాకు అంత మనస్తాపం ఉండేది కాదు.

ప్రమోషను ఇచ్చేవాళ్ళలా 'నాలుగు నెలలు' ఊరించారు.

అప్పటివరకూ పూర్తిచేసిన సర్వీసులో...'ఓ నెల రోజుల' రెగ్యులర్‌ రెవిన్యూ ఇన్స్పెక్టర్‌ కోర్సు అనారోగ్య కారణాల వల్ల పూర్తి చెయ్యలేకపోయాను. శెలవు పెట్టిన కారణంగా వేరే స్టేషనుకి ట్రాన్స్ఫర్‌ అయిపోవడంతో అది అలాగే
ఉండిపోయి... సమస్యని తెచ్చిపెట్టింది.

ప్రపోజల్సు పంపుకునే సమయంలో నేను పెద్దాపురంలో..
పుష్కర ఎత్తిపోతల పథకంలో పనిచేసాను. అది స్పెషల్‌ యూనిట్టు. ఆ సర్వీసు ఎంత చేసినా ప్రమోషనులో ఆరు నెలలు మాత్రమే లెక్కకి తీసుకుంటారు.

'ఆ నెల రోజుల పీరియడ్‌' పూర్తి చెయ్యడం కోసం నేను మళ్ళీ... పేరెంట్‌ డిపార్టుమెంటుకి వెళ్లిపోవాలి. అంటే, ఇంకో మండలానికి ట్రాన్స్‌ఫర్‌ పెట్టుకుని వెళ్లి.. తక్కువ అయిన పీరియడ్ని..'అక్కడ' పూర్తి చెయ్యాలి.

నా అంతట నేను ఉన్న చోటు కదుపుకుంటే, ఎక్కడికి వేస్తారో తెలియదు. ఈ స్టేషను అయితే, ఇంటికి కాస్త దగ్గరగా ఉంది.

అదీకాక, అనునిత్యం... చెయ్యి నొప్పితో బాధపడే నేను... ట్రాన్స్‌ఫర్‌లకి భయపడ్డాను.

ఇక్కడ అయితే, కష్టం లేకుండా జీతం వస్తుంది. ఈ రోజు ఇలా గడిస్తే.. 'చాలు' అనుకుంటూ అక్కడే
ఉండిపోవడంతో.. తక్కువ అయిన నెల రోజుల.. పీరియడ్‌ తక్కువగానే లెక్క తేలింది.

నా ప్రపోజల్సులో..అవి అన్నీ, పై ఆఫీసుకి తెలియచేసినప్పటికీ...

చివరగా 'సర్వే మెయిన్టినేన్సు టెస్ట్‌' అనే డిపార్టుమెంటల్‌ టెస్టు... పాస్‌ అయి ఉండడంతో... నా పేరు కూడా ప్రమోషను లిస్టులోకి తీసుకున్నారు.

ఆ పరీక్షా హెడ్‌ ఆఫీసు పర్మిషనుతో వ్రాసిందే.

ఉద్యోగంలో చేరిన ఇరవై ఆరేళ్ళకి.. డిప్యూటీ తహసిల్దార్‌, ప్రమోషనుకి చేరువౌవుతున్నానన్న సంతోషంలో ఉండగానే... ఆశనిపాతంలా ... లిస్టులోని నా పేరుపై అభ్యంతరాలు వచ్చాయి. ఆమెకు 'రెవిన్యూ ఇన్స్పెక్టర్‌ కోర్సు పూర్తి కాకుండానే ఎలా ప్రమోషను ఇస్తారంటూ!'

దాంతో, నా పేరు లిస్టు నుండి డిఫర్‌ చేసి... ఖాళీలను బట్టి, పదిహేనుమందికి ప్రమోషన్లు ఇచ్చేరు.

నాపై అభ్యంతరాలు ఇచ్చిన వాళ్ళు ఎవరో కూడా నాకు తెలీదు. నన్ను అందరూ గుర్తు పెట్టుకున్నా... నాకు ఎవ్వరూ తెలీదు. చాలా ఆలస్యంగా తెలిసిన విషయం ఏమిటంటే..

కధ నడిపిన సూత్రధారి.. 'రఘునందనే' అని.

అభ్యంతరాలు తెలిపిన వారందరూ రాజమండ్రికి చెందినవాళ్ళే.

అదే సమయంలో అతని ఇంట్లో గృహప్రవేశానికి నన్ను పిలవలేదు. ఆ సంగతి వేరే వాళ్ళు అంటే గాని నాకు తెలీలేదు.

స్టాఫ్‌ అందరికీ ఒకటే కార్డు ఇస్తారు కాబట్టి, అదే, ఇది అనుకున్నా.

