జ్ఞానపీఠ అవార్డు గ్రహీత కృష్ణాసోబతీ

దాసరి శివకుమారి9866067664భారత్‌ పాక్‌ విభజనతో ఏర్పడ్డ పరిస్థితులు స్త్రీ పురుషుల మధ్య వున్న సంబంధాలు, రోజు రోజుకూ కనుమరుగువుతున్న నైతిక విలువల, ప్రస్తుత భారత సమాజ పరిస్థితులను, గురించి ఆమె తన రచనల్లో ఎక్కువగా చర్చించారు. హిందీఫిక్షన్‌ రచయిత్రిగా వ్యాస రచనాకర్తగా వీరు చాలా మంచి పేరు సంపాదించుకున్నారు.కృష్ణాసోబతీ ప్రఖ్యాత హిందీ రచయిత్రి. 1996వ సంవత్సరంలో జ్ఞానపీఠ పురస్కారం బెంగాలీ రచయిత్రి మహాశ్వేతాదేవిని వరిస్తే ఈ 2017వ సంవత్సరంలో కృష్ణాసోబతీని వరించింది.కృష్ణాసోబతీ 1925వ సంవత్సరంలో పంజాబ్‌ ప్రావిన్స్‌లోని గుజ్రత్‌ ప్రాంతంలో జన్మించారు. ఈ ప్రాంతం ప్రస్తుతం పాకిస్థాన్‌లో వున్నది.''దార్‌సేబిచ్చుడీ'' ''మిత్రోమర్జనీ'', ''జిందగీనామా'', ''దిలో దానిష్‌'', ''బాదలోంకోఘేరే'', ''ఏ లడకీ'' గుజరత్‌ పాకిస్థాన్‌ సే గుజరత్‌ హిందూస్థాన్‌''  వంటి వీరి నవలలు చాలా ప్రసిద్ధి పొందాయి.''నఫీసా'', ''సిక్కా బదల్‌గయా'' లాంటి కధలు పాఠకుల మన్ననలు పొందినవి. ''సిక్కాబదల్‌ గయా'' భారత విభజనకు సంబంధించిన విషయం మీద చిత్రించిన రచన.రచనావిశేషం : కృష్ణాసోబత్‌ తనదైన రచనాశైలిలో కొత్త కొత్త ప్రయోగాలు చేశారు. నిత్యజీవితంలో ఎదురయ్యే తీవ్ర వత్తిడులను, జటిలసమస్యలను కూడా ధైర్యంగా ఎదుర్కొనగలిగిన సజీవ పాత్రలనే పాఠకుల కళ్లముందు సాక్షాత్కరింపజేశారు. ఈమె రచనల్లో హిందీ, ఉర్దూ, పంజాబీ సంస్కృతుల ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తూ వుంటుంది. భారత్‌ పాక్‌ విభజనతో ఏర్పడ్డ పరిస్థితులు స్త్రీ పురుషుల మధ్య వున్న సంబంధాలు, రోజు రోజుకూ కనుమరుగువుతున్న నైతిక విలువల, ప్రస్తుత భారత సమాజ పరిస్థితులను, గురించి ఆమె తన రచనల్లో ఎక్కువగా చర్చించారు. హిందీఫిక్షన్‌ రచయిత్రిగా వ్యాస రచనాకర్తగా వీరు చాలా మంచి పేరు సంపాదించుకున్నారు.''మిద్రో మర్జనీ'' నవలలో నూతన వివాహిత స్త్రీ లైంగిక బాధను వర్ణించారు. పంజాబ్‌లోని గ్రామీణ ప్రాంతపు యువతి సమస్యపై వ్రాసిన నవల ఇది. 1972వ సంవత్సరంలో ఇది ప్రచురితమయింది.  దీన్ని 'గీతారజన్‌', 'రాజీనరసింహులు. 