మనసు లోతులను తడిమే 'స్పర్శవేది'

బాహరా (బాడిశ హన్మంతరావు)
86868 64896

కథలంటే జీవిత దృశ్యాలు. జీవితంలోని అన్ని పార్శ్వాలూ ఒకే ఒక జీవితంలో మనకి లభించడం సాధ్యం కాదు. మనకున్న ఒక్క జీవితంలోనే మరెన్నో జీవితాలలోని సంఘటనలను చూడగలిగే అవకాశం కథలు మనకు కల్పిస్తాయి. కొన్నిసార్లు అవి మనల్ని ఆహ్లాదపరుస్తాయి. కొన్నిసార్లు ఆలోచింపజేస్తాయి. మరికొన్ని సార్లు మనలోని లోపాలను ఎత్తి చూపి మనలో మార్పుకు కారణభూత మవుతాయి. ఎమ్వీ రామిరెడ్డి వెలువరించిన ఈ సంపుటిలోని కథలన్నీ ఈ మాటలను సార్థకం చేస్తాయి.
కథకుడిగా, కవిగా సామాజిక ప్రయోజనాలకు పెద్ద పీట వేస్తూ రచనలు సాగించే వీరు పాఠక లోకానికి సుపరిచితులు. వీరి సాహితీ పయనం తెలుగు సాహిత్యంలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని పొందింది. అద్భుతమైన సరళ శైలితో విభిన్న సామాజిక పార్శ్వాలను స్ప ృశిస్తూ హఅదయాలను కదిలించే వీరి కథలు పాఠకులకు తమ సమాజంపై ఎంతో భరోసాను ఇస్తాయి.
ఉద్యోగ రీత్యా, ప్రవఅత్తి రీత్యా సాయం అందించడంలో మజాను అనుభవిస్తున్నానని చెప్పే వీరు ఇప్పటివరకూ మూడు కవితా సంపుటిలు, రెండు కథా సంపుటాలు అందించారు. అరడజను పైగా పురస్కారాలు పొందిన 'వెంట వచ్చునది' సంపుటి తరువాత, 'స్పర్శవేది' పేరుతో వెలువరిస్తున్న ఈ కథా సంపుటి ఆ క్రమంలో మూడోది. పదిహేనేళ్ళుగా ఎన్నో సేవా కార్యక్రమాలను నిర్వహించిన సందర్భాల్లో, తను దర్శించిన ఎందరో సేవామూర్తులు, ఎదురైన అద్భుత 'సాయం' సమయాలను, నిజ అనుభవాలను కథారూపంలో గుది గుచ్చి 'స్పర్శవేది' అనే కథా సంపుటిని మనకు అందిస్తున్నారు ఎమ్వీ రామిరెడ్డి. 'ఏ లోహాన్నైనా స్వర్ణంగా మార్చే ప్రక్రియ పరుసవేది అయితే... దాన్ని మించి మనుషులను మార్చే సాధనం సేవా దీప్తి' అని ముందు మాటలో పేర్కొన్నట్లు, ఈ పుస్తకంలో ఉన్న పదహారు కథలూ, మనుషులకు ఉండే - తోటి వారికి సేవ, మానవత్వం అనే గుణాలను ప్రతిబింబించడం గమనార్హం.
పరులకు సేవ చేయడాన్ని నర్మగర్చంగా చూపే, హాయి గొలిపే అర్థవంతమైన ముఖచిత్రంతో విడుదలైన ఈ పుస్తకం... తీర్చిదిద్దిన శిల్పాలు కలిగిన ఆలయ దర్శనం మాదిరిగా, చదవడం పూర్తిచేశాక సరికొత్త అనుభవాన్ని అందిస్తుందనడంలో సందేహం లేదు. మొదటి రెండు మూడు పేజీలు చదవడం మాత్రమే పాఠకుల చేతుల్లో ఉంది. తరువాయి వదిలిపెట్టకుండా చదివించే బాధ్యతను పుస్తకమే తీసుకుంటుంది.
