అరణ్యకృష్ణ కవిత్వంలో ఆమె

డాక్టర్‌ సుంకర గోపాల్‌
94926 38547

పురాణాల్లో, ఇతిహాసాల్లో 'స్త్రీ'లను ఎలా చూశారో కొత్తగా చెప్పవలసిన అవసరం లేదు. స్త్రీ హృదయాన్ని, ఆమె అసలు తత్వాన్ని పట్టుకునే ప్రయత్నం అక్కడ జరగలేదు. కేవలం అందాన్ని చూశారు. వాళ్ళకి కలువలు, పద్మాలు, తీగలు కనిపించాయి. చంద్రబింబాలు, సరస్సులు కనిపించాయి. 'స్త్రీవాదం' పేరుతో తమ బాధల్ని, అస్తిత్వాన్ని తామే రాసుకుని వెలుగులోకి తెచ్చుకునేవరకు 'ఆమె' గురించి, ఆ వేదన గురించి తెలుసుకొనే ప్రయత్నాలు జరగలేదు. వివక్ష గురించి, వెనుకబాటుతనం గురించి 1975 - 85 దశాబ్దంలో గట్టిగా ప్రారంభమైనది.
స్త్రీల దుఃఖం గురించి, అమ్మ గురించి కవితలు వచ్చి వుండొచ్చు. కానీ వాటి వెనుక పితృస్వామ్య ఆలోచనలు ఉన్నాయి. ఒక స్త్రీ స్థానంలో నిలబడి కనీసం దగ్గరగా కవిత్వం రాసిన కవులు ఉన్నారు. కె.శివారెడ్డి ఇలాంటి కవితలను 'ఆమె ఎవరైతే మాత్రం' అనే సంకలనంలో కొన్ని చూడవచ్చు. అలాంటి ప్రయత్నం చేసిన మరో కవి అరణ్యకృష్ణ.
అరణ్యకృష్ణ 1994లో నెత్తురోడుతున్న పదచిత్రం, 2016లో కవిత్వంలో ఉన్నంతసేపూ... అనే రెండు కవితా సంపుటాలు వేశారు. ఈ రెండు సంకలనంలో 27 కవితలు 'ఆమె' కేంద్రంగా, చాలా దగ్గరగా సహానుభూతితో రాసినవి ఒక దగ్గరగా చేర్చి 'మనిద్దరం' అనే సంకలనం తెచ్చారు.
21వ శతాబ్దంలో సైతం మనకు రాతియుగపు ఆలోచనలు, ఆచరణలు స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి. రెండు లింగాలు ఒక్కటే అనే భావన రావడం కష్టంగా ఉంది. స్త్రీ కంటే పురుషుడు చాలా ఎక్కువ అనే భావన మగపిల్లల్లో చిన్నప్పటి నుంచి పెరుగుతూనే ఉంది. అరణ్యకృష్ణ 'స్త్రీ కేంద్రక కవిత్వం' తెచ్చారు. పాలిచ్చిన రొమ్ముకే నిప్పు పెట్టగల సంస్క ృతిని ప్రశ్నిస్తున్నారు.
''అమ్మైనా పెళ్ళామైనా ఆమె రక్తమాంసాల మరమనిషి
మరెవరిదో సుఖదుఃఖాల శీతోష్ణస్థితి
ఆమె హృదయ వాతావరణం
గుమ్మం దగ్గర కాళ్ళు తుడుచుకునే పట్టాని తొక్కినట్లు
అందరూ ఆమె స్వేచ్ఛని తొక్కుకుంటూ తిరుగుతారు
సంసార వధ్యశిల మీద పరాయీకరణ పాశంతో
ఆమె వ్యక్తిత్వం ఉరితీయబడుతుంది'' (సాలెగూడు, పుట-34)
ఎలాంటి వాక్యాలు ఇవి! సాలెగూళ్ళను తగలబెట్టే మాటలు. బందీ అయిన బాధిత సమూహపు గొంతుని కృష్ణ పలుకు తున్నాడు. చీకటి నీడలు, పీడకలలు ఎన్ని వున్నా ఆమె చిగురించడం గురించి కలగంటున్న కవి తపన ఇది.
