ఇల్లాలి చదువు

డాక్టర్‌ ఎం.ప్రగతి
94407 98008

ఎంతసేపలా పొర్లుతావు, నిద్ర పట్టడం లేదా? ఎలా పడుతుందిలే, మనవరాలేమన్నా చిన్నా చితకా బాంబేసిందా? ఒకటేసారి టెన్‌ థౌజండ్‌ వాలా పేల్చింది, ఇల్లంతా కంపించి పోయేట్టు! ఎక్కడి నుంచి ఎక్కడికొచ్చి పడ్డామా అనుకుంటు న్నావు కదూ? నిజమే, ఒక సగటు ఆడపిల్లగా పుట్టి పెరిగి, మామూలు టీచర్‌గా రిటైరైన నేటి దాకా ఎన్నెన్ని చూశావు? అసలు ఇలాంటి సమస్య వస్తుందని ఊహించనే లేదు కదూ, ఎప్పుడూ.
బిందు గుర్తుందా నీకు? ఎలా మరచిపోతావులే. అంత తొందరగా మరచిపోయే మనిషా తను? స్కూల్లో ఎప్పుడూ నీ కంటే చాలా ముందుండేది కదూ. అప్పుడప్పుడూ అబ్బాయిలను దాటి ఫస్ట్‌ వచ్చేది కూడాను. ఒక రోజు స్త్రీ విద్య గురించి డిబేట్‌ పెడితే అందరూ 'ఒక పురుషుడు చదువుకుంటే తను మాత్రమే బాగుపడతాడు. అదే స్త్రీ చదువుకుంటే కుటుంబ మంతా బాగుపడుతుంది, కనుక స్త్రీకి విద్య అవసరం.' అంటూ గొప్పగా మాట్లాడారు. ఈ బిందు ఎప్పుడూ ఎడమే కదా. 'ఏం స్త్రీ మాత్రం తన కోసం చదువుకోకూడదా? మగవాళ్ళు తమ చదువును కుటుంబం కోసం ఉపయోగించ కూడదా?' అంటూ వాదనకు దిగింది కదూ. ఇదో పెడసరం అని నీతో పాటు ఇంకా చాలామంది సణుక్కున్నారు కదూ. ఓ రోజెప్పుడో మీ అమ్మ, బిందు వాళ్ళమ్మ కలిసినప్పుడు 'మా భవాని ఇంట్లో పని బాగా చేస్తుంది. ఇంటిని అద్దంలా ఉంచుతుంది.' అని మీ అమ్మ గొప్పగా చెప్పినప్పుడు, బిందు వాళ్ళమ్మ ముఖం చిన్నబోవడం చూసి నువ్వెంత సంబరపడ్డావు, గర్వపడ్డావు కూడా. 'ఆ... ఎంత చదివి ఏం ప్రయోజనం, ఇంటి పని, వంట పని చాత కానప్పుడు' అంటూ ఎద్దేవా చేశావు కదూ. టెంతయ్యాక ఎవరెవరు ఏమేం చేరబోతున్నారని చర్చ వస్తే బిందు ఇంటర్లో ఎమ్పీసీ తీసుకుంటానని చెప్పగానే, అందరూ చప్పట్లు కొట్టారు. అవును మరి, అసలు టెంత్‌లో అమ్మాయిలు కాంపోజిట్‌ లెక్కలు తీసుకోవడమే ఆశ్చర్యకరమైతే, ఇప్పుడిక ఏకంగా ఎమ్పీసీ తీసుకుంటానంటే గొప్పే కదా. నీ వంతొచ్చి నప్పుడు నువ్వేమన్నావు, 'కుటుంబాన్ని తీర్చిదిద్దుకోదగినంత చదువు చాలు నాకు. నేను ఎక్కువ చదివే కొద్దీ అంతకంటే ఎక్కువ చదివిన వాణ్ని తీసుకురావడం మా వాళ్ళకు కష్టమవు తుంది కనుక నేను ఇంటర్‌ చేరడం లేదు.'