ఒకవైపు కూతురి నిశ్చితార్థం, మరో వైపు అదే అపార్టుమెంటులో నివసించే మాధవయ్యకు గుండె ఆపరేషన్‌. ఎక్కడ తను ఉండాలో అర్థం కాక సందిగ్ధంలో ఉన్నాడు జెకేయార్‌. ఆ స్థితిలో మాధవయ్యను వదిలి వెళ్లడానికి మనసొప్పడంలేదు అతనికి. ఇంటి వద్ద నుంచి ఒకటే ఫోన్లు, వెంటనే రమ్మని. మాధవయ్య కొడుకు రావడానికి చాలా సమయం పట్టేట్టుంది. చివరకు జెకేఆర్‌ ఏం చేస్తాడు? కళ్లను పరుగులు తీయించే కథనంతో సాగిన 'మాధవసేవ' ఈ

'స్పర్శవేది'లో మొదటి మెట్టు.
తన బాల్యాన్ని నరకప్రాయంగా మార్చిన సవతి తల్లికి ఊహించని శిక్షను వేసిన ప్రత్యూష గురించీ, అందుకు సహకరిం చిన ప్రమోద్‌ గురించీ తెలుసుకోవాలంటే 'సేవే మార్గం' కథలోనూ, అలాగే తనను ఇబ్బందులకు గురి చేసి తన చిన్న బుద్ధిని బయట పెట్టుకున్న భ్రమరాంబకు, అరుణ కొత్త అనుభవాన్ని అందించిన తీరును 'అరుణారుణం'లో చూడవచ్చు. ఈ కథల్లో మనం ఎంత ఇన్వాల్వ్‌ అవుతామంటే మన చుట్టే జరుగుతుందన్న అనుభూతికి లోనయ్యెంతగా!
ప్రేమలో మోసపోయి, వేశ్యావృత్తిలో కూరుకుపోయిన వనజకు ఆ వృత్తి ఒక కూతురిని కూడా ఇస్తుంది. తనకు మెరుగైన జీవితం ఇవ్వాలనే ఆశయంతో దూరంగా హాస్టల్లో పెట్టి చదివిస్తూంటుంది. ఆ చదువు ఓ గట్టుకు చేరితే వేశ్యా వృత్తిని వదిలేద్దామనే ఆలోచనలో ఉన్న ఆమెకు పరిస్థితులు వీరబాబు అనే మదపటేనుగు పాలబడేలా చేశాయి. తన స్నేహితురాలు సరోజ, ఎన్జీవో ఉద్యోగి బాలాజీ సహకారంతో ఎలా బయట పడిందో రామిరెడ్డి తనదైన శైలితో రాసిన 'కుచ్‌ తో హై' తెలుపుతుంది.
ప్రేమ పేరుతో యాసిడ్‌తో మొహం కాల్చిన పశువొకడు, అంత: సౌందర్యం నాకు నచ్చిందని బంకి జీవితంలోకి ప్రవేశించిన పశువొకడు. చివరకు వాడు కప్పుకున్న మేకతోలుని చీల్చి, తన భావి జీవితాన్ని రేష్మ ఎలా మలుచుకుందో దాని ద్వారా ఏమాశించనుందో మీకు 'యాసిడ్‌ టెస్ట్‌' చెబుతుంది. స్త్రీల స్థితిని స్వార్థపరులు ఎలా అనుకూలంగా మార్చుకుంటారో ఈ కథలో తేట తెల్లం చేస్తారు రచయిత.
ఎవరూ కలలోనైనా ఊహించని ఉపద్రవాన్ని తెచ్చిన కోవిడ్‌ ఎందరి జీవితాలను అల్లకల్లోలం చేసిందో, ఎందరి జీవితాలను ఊహించని దారులకు మళ్లించిందో లెక్క లేదు. కానీ ఇంత భయంకరమైన స్థితిలోనూ ఎందరి గుండెల్లో ఆరిపోయిన తడిని వెలికి తీసి పక్కవారి గురించి ఆలోచించేలా చేసింది. అలాంటి సేవా సందర్భాలను తను చూసిన జీవితాల నుంచి ఒడిసిపట్టుకొని 'స్పర్శవేది'గా మన ముందుంచారు రచయిత. ఈ కథను ఆవిష్కరించిన తీరు ఎందరో పాఠకుల మెప్పు పొందింది. అందుకే ఇదే పేరు కథాసంపుటి కవర్‌ పేజీపై పుటం వేసుక్కూచ్చుంది.