స్త్రీ అంటే పెళ్ళి చేసుకొని, పిల్లల్ని కనడం, చేసుకున్నవాడికి, పుట్టినవాళ్ళకి సేవ చేసుకుంటూ ఉండడం, రుచికరమైన వంట, ఇల్లు శుభ్రంగా ఉంచడం, బట్టలు శుభ్రం చేయడం, అంట్లు తోముకోవడం... చీపురుకట్ట, అట్లకాడ, త్రిబుల్‌ ఎక్స్‌్‌ సోపు... ఇలాంటి వస్తువులతో ఆ పనులు చేసుకుంటూ ఉండడం. అయినా ఆమెను చాకిరి జంతువుగా చూడటం, మొగుడైనా, నాన్నైనా నియంతలుగా మారడం... ఇలాంటి పరిస్థితుల్ని అరణ్యకృష్ణ ప్రశ్నిస్తున్నాడు.
వయసు ఎంతైనా ఫరవాలేదు, ఆడపిల్ల అయితే చాలు అన్నట్టు, ఈమధ్య జరుగుతున్న లైంగిక దాడులు సభ్య సమాజం తలదించుకునేలా చేస్తున్నాయి. బాబాయి, మామయ్య, తోడేళ్ళను చూసి గొర్రెలు, మేకలు వణికిపోయినట్టు..ఆడపిల్లల పరిస్థితి గురించి 'క్షమించండి, శీర్షిక లేదు' అనే పేరుతో రాసిన కవితలో -
''అవును! మాంసవాంఛలో మగాడు రగులుతున్నప్పుడు
వాడు మావయ్య కాదు బాబాయి కాదు తాతయ్య కూడా కాదు
బహుశా కొన్నిసార్లు వాడు నాన్న కూడా కాకపోవచ్చు
కొమ్ములు కోరలు పంజాలు మొలిచినవాడు
- - - - - - - - - - - - - - - - -
పెద్దరికం మారణాంగాలతో వెంటపడుతున్నది
పసిపిల్లల చుట్టూ
కంచెలు వేసుకోవాల్సిన కాలం దాపురించింది''
(మనిద్దరం, పుట76)
ఒక స్త్రీ వెంటపడి వేధించడం, ప్రలోభాలకి గురిచేయడం, ఏదోలా లొంగదీసుకోవడం లాంటి ఆలోచనలున్న మగాళ్ళని మనం చూస్తూనే ఉంటాం. ఒక్కోసారి తన భార్య అలసిపోయి ఉన్నా, తనకు మనసు బాలేకున్నా... కోరిక తీర్చుకోవడమే పరమావధిగా ఉండే వాళ్ళలో మనమూ ఉంటాం. ఈ నేపథ్యంలో కృష్ణ రాసిన గొప్ప కవిత 'ఆమె నిరాకరించినప్పుడు'. ఆమె భార్య కావొచ్చు, ప్రియురాలు కావొచ్చు, ఎవరైనా సరే... 'నో' అంటే నువ్వామె దేహాన్ని తాకే హక్కు లేదంటూ.. కవి ఇలా అంటాడు :
''ఆమె శరీరమంటే నీకు
యాంత్రికంగా ఎక్కి దిగే రైలు బండి కావొచ్చు
లోపలికి బైటకి యథేచ్ఛగా తిరిగే నీ ఇంటి గుమ్మంగా తోచొచ్చు
గొప్ప వేదాంతంగా నవరంధ్రాల తోలుసంచీ అనిపించొచ్చు
లేదా
నీ ఇంట్లో తులసి కోటకి వంటింటికి పడగ్గదికి కట్టేసుకున్న పెంపుడు జంతువులా అనిపించొచ్చు'' (మనిద్దరం, పుట62)
అని చెబుతూ, కేవలం ఆడమనిషిని చర్మమాత్రంగా చూడటం, ఆమె శరీరం లోపల ఉన్న వ్యక్తిత్వ వ్యవస్థని పట్టించు కోకపోవడం, అక్కడున్న సంక్షోభాలను, సంరంభాలను, పుష్పించే తోటలను, కోటానుకోట్ల ఆలోచన కణాల అలజడిని గుర్తించకపోవడం ఎంత దారుణమో కవి వాపోతున్నాడు.
కానీ ఆమెలో ఉన్న వ్యక్తిత్వ వ్యవస్థని గుర్తించినపుడు శరీరంగా కాకుండా మనసుకు దగ్గరగా ఆమె కూడా జరిగినపుడు ఎలా ఉంటుందో కూడా ముగింపులో కవి చెబుతాడు.