గత కొద్ది రోజులుగా అతనెందుకు 'నేనంటే' తప్పుకు తిరుగుతున్నాడో అప్పడర్థమైంది.

నమ్మకంగా ఉంటూ వెన్నుపోటు పొడిచాడు.

అలా... పరుగు పందెంలో నాకన్నా అయిదేళ్ళు ముందుకెళ్ళిపోయాడు.

నా పని మళ్ళీ.. మొదటికి రావడంతో.. అవాంతరాలు తొలగించుకుని ప్రమోషను పొందడానికి ఇంతకాలం పట్టింది.

ఆ తరువాత మళ్ళీ ఇప్పుడే రఘునందనని చూడడం.
్జ్జ్జ
అతను అలా రెండుసార్లు వచ్చి వెళ్ళినా పరిస్థితి స్తబ్దుగానే ఉంది. అతను ఉన్నంత సేపూ ఏదో తెలియని అనిశ్చితి. చేసేపని  బుర్రకెక్కేది కాదు.

నమ్మకద్రోహం చేసిన వాడిని ఎదురెళ్ళి పలకరించాల్సిన అవసరం నాకు లేదు. మౌనంగా ఉండిపోయా. ఆఫీసు అన్న తరువాత ఎవరెవరో వచ్చిపోతుంటారు. అలాగే, ఇతను.

ఆ రోజు...

అలాగే... నా పని మీద దృష్టి సారించి, కీ బోర్డు మీద టైపు చేసుకుంటుంటే,.

ఎవరో ప్రక్కనే నిలబడి ''బాగున్నారా!... మేడం'' అంటూ పలకరించడంతో.. చేస్తున్న పని ఆపి, 'ఎవరా' అన్నట్లు, అటు చూసాను.

ఎదురుగా... రఘునందన.

ఒక్క క్షణం... నా కళ్ళు ఆశ్చర్యంతో విచ్చుకున్నాయి.

అతడు అలా పలకరిస్తాడని అనుకోలేదు. ఎప్పటిలానే.. చూడనట్లు... వెళ్ళిపోతాడని అనుకున్నా.

అతని కళ్ళలో లీలగా అపరాధభావన, ముఖం చెల్లనట్లు.. ఏదో గిల్టీకాన్షస్‌. నేను మాట్లాడతానా లేదా అన్న సంశయం... సందిగ్ధత. అన్నీ కలగాపులగంగా కనిపించాయి.

ఒక్క నిముషం నాలోనూ తటపటాయింపు.

నా కుర్చీకి అంత చేరువగా వచ్చి పలకరిస్తే, నేను మాత్రం ఏమని ముఖం తిప్పుకోను?

అలా తిప్పుకుంటే, పని కట్టుకుని.. పలకరించిన వాడు ఊరికేనే, వెళతాడా! ఏదో బాధపడతాడు. దానికి చుట్టుప్రక్కల వాళ్ళు 'జరిగిందేదో జరిగిపోయింది..ఎన్నాళ్ళని గుర్తు పెట్టుకుంటారు' అంటూ రియలైజు అయిన అతన్నే సమర్ధిస్తారు.

నా మనసుని బయటపడనివ్వదలచుకోలేదు.

వెంటనే, తమాయించుకుని ''ఆ బాగున్నాను'' చెప్పాను తప్పనిసరై.

''ఎప్పుడు జాయిన్‌ అయ్యారు?''

నెల రోజుల నుంచి ఇక్కడ చూస్తూ కూడా... సంభాషణ పొడిగించే ఉద్దేశంతో..

దాంతో, అప్పటి వరకూ ఉన్న 'మౌనం' అనే అడ్డు తెర తొలగిపోయింది. అతను కనిపించినప్పుడల్లా రేగిన గుండె గాయం.. ఉపశమించి, మనసు దూదిపింజలా గాల్లో తేలింది.

ప్రత్యర్థి అనుకున్న వాళ్ళని ఎదుటి వరుసలో చూస్తూ బాధపడడం కన్నా... మన వరుసలోకి తెచ్చుకోవడమే మంచిది.

చెప్పాను..'రిటైరుమెంటు దగ్గరలో ఉంది, లోకల్లో వెయ్యమని అడిగితే, ఇక్కడ వేసారు'' అని.

తనకి 'ఇంకా ఎనిమిదేళ్ళ సర్వీసు ఉందని, మరో ప్రమోషను కూడా చూస్తానని' చెప్పుకొచ్చాడు. పాత కెరటాలు వెళ్ళిపోతేనే... కొత్త వాటికి స్థానం.

అలా మాట్లాడుతూనే ... చుట్టుప్రక్కల వాళ్ళు అందర్నీ కలుపుకుపోతున్నాడు.