'టు హెల్‌విత్‌య' అను పేరుతో ఇంగ్లీషులో కనువదించారు. ''సూరజ్‌ ముఖ్‌ అంధేరే'' అనే నవల గూడా వీరికి మంచి పేరు తెచ్చిపెట్టింది. ఇది కూడా 1972లోనే ముద్రితమైంది. ఇంతకంటే ముందు వ్రాసిన మరికొన్ని మంచి నవలలూ వున్నాయి. 1958లో ''దార్‌సే బిచ్చుడీ'' 1968లో యారాన్‌ కేయార్‌'', ''తీన్‌పహార్‌'' అను నవలలనూ పాఠకులకందించారు. ''ఏలడకీ'' అను నవలలో మరణశయ్యపై వున్న వృద్ధురాలికి అందించిన సేవాశుశ్రూషల గురించి ఆర్ద్రతతో ప్రేమానుభూతులను పంచుతూ చిత్రించారు. ''గుజరత్‌ పాకిస్థాన్‌ సే గుజరత్‌ హిందూస్థాన్‌ తక్‌'' అను నవల ఫిక్షన్‌ కూడిన ఆత్మకథ. ఇంకా ''సమయ్‌సర్గమ్‌'', ''దివో దానిష్‌'' అనేవి కూడా రచించారు. ''దివోదానిష్‌ ఇంగ్లీషులోకి ''దిహార్‌ హాజ్‌ ఇట్స్‌ రీజన్‌'' అనే పేరుతో రీతూఆనంద్‌, మీనాక్షిస్వామీలు అనువదించారు.  ఇది భారతీయ భాషానువాద రచనల విభాగంలో 2005వ సంవత్సరంలో క్రాస్‌వర్డ్‌ అవార్డు గెలుచుకున్నది.''జిందగీనామా'' అను నవల కృష్ణా సోబతీకి హిందీ సాహిత్యంలో తిరుగులేని స్థానాన్ని అందించింది.  ఈ నవల ''జిందారుక్‌'' అను పేరుతో ఉర్దూలోకి అనువాదం అయ్యింది.  ఈమె రచనలు భారతీయ భాషలతోపాటు స్వీడన్‌, రష్యన్‌, ఇంగ్లీషు భాషలలోకీ అనువాదమయ్యాయి.1980 వ సంవత్సరంలో 'జిందగీనామా'కు సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం లభించింది. 1981లో శిరోమణి పురస్కారాన్ని , 1982లో హిందీ అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు. 1996లో సాహిత్య అకాడమీ ఫెలోషిప్‌ను పొందారు. 1999లో కధా చూడామణి అవార్డును జీవిత కాల సాఫల్య పురస్కారంగా పొందారు. హిందీ అకాడమీ ఢిల్లీవారి షలాకా అవార్డును 2008లో స్వీకరించారు.'సమయ్‌సర్గమ్‌' రచనకు 'వ్యాస సమ్మాక్‌', కె.కె. బిర్లా ఫౌండేషన్‌ అవార్డును, 'మైధిలీశరణ్‌ గుప్త్‌ సమ్మాన్‌' కూడా వీరి ఖ్యాతిని మరింత ఇనుమడింపజేశారు. 2010వ సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం వారు ''పద్మభూషణ్‌'' పురస్కారానికి కృష్ణా సోబతీని ఎంపిక చేశారు. కాని ఆమె దానిని తిరస్కరిస్తూ నేను సరియైన పనే చేశానని భావిస్తున్నానని పేర్కొన్నారు. ''హష్మత్‌'' అనే కలంపేరుతో తాను రచనలు చేసి ఇతర రచయితల కలం స్నేహితుల రచనలను సంకలనం చేశారు.1952వ సంవత్సరంలో ''జిందగీనామా'' వ్రాతప్రతిని చెన్నా అనుపేరున్న అలహాబాద్‌లోని లీడర్‌ప్రెస్‌ వారికిచ్చారు. ఆ ప్రెస్సువారు ప్రచురించారు. కాని మూలగ్రంధంలో వున్న సంస్కృత పదాలకు ఆమె వాడిన ఉర్దూ, పంజాబీ పదాలకు భాషాపరమైన మార్పులు చేసి ప్రచురించారు.