ఆ మాటయితే అన్నావు కానీ, టెన్త్‌ చదువు పెళ్ళి కొడుకులకు అస్సలు ఆనకపోవడంతో ఇంటర్‌ చేరక తప్పలేదు నీకు. అది కూడా సైన్సు, లెక్కలు మనకెందుకులే అని, సియ్యీసీ చేరిపోయావు. పిల్లలకు కాస్త హౌమ్‌ వర్క్‌ చేయించాడనికైనా పనికొస్తుందిలే అని సమాధానం చెప్పుకున్నావు.
తీరా ఆ ఇంటరయ్యాక సంబంధాలు చూడబోతే అమ్మాయిల పెళ్లి అర్హత డిగ్రీకి పెరిగిపోయింది. రోజులు మారిపోయాయి మరి. ఉద్యోగస్తుడైన పెళ్లికొడుకు కోసం మళ్ళీ బియ్యే చేరిపోయావు. ముప్పుతిప్పలు పడి మూడేళ్ళ డిగ్రీ పూర్తి చేసి, హమ్మయ్య, ఇక డిగ్రీ అయిపోయింది, ఇక గొప్ప సంబంధాలు వస్తాయని ఆశ పెట్టుకుంటే మళ్ళీ అడియాశలే!
తెలుగు సినిమాల్లో హీరోలా ఎర్రగా, పొడుగ్గా ఉన్న, నీకు బాగా నచ్చిన టీచర్‌ కుర్రాడి నాన్నేమన్నాడు?
'బియ్యీడీ చేసుంటే ఎలాగో ఉద్యోగం వేయించుకునే వాళ్ళం కదా, హాయిగా ఇద్దరూ ఉద్యోగాలు చేసుకునే వాళ్ళు.'
ఉద్యోగం చేసే పిల్లయితే కట్నం తగ్గించుకోవడానిక్కూడా సిద్ధపడ్డారు కదూ. అవును, ఒకసారి వచ్చే కట్నం కంటే నెలనెలా వచ్చిపడే జీతం లెక్క ఎక్కువ కదా! వేన్నీళ్ళకు చన్నీళ్ళు తోడు. అందులోనూ ఇద్దరూ ఉద్యోగస్తులైతే బదిలీలతో సహా అనేక సౌకర్యాలు కూడా. టీచర్‌ సంబంధం తప్పిపోయాక ఇక తప్పదని బియ్యీడీ చేశావు.
మొత్తం మీద ఇల్లాలి చదువు ఇంటికి వెలుగు అన్న నానుడి భలే నిజమైంది. ఇంట్లో దీపం లాగే ఇల్లాలి చదువు ఎన్ని మార్పులకు నోచుకుంది? బుడ్డి దీపం పోయి, గుడ్డి బల్బు, అదీ పోయి ఫ్లోరెసెంట్‌ ట్యూబ్‌ లైట్‌, చివరికి ఎల్యీడీ లైట్లు వచ్చినట్లు, ఇంటి కోసం నీ చదువూ మారుతూ వచ్చె. ఆడవాళ్లకు సరుకుల పద్దులు, మొగుడు రాసిన ఉత్తరం చదువుకునే చదువు చాలు అనుకునే రోజుల నుంచీ, పిల్లలకు నాలుగక్షరమ్ముక్కలు నేర్పించుకొనే చదువు కావాలి అనే దశకు, అక్కడి నుంచీ కాన్వెంటు చదువుల కోసం ఇంగ్లీషు మీడియం పాఠాలు చెప్పుకోగలిగిన చదువు ఆడవాళ్లు నేర్చుకోవాలి అనే సరికి మళ్ళీ రూటు మారిపాయె. ఎలాగో అగచాట్లు పడి మీ నాయన నీ తెలుగు మీడియం డిగ్రీ, ఇంకా బియ్యీడీకి తగిన టీచరు సంబంధం తెచ్చి ముడేసే. ఆ పైన ఖర్చులు పెరిగి, కొత్త కొత్త వస్తువులన్నీ ఊరిస్తూ మంట పెడుతూ ఉంటే, ఆ వేడి తగ్గించడానికి నీ చన్నీళ్ళ జీతం కావాల్సచ్చె. మొత్తం మీద ఉద్యోగానికి బయల్దేరాల్సిన సమయం ఆసన్నమైపోయె.