'ఆ మధ్యాహ్నం మరగ్గాగిన పొంత కాగులా ఉంది. ఆవిర్లు పోతున్న అట్లపెనంలా ఉంది' గమ్మత్తైన ఉపమానంతో మొదలైన కథలో, రియల్‌ ఎస్టేట్‌ భూతం తనను ఎలా చీల్చి చెండాడిందో నేలతల్లి హృదయ విదారకంగా చెబుతుంది 'గుండె చెరువై...'లో. మన కళ్ళముందే జరుగుతున్న మారణ హౌమాన్ని, నిర్లజ్జగా చూస్తూ నిలబడుతున్న మనలను చెరోపక్కన నిలబెట్టి నిలదీస్తున్నట్టుగా... మన తలలను కాళ్ళకు ముడి పెట్టే ప్రయత్నంలో కథ సఫలమవుతుంది.
మానవాళికి ఎప్పుడు విపత్తులు సంభవించినా ఆ సందర్భాలు ఎవరో ఒకరి చేత ఏదో ఒక రూపంలో నమోదు చేయబడతాయి. అవి చిత్రలేఖనం గావచ్చు, సంగీతం గావచ్చు, నాటకాలు, నవలలు, కథలు ఇలా... ఇట్టి సందర్భాలు ప్రతిభావవంతులైన రచయితల ద్వారా భావితరాలకు అందచేయబడతాయి. అవి పాఠాలే అవుతాయో, పరిష్కారాల ఆవిష్కరణకు దారే తీస్తుందో కాలమే చెబుతుంది. ప్రస్తుతం మనం ఎదుర్కొన్న, ఎదుర్కొంటున్న ఇప్పటిస్థితి కూడా అందులో ఒకటి. ఇలాంటి సమాయావస్థ చిత్రించబడిన కథే 'మరణానికి ఇవతలి గట్టు'. కథలో అంతర్భాగంగా అలముకున్న మానవ బంధాల పరిమళం మంచి కథను చదివామన్న తృప్తిని ఇస్తుంది.
రైతులను సెన్సిటైజ్‌ చేయడానికి వచ్చిన ఉదరు చావు బతుకుల కత్తి మీదకు చేరాడు. చివరకు ఉదరు ఏమవుతాడు? జానకిరామయ్య నేర్పదలచిన విషయాలేవీ? రైతుల స్థితిని చిత్రిక పట్టిన కథ 'నాగలి గాయాల వెనుక'... అయితే ఒక పిల్లల గలాటాలో కన్న కొడుకు స్పందించిన తీరునుంచి పాఠం నేర్చుకొని, సుదర్శన్‌కు ఎదురుతిరిగిన రైతు చంద్రయ్య గురించి 'సంకెళ్ళు తప్ప'లో చిత్రించి రైతు జీవితాలకు ఓ రెండు పార్శ్వాలను రచయిత పాఠకుల కళ్ల ముందు నిలబెట్టారు. అవినీతి సూపర్వైజర్‌ రూపంలో, దానవత్వం సింగారావు రూపంలో సుందరి దైనందిన జీవితంలో ప్రతి రోజూ ఎదురవుతాయి. చివరకు దానవత్వం చేతిలో చిక్కిన సుందరి ఏం చేసింది? చీకటి చెత్తను ఉడ్చేస్తూ డ్యూటీ ఎక్కిన సూరీడు, వ్యర్థాన్వేషణలో బయలుదేరిన సుందరికి పోలిక ఏమిటో 'వ్యర్థాన్వేషి'లో తెలుస్తుంది.
''మొక్కకు కాపు రాలేదని పత్తి మొక్కకు మందు కొట్టడం ఆపే త్తామా? అవలక్షణం ఉందని మడిసిని ఏరివేత్తామా? అందునా పేనాలకే పెమాదం ఉన్నప్పుడు. ఏమో! నేనయితే సూత్తా ఊరుకోలేను''. ఇది సాంబశివుడు మామయ్య చెప్పిన మానవతా పాఠం. ప్రవాహంగా సాగిన కథనంతో సాంబశివుడి 'శివతాండవం'తో కథ మరో మెట్టుకు చేరుతుంది.
