బాల సాహిత్యకారుల బాధ్యత పెరిగింది!

బెలగాం భీమేశ్వరరావు
99895 37835
శైశవ దశ నుంచి కౌమారదశ దాటే వరకు గల ప్రాయాన్ని బాల్యంగా భావించవొచ్చు. బాల్యంలోని వివిధ స్థాయిలు పిల్లల వయస్సును బట్టి ఏర్పడతాయి. ఆయా స్థాయిలను బట్టి బాల సాహిత్యం రూపురేఖలు దాల్చుతుంది. వస్తు వైవిధ్యం పొందుతుంది. అప్పుడే బాల సాహిత్యం బాల్య దశకు మేలు చేస్తోంది.
మన తెలుగు బాల సాహిత్యాన్ని పరిశీలిస్తే నీతి కథలకు కొదవలేదు. ప్రతి తరం ఆ కథలు ఏదో ఒక సందర్భంలో తమ బాల్యదశలో వింటూనే ఉన్నారు. పెద్దలందిస్తే చదువు తూనే ఉన్నారు. ఆ సాహిత్యం వల్ల ప్రభావితులై మంచి మార్గం పట్టి ఉన్నత స్థానాలకు ఎదిగిన వారూ ఉన్నారు. అలాంటి వారి బాల్యం ఆనాడు నిష్కల్మషమైన స్నేహానుబంధాలు చుట్టూ, పెద్దల మమతానురాగాలు చుట్టూ, వ్యక్తిత్వ వికాస ప్రేరణల చుట్టూ తిరుగుతుండేది. వారి బాల్యం నల్లేరు మీద బండిలా సాఫీగా సాగి పోయేది.
మరి ఇప్పుడో? బాల్యదశ పూర్వంలా లేదు. సంక్లిష్ట పరిస్థితుల్లో చిక్కుకుంది. సమస్యల వలయంలో కొట్టుమిట్టాడు తోంది. నేటి ఆధునిక కాలంలో పిల్లలకు నీతి కథలతో పాటు వారి వారి సమస్యల మీద బాల సాహిత్యం రావలసిన అవసరం కనిపిస్తోంది. నలభై యేళ్ళ కిందటి సమాజంతో పోల్చితే ఈనాటి సమాజం సాంకేతికపరంగా, సామాజిక పరంగా, పర్యావరణపరంగా, మానసిక వికాసపరంగా ఎన్నో మార్పులకు లోనయింది. ఈ పరిణామం పెద్దల జీవితాలనే కాదు; పిల్లల జీవితాలను కూడా ప్రభావితం చేస్తోంది.
సాంకేతికపరంగా వచ్చిన మార్పులను గమనిస్తే ఆనాటి పిల్లలు అగ్గిపెట్టెలు, దారంతో టెలిఫోన్‌ సరదాను తీర్చుకొనే వారు. అద్దం ద్వారా సూర్యుని కాంతిని చీకటి గదిలోకి పంపించి ఆ కాంతికి అడ్డంగా ఫిల్మ్‌ పెట్టి గోద మీద పడిన బొమ్మను చూసి ఇంట్లో సినిమా చూసినంత సంబరం పిల్లలు పడేవారు! మరి నేటి పరిస్థితి టెలివిజన్‌, కంప్యూటర్‌ దశను దాటి స్మార్ట్‌ఫోన్‌ దశను చేరుకుంది! పసిబిడ్డకు అమ్మ ఎంత సన్నిహితంగా ఉంటుందో స్మార్ట్‌ఫోన్‌ కూడా అంతే సన్నిహితం గా ఉండే కాలం వచ్చింది. ఒక ఏడాది దాటిన పిల్లలు నేడు పెద్దలు స్మార్ట్‌ఫోన్‌ను ఉపయోగించే తీరు గమనించి స్మార్ట్‌ఫోన్‌ చేతిన పడగానే వేళ్ళు కదిపి ఆపరేట్‌ చెయ్యడం మనం చూస్తున్నాం. పిల్లల చేతిన పడిన స్మార్ట్‌ఫోన్‌ను తిరిగి తీసు కోవడం అంత తేలిక కాదని మనకందరకూ అనుభవైక వేద్యమే! ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఇప్పటి పిల్లల నుంచి నూతన సాంకేతిక పరికరాలను దూరంగా ఉంచగలమా లేదా అన్నది ఎవరికి వారు ఆత్మ విమర్శ చేసుకోవలసిందే! సాంకేతిక విజ్ఞానం పదును గల కత్తిలాంటిది! కత్తితో పీక కోసుకోగలం, మనకు బలమునిచ్చే పండునూ కోసి తినగలం! ఈ రెండు పనుల్లో ఏది మంచిదో తెలియపరిచే కథలు బాలసాహిత్యంలో రావాలి! సాంకేతిక జ్ఞానం వల్ల పొందగలిగే ప్రయోజనాలు బాలసాహిత్యంలో చెప్పాలి.