టీచరు ఉద్యోగానికి ఇంటర్వ్యూకు పోయిన్రోజు గుర్తుందా నీకు? ఇంటర్వ్యూ బోర్డులో సియ్యీవో స్థానంలో ఠీవిగా దర్శనమిచ్చిన బిందును చూసి అవాక్కై నోరెళ్ళబెట్టావ్‌. గ్రూప్‌ వన్‌ ఆఫీసరుగా నిన్ను ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి కూచున్న నీ పాత స్నేహితురాలిని చూసి సూర్యుని తాకిడికి వాడిపోయిన జాజిపువ్వులా ఎంత ముడుచుకుపోయావు? 'ఏం టెన్షన్‌ పడొద్దు, ఫ్రీగా కూర్చోండి.' అంటూ బిందు అధికారి హౌదాలో నీ భయం పోగొట్టాలని ప్రయత్నిస్తే, గుర్తుపట్టనట్టు ఫోజు కొడు తోందనుకున్నావు. నీ టెన్షన్‌ పోగొట్టి, స్వేచ్ఛగా ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పే వాతావరణాన్ని కలిగించినా కూడా, నీకు ఉద్యోగం రాకుండా బిందు అడ్డు పడుతుందేమోనని అనుమాన పడ్డావు. తీరా ఉద్యోగం వచ్చి, చేరితే ఆమె పెట్టిన భిక్షవుతుందే మోనని గింజుకున్నావు. బిందు నిన్ను వెతుక్కుంటూ ఇంటికొచ్చి, ఇంటర్వ్యూలో నీ ప్రతిభను గుర్తు చేస్తూ, దాని కారణంగానే నీకుద్యోగం వచ్చిందని గొప్పగా చెప్పింది కదా! అప్పటిగ్గానీ నువ్వు స్థిమితపడలేదు. మొత్తంగా నీ చన్నీళ్ళు నీ కుటుంబానికి బాగానే ఉపయోగపడ్డాయి. సిటీలో ఆధునికంగా ఇల్లు కట్టించుకోవడానికి, అధునాతన ఫర్నిచర్‌ సమకూర్చు కోవడానికి, పిల్లలను ఖరీదైన చదువులు చదివించుకోవడానికి ఈ చన్నీళ్ళ వాటా లేకపోతే అయ్యేదేనా?
అవును గానీ, నువ్వు వొద్దనుకున్న లెక్కలు నీ కూతురికి అవసరమయ్యాయి కదూ. ఇంటి దీపం రూపం మారుతోంది కదా, ఇక ఇంజనీర్‌ ఇల్లాళ్ళు కావాలంటున్నారని ఇంజనీరుని చేస్తివి. సాఫ్ట్వేర్‌ ఇంజనీర్లయి భర్తలతో పాటు, అమెరికన్‌ డాలర్లు పోగేసుకుంటున్న అమ్మాయిలను చూశాక, ఇక చన్నీళ్ళ రూపం మారిపోయి కూతుర్ని మెట్రో సిటీకి పంపిస్తివి. తీరా అమ్మాయికి సంబంధం కుదిరాక అబ్బాయేమన్నాడు?
'నా హౌదాకు తగినట్లు పెద్ద చదువులు చదివి వుండాలి కానీ, ఉద్యోగం చేయకూడదు. నేను ఇంటికొచ్చేసరికి చక్కగా వండి పెట్టేట్టు ఉండాలి. ఇంటినీ, పిల్లల్ని చూసుకుంటే చాలు. కనక ఉద్యోగం మానేయాలి.'