''ఐనా స్పర్శలో
నీ గుండెలోపలెక్కడో దాక్కున్న జలపాతాలు
జలజలా రాలి పడాలే కానీ
ముకుళించుకున్న పలకరింపులు విచ్చుకొని
సువాసనలై తాకాలే కానీ/ నిన్నో చెట్టుని చేసి
ఆమె సుడిగాలై చుట్టుముట్టెయ్యదూ !
ఈ సంపుటిలో కృష్ణ 'స్త్రీ'గా మారి రాసిన మరో గొప్ప కవిత 'రుధిర సత్యం'. స్త్రీ అంటే ఏమిటో ఒక సంపూర్ణ ఆవిష్కరణ ఇందులో చూడొచ్చు. నెలకోసారి 'స్త్రీ'లో జరిగే శారీరక మార్పుని కూడా కొందరు అర్థం చేసుకోరు. ప్రపంచీకరణ ప్రతిదీ వ్యాపారం చేసింది.
''ఆమె గర్భం నిండా రక్త సముద్రాలు
మనమంతా ఆ రక్త సముద్రంలోంచి
భూమ్మీదకి కొట్టుకొచ్చిన వాళ్ళమే''
ఇలా 'ఎత్తుగడ'తో కవిత ప్రారంభం అవుతుంది. ఒక స్త్రీ గర్భం నుంచి రక్తం కాలువలై పారితే కానీ మనిషి విత్తనం మొలకెత్తదనే సత్యాన్ని కవి గుర్తుకు తెస్తాడు. మానవ బీజాన్ని మొలకెత్తించే రక్తక్షేత్రం ఆమె దేహం అంటాడు.
''మనిషంటే రక్తమనీ
రక్తమే మనిషి మొదటి అడుగుజాడనీ
ఆమె నెలకోసారి/ తానే రక్తసముద్రికై వివరిస్తుంటుంది''
(మనిద్దరం, పుట-74)
స్త్రీ దేహం పునరుత్పత్తి ప్రక్రియకి ప్రయోగశాల. అసలు ఆమె గర్భద్వారాన్ని మించిన దైవత్వం లేదని కవి జ్ఞప్తికి తెస్తాడు. ఈ కవిత ముగింపులో స్త్రీలు ఋతుస్రావం సమయంలో ఉపయోగించే న్యాప్‌కిన్‌లను కూడా విలాస వస్తువుల జాబితాలో చేర్చడాన్ని తీవ్రంగా నిరసిస్తాడు కవి.
''కోర్కె పండిన తర్వాత
ఎండు గోరింటాకులా దులుపుకుంటాడు
ఆమె ఆకలినీ అవసరాన్ని అలంకరణల్తో కలగలిపి
శరీరాన్ని మళ్ళీ తడి గోరింటాకు చేస్తుంది (మెహబూబ్‌కి మెహెంది, పుట-30)
నిన్ను మోహించానే తప్ప ప్రేమించిందెప్పుడు ?
అసలు నేను నీ కడుపులో పిండంగా కదలాడినపుడు తప్ప
మనిద్దరం సహజంగా ఏకమైందెప్పుడనీ (పుట-29)
ఇలాంటి వాక్యాల్లో అరణ్యకృష్ణ 'స్త్రీ' హృదయాన్ని గొప్పగా ఆవిష్కరించారు.
సమాజంలో 'స్త్రీ'లను చూసే చూపులో మార్పు రావాలని అతని అక్షరాల్లో అడుగడుగునా కనిపిస్తుంది. 'ఆమె' హృదయాన్ని ఎలా అర్ధం చేసుకోవాలో కృష్ణ మార్గం చూపుతున్నాడు. వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛను, మానవత్వాన్ని, పురుషాహంకార భావజాలాన్ని వదులుకోవడం లాంటి భావాలు ఇందులో కనిపిస్తాయి. శైలీ శిల్పాల దృష్ట్యా కూడా ఇవి గొప్ప కవితలు. 'ఆమె' అణచివేత గురించి అరణ్యకృష్ణ ఆవేదన ఇది. స్త్రీ పురుష సమానత్వం కోసం తపన పడుతున్నాడు. 'ఆమె'ను 'ఆమె'గా చూద్దాం.