ఇక సామాజికపరమైన మార్పులను గమనిస్తే గత సమాజానికి, ఆధునిక సమాజానికి హస్తి మశకాంతరం కనిపిస్తోంది. ఆనాటి సమాజం నైతిక విలువలకు పెద్దపీట వేసేది. ఈనాటి సమాజం స్వార్థ విలువలకు ప్రాధాన్యత నిస్తోంది. కౌమారదశ దాటే వరకు నాటి పిల్లలు అమాయకంగా ఉండే వారు. కాని నేటి పిల్లలు అన్ని విషయాల్లోనూ అసాధ్యుల య్యారు. ఏడెనిమిదేళ్ళ వయస్సుకే పెళ్ళి మాట ఎత్తగానే వారి ఊహలు ఎక్కడెక్కడికో విహరించే స్థాయికి వెళ్ళిపోతున్నాయి. కారణం సినిమాల్లో చిత్రీకరించిన శృంగార సన్నివేశాల ప్రభావమని వేరేగా చెప్పవలసిన అవసరం లేదు. అటువంటి ప్రమాదకరమైన ఊహలకు అడ్డుకట్ట వెయ్యవలసిన అవసరముంది. అందుకు ఆడమగా స్నేహం ఎంత వరకుండాలి? ఏ స్థాయిలో ఉంటేనే మంచికి పరిమిత మవుతోంది? స్నేహం పరమార్థం ఏమిటి? స్నేహమెలా ఉపయోగపడాలి? చదువుల్లో స్నేహాన్ని ఎలా వినియోగించు కోవాలి? సమాజానికి పిల్లల స్నేహం ఎలా ఉపయోగపడాలి? ఇలాంటి విషయాల మీద కథలు రావాలి.
నేడు కరోనా కంటే ప్రమాదకరమైన సమస్య పర్యావరణ సమస్య. పర్యావరణ సమస్య పట్ల ఉపేక్ష కొనసాగితే మనముండే ఈ భూగోళం దేనికీ కొరగాదని శాస్త్రవేత్తలు హెచ్చరించి ఆ ప్రమాదం నుంచి బయట పడడానికి అరవై సంవత్సరాలు గడువిచ్చారు. ఈలోగా పరిస్థితులను సరిచేసుకోకపోతే అరవై సంవత్సరాల తరువాత పంట పండడం గగనమేనట! మన వారసులు ఆకలి బాధతో అల్లాడితే అది మనకు ఆనందం కలిగించే విషయమా? లేదా అపరాధ భావనను కలిగించే విషయమా? పర్యావరణ సమస్య ఎంత తీవ్రంగా పరిణమిస్తుందో ఆలోచించండి! పర్యావరణంలో జరుగుతున్న మార్పుల వల్ల భూతాపం పెరుగుతోంది. మంచుదిబ్బలు కరిగి వరదలు సంభవిస్తున్నాయి. చర్మవ్యాధులు, కేన్సర్‌ లాంటి మొండి వ్యాధులు ప్రబలుతున్నాయి. అకాల వర్షాలు, తుపానులు పెచ్చుమీరుతున్నాయి. ఈ తీవ్రమైన మార్పులకు కారణాలేమిటి? ఈ కారణాలకు మానవులెంత వరకు ఆధారభూతులవుతున్నారు? ఈ విషయాల మీద పిల్లలకు అవగాహన కలిగించే బాలసాహిత్యం రావాలి.
నాటి తరానికి, నేటి తరానికి పిల్లల్లో మానసిక వికాసంలో కూడా మార్పులు చోటు చేసుకున్నాయి. పిల్లలు మైనపు ముద్ద వంటి వారని పెద్దలంటారు. మైనపు ముద్దను మనం ఎటు తిప్పితే అటు వంగుతుంది. మైనపు ముద్దతో కత్తిని చేయొచ్చు.. కలాన్నీ రూపు దిద్దొచ్చు. పిల్లల గుణగుణాలపై పరిసర ప్రభావం ఉంటుంది! తల్లిదండ్రుల నడవడి పిల్లలపై ప్రభావం చూపుతుంది. తల్లిదండ్రులు ఆదర్శమైన జీవితం గడిపితే పిల్లలు కూడా ఆదర్శంగానే తయారు కావడానికి ఎక్కువ అవకాశముంటుంది. ఊర్లో గ్రంథాలయాలు, ఆట మైదానాలు, సాంస్క ృతిక కార్యక్రమాలు జరిగే వేదికలున్నప్పుడు పిల్లలపై వాటి ప్రభావం తప్పక పడుతుంది. గ్రంథాలయాలకు పోయి పుస్తక పఠనానికి అలవాటు పడతారు. ఆట మైదానాల్లో ఆటలాడి శారీరక దారుఢ్యం పొందుతారు. తద్వారా బలమైన మనసును పొందగలరు. సాంస్కృతిక కార్యక్రమాలను చూసి లలిత కళలపై అభిరుచిని పెంచుకోగలుగుతారు. మానసికానందం పొంది చదువు వల్ల కలిగే ఒత్తిడిని జయించగలరు.