వాళ్ళేం ఖర్మ, నువ్వూ అలాగే అనుకున్నావు, 'ఇంటా బయటా కష్టపడి నేనేం ఉద్ధరించాను, నా కూతురన్నా సుఖపడనీ ఇంటి పట్టునుండి.' అలాగని నీ కూతుర్ని వొప్పించావు. అంతకన్నా ఆలోచన లేని నీ కూతురూ అంత చదువూ చదివి, నీ అల్లుడి పక్కన హౌదాగా అమరిపోయె. అవును మరి, ఇంటి దీపం ఎల్యీడీ బల్బు స్థాయి దాటి, సీలింగ్లో పీవోపీ చాటున దాగిన అలంకరణ దీపపు స్థాయిని చేరిపోయె. బీటెక్కు చదువంతా ఇంట్లో ఇంటీరియర్‌ డెకరేషన్‌కు, వోవెన్‌ వంటలకు సమర్పణం చేసేసింది హాయిగా. ఇంతకూ ఇప్పుడు చన్నీళ్ళు అక్కరలేదా? ఎందుకు ఉద్యోగం అక్కర లేకుండా పోయింది? సంపాదన ఉంటే ప్రశ్నిస్తారని భయం కదూ. ధిక్కార స్వరాలు వినిపిస్తాయని కదూ. అంతే మరి, చన్నీళ్ళు చన్నీళ్ళుగానే ఉండాలి, సెగ పుట్టించకూడదు. దీపం దీపంగా వెలుగులు మాత్రమే ఇవ్వాలి, మంటలు రేపకూడదు. ఇదీ మీ చదువు, దాని ప్రయోజనం. అంతకు దాటితే చన్నీళ్ళూ వద్దు, అసలు చదువే వద్దు. ఆ రోజులు కూడా రాబోతాయేమో అనుకుంటున్నావు కదూ.. ఇప్పుడు నీ మనవరాలి వ్యవహారం చూసి.
ఇల్లాలి చదువు ఇంటికి వెలుగు సిద్ధాంతాన్ని ధిక్కరించి, నీ మనవరాలు జర్నలిజం చదవాలని ఆరాటపడటం నీకు మింగుడు పడటం లేదు కదూ. ఏమన్నదా పిల్ల?
'నేను ఇన్వెస్టిగేటివ్‌ జర్నలిస్టును కావాలనుకుంటున్నాను. దానికి తగిన చదువు చదువుతా.'
గొంతులో ఎంత ధీమా!
అది టెన్‌ థౌజండ్‌ వాలా లాగా పేలి ఇల్లంతా దద్దరిల్లి పోయింది. 'అసలీ జర్నలిజం.. అందులోనూ పరిశోధనాత్మక జర్నలిజమేంటి? అంత రిస్క్‌ తీసుకోవడం ఆడవాళ్లకు అవసరమా? అందులోనూ ఇప్పుడు రోజులెట్లున్నాయి? బయటికి పోయిన ఆడపిల్లలు క్షేమంగా ఇంటికి తిరిగి వచ్చే వరకు గుండెల్లో గుబులు. అలాంటిది ఏకంగా ప్రమాదం నోట్లో తల పెట్టి, ప్రమాదంలోనే బతుకుతానంటే వొప్పుకోవాలా? అంతగా ఉద్యోగం చేయాలని ఉబలాటం ఉంటే, ఏ బ్యాంకు లోనో, టీచింగ్‌లోనో చేరిపోక. పెళ్లి చేసుకుని హాయిగా పిల్లా పాపలతో గడపడం పోయి ఆపదలతో ఆడుకుంటానంటావు. జర్నలిస్టు అంటే ఎక్కడెక్కడో తిరగాలి, ఎన్నెన్ని ప్రమాదాలో ఎదుర్కోవాలి. అవన్నీ నీకవసరమా?' అంటూ అందరూ బుద్ధి చెప్పబోతే చెవులు మూసుకుందని 'ఎంత మకురు ఈ పిల్లకు?' అనుకున్నావు కదూ. ఆ పిల్ల ఎంత స్పష్టంగా చెప్పింది 'నాకు జర్నలిజమంటే ప్యాషన్‌. అందులోనూ ఇన్వెస్టిగేటివ్‌ జర్నలిజ మంటే ఇంకా ఇష్టం. ఆడవాళ్ళు 'ఇల్లు', 'పెళ్లి', 'పిల్లలు', 'బరువులూ', 'బాధ్యతలూ', తొక్కా తోలూ అంటూ నన్నాపొద్దు.' అని కుండ బద్దలు కొట్టేసింది.