పారిశుధ్య కార్మికురాలు జంగమ్మ మనుమరాలికి డెంగ్యూ, జాండీస్‌ కలిపి వచ్చాయి. ఆసుపత్రి ఖర్చులకు కూడా సాయపడని శానిటరీ ఇన్సెక్టర్‌, సూపర్‌ వైజర్ల ప్రవర్తనతో ఇబ్బందులు పడి నాగరాజు సాయంతో గండం గట్టెక్కుతుంది. కొద్ది రోజులకే శానిటరీ ఇన్సెక్టర్‌ కొడుక్కి అదే డెంగ్యూ జ్వరం వస్తుంది. జంగమ్మ సాయం అవసర పడిన సమయంలో ఆమె ఎలా స్పందిస్తుంది? ఇల్లంతా శుభ్రం చేశాక బయట పడేసే చీపురు మళ్ళీ శుభ్రం చేయడానికి ఇంట్లోకి చేర్చబడుతుంది. ఈ కథకు 'చీపురు పుల్ల' అనే పేరు పెట్టడంలోనే రచయిత చతురత బయటపడుతుంది. క్యాన్సర్‌ చికిత్సలో భాగంగా ఉపయోగించే కీమో థెరపీతో పలు సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ వస్తాయి. వాటిలో ఒకటి జుట్టు పూర్తిగా రాలడం. ఇలాంటి పేషెంట్లకు విగ్గులు తయారు చేసే సంస్థకు రచయిత కుమార్తె జుట్టు దానం చేసిన సందర్భాన్ని తీసుకుని అల్లిన కథ 'కురుక్షేత్రం'. కేన్సర్‌తో పోరాడే యుద్ధంలో పేషెంట్లకు కురులు ఇవ్వడం ద్వారా కథానాయిక జీవితం ఎటువంటి మలుపులకు లోనవుతుందో తెలియాలంటే ఈ కథ చదివి తీరాలి.
ధనవంతులు, శ్రీమంతులు అని ఎవరిని అంటాం? సాధారణ సమాధానానికి భిన్నంగా అసలైన శ్రీమంతులను తన 'శ్రీమంతులు'లో రచయిత పరిచయం చేస్తాడు. మనమూ అలా మారాలంటే ఏం చేయాలనే ఆలోచన రేకెత్తిస్తాడు. కరోనా దెబ్బ పడిన వృత్తుల్లో మన ఊహకు కూడా రాని వృత్తి వ్యభిచారం. అద్భుతమైన కలల భావిజీవితం ఊరిస్తుంటే, రాజుతో ఊరు దాటుతుంది ఓ పద్దెనిమిదేళ్ళ అమ్మాయి. ఆ దాటడం దాటడం రకరకాల మలుపులు తిరిగి, షకీలా పేరుతో వేశ్యావృత్తిలో తేలుతుంది. వివాహ బంధానికి ఫలంగా పుట్టిన పాపను బతికించుకోవడానికి సాగిస్తున్న వృత్తికి కరోనా కాటు పడింది. చివరకు యాదమ్మ సలహాతో జీవితాన్ని ఎటు తిప్పుకుందో 'షకీలా మరణం' చెబుతుంది.
కథలన్నీ రచయితకెదురైన ఘటనలనుంచి ఉద్భవించడంతో ఎక్కడా కృత్రిమత్వం కనపడక, అవి ప్రాణంతో కళ్ళముందు కదలాడతాయి. 'సేవ' అనే ఒకే నేపథ్యంతో దాదాపు అన్ని కథలు రాసినా ఎక్కడా పునరుక్తి దోషం కనిపించదు. వేటికవే విభిన్నంగా ఉన్న అంశాలతో రాయబడిన కథలను ఒక చోట చేర్చి, మంచి నాణ్యత కలిగిన ముద్రణా, ప్రతి కథకు అచ్చులో వచ్చినప్పటి చిత్రంతో కలిపి సరసమైన ధరతో అందించారు. ప్రత్యేకించి ఈ పుస్తకాన్ని 'కోవిడ్‌ వారియర్స్‌'కు అంకితం చేయడం సముచితంగా ఉంది. సామాజిక స్పృహకు పెద్ద పీట వేసే ఇటువంటి కథా సంపుటాలను మళ్ళీ మళ్ళీ రచయిత (ఎమ్వీ రామిరెడ్డి 9866777870) నుంచి ఆశించడం, ఆయన సామర్థ్యం దఅష్ట్యా అత్యాశ కాబోదు.