మానవ జీవిత దశల్లో కౌమారదశ కీలకమైనది. ఆ దశలోని ఆలోచనలే పిల్లల భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తాయి. నేడు కొందరు యువకుల్లో పెరుగుతున్న నేర ప్రవృత్తికి కారణం వారి కౌమారదశలో వారిని గాలిని వదిలివేయడయే అని నిర్ద్వంద్వంగా చెప్పవచ్చు. ఒకప్పుడు ఆడపిల్లలు బయటకు వెళ్తే తల్లిదండ్రులు చాలా జాగ్రత్తలు తీసుకోమని చెప్పేవారు. ఇప్పుడు ఆ జాగ్రత్తలు, హెచ్చరికలు మగపిల్లలకు కూడా చేయవలసిన అగత్యం ఏర్పడింది. కౌమారదశలోని పిల్లల్లో స్మార్ట్‌ ఫోన్‌ దుర్వినియోగం జరిగితే ఎన్నో చెడు భావనలకు ఆలంబనమవుతుంది. లింగాకర్షణకు తొందర పెడుతోంది. ఆ ఉపద్రవం మంచి పిల్లలను కాపాడాలంటే తల్లిదండ్రులు మౌనం వీడాలి. చెడు భావనల వల్ల కలిగే దుష్ఫలితాల పిల్లలతో చర్చించాలి. విద్యాభ్యాసం వైపు పిల్లల మనసులను మళ్లించాలి. చక్కని విద్యాభ్యాసం చక్కని జీవితానికి పునాది కాగలదని బోధించాలి.
పూర్వం ఆడపిల్లలను ఇంటికి పరిమితం చేసేవారు. అక్షర జ్ఞానం పొందితే చాలు ఆడపిల్లకదే పదివేలు అని పెద్దలు ఆనాడు భావించేవారు. నేడు పరిస్థితులు పూర్తిగా మారి పోయాయి. సమాజానికి మగపిల్లల సేవలే కాదు; ఆడపిల్లల సేవలు కూడా అవసరమయ్యాయి. నేడు మగపిల్లలతో సమానంగా ఆడపిల్లలు నేడు చదువుకుంటున్నారు. ఉద్యోగాలు పొందడంలో మగపిల్లలతో పోటీపడుతున్నారు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో ఆడపిల్లలకు ధైర్యం, చొరవ నేర్పవలసి ఉంది. ఈ దిశగా కూడా రచనలు ఆలోచించి బాలల కోసం బాల సాహిత్యం సృష్టించవలసిన అవసరం ఏర్పడింది. ఒకప్పుడు నీతికథలు, హాస్య కథలతో సరిపెట్టుకున్న బాలసాహిత్యం నేడు విస్తృత పరిధిని సంతరించుకుంది. ఒకప్పుడు వేళ్ళమీద లెక్కించదగిన రచయితలే ఉండేవారు. ఇప్పుడు రచయితల సంఖ్య పెరిగింది. పెరిగిన బాల సాహిత్య బాధ్యతను వీరంతా తమ కలాలపై మోయాలి. మూసకథలకు అలవాటు పడకుండా ఈనాటి తరం బాలలకవసరమయ్యే ఇతివృత్తాలతో సాహిత్యాన్ని సృష్టించాలి. ప్రచురణలోనూ, పంపిణాలోనూ వినూత్న పద్ధతు లను అవలంబించాలి. ఈతరం పిల్లలు ఎంతో చురుకైనవారు. తెలివైనవారు. వారిని అందిపుచ్చుకునేలా, ఆకర్షించేలా, అలరించేలా, ప్రభావితం చేసేలా కొంగొత్త బాలసాహిత్యాన్ని వెలువరించాలి. ఆ బాధ్యత ఈతరం రచయితలది, తల్లిదండ్రు లది, ప్రచురణకర్తలది.