ఆ విషయాన్ని ఇష్టపడని ఈమె తన పుస్తకాన్నే ఉపసంహరించు కున్నట్లుగా తెలిపి ఆ పుస్తకాన్ని విడుదల చేయనీయలేదు. దాన్ని నాశనమూ చేశారు. తర్వాత రాజ్‌కమల్‌ ప్రకాశన్‌ ఆని ప్రచురణా సంస్థకు చెందిన ''షీలాసంధు''ని సంప్రదించి ''జిందగీనామా'' ను ప్రచురించారు. ఇదే జిందగీనామాను 1974లో జిందగీనామా, జిందారుక్‌ అనే పేరుతో మరింత విపులంగా వ్రాశారు. ఈ పుస్తకం 1900 సంవత్సరం ప్రాంతంలో పంజాబ్‌లోని ఒక గ్రామంలో జరిగిన సంఘటన ఆధారంగా వ్రాయబడింది.  ప్రఖ్యాత రచయితా, విమర్శకులైన ''త్రిషాగుప్త'' ఈ పుస్తకం హిందీ సాహిత్యానికే వన్నె తెచ్చిందని, అభిప్రాయపడ్డారు. అమృతప్రీతమ్‌ అనే రచయిత ''హార్‌ దాత్‌ కా జిందగీనామా'' అను పేరుతో రచన చేసినందుకుగాను సోబీ, ఆగ్రహించి కోర్టుకెళ్లి ఆ విషయంపై ఇరవై ఆరేళ్ళపాటు న్యాయపోరాటం జరిపారు కానీ చివరకు విఫలం చెందారు.సాహిత్యాలు కొత్త కోణాలను సృజింపచేయమని, రచనల్లో సృజనాత్మకత పెంపొందింపజేయమంటూ సోబతీకి 1996లో సాహిత్య అకాడమీ  ఫెలోషిప్‌నిచ్చారు. దాద్రీ ప్రాంతంలో జరిగిన అల్లర్లను అణచటానికి ప్రభుత్వం ఏ చర్యా చేపట్టనందుకు నిరసనగాను, వాక్‌ స్వాతంత్య్రాన్ని లేకుండా, చేస్తూ హిందీ రచయితల గురించి ప్రభుత్వంకు విమర్శలు చేసినందుకుగాను తన నిరసనను తెలియజేస్తూ, ఫెలోషిప్‌ను వదిలిపెట్టారు.'సిక్కాబదల్‌గయా'' భారత విభజన వృత్తాంతపు రచన ఇది. దీనిని సచ్చిదానంద వాత్స్యాయన యధాతధంగా ప్రతీక్‌  జర్నల్‌లో ప్రచురించారు. ఇలా భారతదేశ పరిస్థితులను ప్రతిబింబిస్తూ రచనలు చేసిన ఉత్తమ హిందీ రచయిత్రి కృష్ణాసోబతీ. ''సాహిత్యంలో కొత్త ఒరవడిని సృష్టించి పాత్రలకు ప్రాణంపోసి హిందీ సాహిత్యాన్ని కృష్ణా సో బతి సుసంపన్నం చేశారని ఏభై మూడవ జ్ఞానపీఠ అవార్డుల కమిటీ ఛైర్మన్‌, ప్రముఖ విద్యావేత్త రచయిత, విమర్శకుడైన శ్రనామ్వర్‌ సింగ్‌'' ఈ సందర్భంగా ప్రస్తుతించారు.తన తొంభై రెండవ యేట జ్ఞానపీఠ, విశిష్ట పురస్కారాన్ని పొందిన కృష్ణా సోబతీకి అభినందనలు.