బిందు గుర్తొస్తోందా మళ్ళీ? తన చదువు గురించి మొదట్నుంచీ అంతే కచ్చితంగా ఉండేది కదూ. అధికారిగా ఎంత ఆత్మవిశ్వాసంతో, మిగిలిన మగ ఉద్యోగులతో పాటు ఎంత దర్పంగా కూర్చుంది! నీ చదువు ప్రతి అడుగులో ఇంటి అవసరాలు తీర్చడానికేగా ఉపయోగపడింది. అసలు నీకంటూ ఏ చదువు చదవాలనే ధ్యాసెక్కడుంది? ఎప్పుడన్నా నీకంటూ ఒక ఇష్టమన్నా ఉందా? మొదట్నుంచీ ఏం చదవాలో ఎంత చదవాలో నీ ప్రమేయం లేకుండానే నిర్ణయింపబడింది. పాత్ర మారిన ప్రతిసారీ అందులో చేరుతున్న పాలలా నీ రూపమూ మారిపోయింది. నీదంటూ ఓ రూపమేది? చివరికి నీ కూతుర్నీ నీలాగే చేస్తివి. మారింది చదువే కానీ, ప్రయోజనం మాత్రం అదే. ఇంటికి, కుటుంబానికి ఏం అవసరమో అదే మీది. ఒక్కసారి నువ్వూ, నీ కూతురూ అనే సంగతి పక్కన పెట్టి చూడు. నీ దగ్గర చదువుకున్న ఆడపిల్లలు రెక్కలు విప్పుకున్న విహంగాల్లా కోరిన తీరాలకు చేరడం లేదూ. అంతెందుకు? బిందుకు, నీకూ ఎంత తేడా! ఎంత ఆత్మవిశ్వాసం బిందులో. ఇల్లాలి చదువు ఇంటికి దీపమైతే, ఇంటాయన చదువు ఊరిని వెలిగించాలా? ఏం నువ్వు నింగిలో సూర్యబింబమై ప్రకాశిస్తే వెలుగులు చిమ్మవా? సరే నీ కథ, నీ కూతురు కథ ఎలాగో గడచిపోయాయి. ఇక నీ మనవరాలు స్వయంప్రకాశమై వెలగాలనుకుంటోంది. తప్పేముంది? ఆ వెలుగులో లోకాని కెన్ని అద్భుతాలు చూపించబోతోందో! చూపించనీ. ఎన్ని చీకట్లు తొలగించబోతోందో! తొలగించనీ.
ఏంటాలోచిస్తున్నావు? రెక్కలు విప్పుకొని స్వేచ్ఛగా విహరిస్తున్న విహంగాలు కళ్ళ ముందు కదులుతున్నాయా? ఎక్కడికిలేస్తున్నావు? అరె, మనవరాలి దగ్గరికా? కొంపదీసి హాయిగా నిద్రపోతున్న నీ మనవరాలిని నిద్ర లేపుతావా ఏమిటి? మంచం పైనా, చుట్టూ అడ్డదిడ్డంగా పుస్తకాలేసుకొని ఎలా నిద్రపోతోందో చూడు. ఓహౌ, పుస్తకాలు సర్దిపెడుతున్నావా? పెట్టు పెట్టు, నీ పని అదే కదా. ఏంటంత తదేకంగా చూస్తున్నావు?
ఓ మనవరాలేసిన బొమ్మా?
రెక్కలు విప్పుకొని మేఘాల పైన ఎగురుతున్న పక్షి...
కిందేదో రాసుందే.
Freedom lies in being bold     - Robert Frost
'స్వేచ్ఛ, భయం ఒకే వొరలో వొదగవు.'
- స్వేచ్ఛ
స్వేచ్ఛ గురించి ఒక్క మాటలో ఎంత గొప్పగా చెప్పింది కదూ, నీ మనవరాలు స్వేచ్ఛ. ఇంకా తన స్వేచ్ఛకు సంకెల వేయాలనే ఉందా నీకు? లేకపోతే తనకు తోడుగా కుటుంబానికి ఎదురు నిలుస్తావా?