''ఏమోయ్‌! సుబ్బారావు... ఎక్కడిప్పుడు?''

''నీ లాంటి అదృష్టం మాకెక్కడ వస్తుంది బాబూ! ఎసోసిఏషనులో మెంబరువి, మీ స్వంత ఊరిలో వేయించుకున్నావ్‌! మా కంత కెపాసిటీ లేదు. ఇంటికి దూరంగా... రంపచోడవరంలో''.

''ఒకప్పుడు నేనూ చేసిందేలే'' ఓదార్చాడు.

ఎప్పటిలానే... మళ్ళీ సందడి. నవ్వులు.. కాలక్షేపం మాటలు.

రఘునందన ఎక్కడో సందడి అక్కడే అన్నట్లు..

'నీ వల్ల ఎక్కడో ఏజన్సీలో ఉన్న.. చాపరాయి వాటర్‌ ఫాల్స్‌ చూడగలిగాం' చెప్పాడు వరదరాజులు... అప్పటి జ్ఞాపకాలను నెమరువేసుకుంటూ.

'మళ్ళీ ప్రోగ్రాం వేస్తాను. మరో చోటుకి. ఈ సారి ఫ్లైటే ఎక్కిస్తాను. రడీగా ఉండండి' చెప్పాడు రెట్టించిన ఉత్సాహంతో.

ఇప్పుడతనికి అందరూ మిత్రులే.. నాతో సహా.

చివరిగా 'వస్తాను మేడం. కలుస్తాను' వీడ్కోలు తీసుకుంటూ చెప్పాడు. అతని ముఖంలో పెల్లుబికిన ఆనందం.

రాజకీయాల్లో ఎవరూ నిజమైన మిత్రులు గానీ, నిజమైన శత్రువులు గానీ ఉండనట్లే.. జీవితంలోనూ అంతే.

అతనేమీ నాకు ఆగర్భశత్రువు కాడు. కాకపోతే, ప్రమోషను అనే పరుగు పందెంలో.. అతను ముందుకు వెళ్ళే ప్రయత్నంలో.. నా 'ఇన్‌ ఎలిజిబులిటీ'ని ఆసరాగా తీసుకుని దెబ్బ కొట్టాడు.

'ఆ పని' అతను కాకపోయినా.. అవకాశం ఉన్న మరొకళ్ళు ఎవరైనా చేసేవాళ్ళే.

రాయి చేతిలో ఉన్నప్పుడు విసరడానికి బాధేమిటి?

తగిలితే పండు పడవచ్చు!

కొండకి వెంట్రుక వేసి లాగితే, వస్తే కొండ వస్తుంది. లేకపోతే, వెంట్రుకే పోతుంది. అంతకుమించి పెద్ద నష్టం లేదు. అదీ అతని పాలసీ.

గడిచిపోయిన దానికి బాధపడి ప్రయోజనం లేదు. ఎలా జరగాల్సింది అలాగే, జరుగుతుంది అంటారు కదా! గతం... గతహ!

''సరే. మంచిది'' అన్నా.

నేనూ తెలియకుండా రిలీఫ్‌ ఫీల్‌ అయ్యాను. గుండెల నిండా గాలి పీల్చుకుని. తేలికపడ్డాను. అప్పటి వరకూ.. మూసి ఉన్న గుప్పెడ నన్ను ఉక్కిరిబిక్కిరి చేసింది. మనసుకి వేసుకున్న ముసుగు తొలగి, ఆకాశం వైపు తలెత్తి చూడగలిగాను.

ఇక శత్రువర్గపు మనుషులు లేరు నా జీవితంలో. గుండెల్లో అవమానం అనే' చిన్న ముల్లు' తప్ప.

ఆ రోజు ''ఇంటి దొంగను ఈశ్వరుడు పట్టలేనట్లు.. చేసారు కదా!'' అంటూ కోపం తెచ్చుకున్నాను. తిట్టాను.

''ఇంటి దొంగ ఎవరూ? ఈశ్వరుడు ఎవరూ?'' అంటూ తప్పించుకున్నాడు.

ఇప్పుడు ఈ క్షణంలో అలాంటి కోపం లేదు నాలో. కాలం అన్నిటినీ మరపుకు తెస్తుంది. ఇదీ అంతే.

జీవితం అనే రంగులరాట్నంలో ఎవరు ఏ క్షణాన్న పైకి వెళతారో... ఎవరు క్రిందకి దిగుతారో ఎవరికి తెలుసు. ఓ ఐడియా జీవితాన్నే మార్చేస్తుందన్నట్లు... అతని పలకరింపు మనసు తాళాన్ని తెరిచింది.