మాణిక్య వీణ విశ్వం దార్శనికత

డా. సుంకర గోపాలయ్య
94926 38547

మీసరగండ విశ్వరూపాచారి పుట్టుపూర్వోత్తరాలు గురించి ఇక్కడ ప్రస్తావించడం లేదు. పుట్టిన క్షణాలు గొప్పవని, లేదా అల్పమైనవని నేను భావించడం లేదు. 24 గంటలూ మనకు మంచివిగా ఉంటాయి. ఎప్పటి వరకు అంటే మనకంతా అనుకూలంగా జరుగుతున్నంత వరకు. ఏదైనా తేడా వస్తే ఇంగ్లీషులో గుడ్‌ క్షణాలు అనుకున్నవి గడ్డు క్షణాలు అయిపోతాయి. 'దుర్ముహూర్తం' అని క్యాలెండర్‌ తిప్పుతాం. రాహుకాలాలు, యమగండాలు వెతుకుతాం. నక్షత్రాలను, రాశులను లెక్కిస్తాం. కాలం మీద నెపాన్ని నెట్టేస్తాం. తరాలుగా ఇది మనకు బాగా అలవాటైన పని. సులభం కూడాను. కాలానికి నోరు లేదు కదా...
మన తెలుగునాట ఈ నెపాన్ని నెట్టడం వెన్నతో కాదు, బూస్ట్‌, హార్లిక్స్‌, సెరిలాక్స్‌తో పెట్టిన విద్య. కనుక 'విశ్వం' గారి జన్మదిన, స్థల కాలాదులను ఇప్పటికి చాలామంది మన ముందుంచారు. కనుక నేను మానుకున్నాను. ఈ 'కాలం' గురించి ఎందుకిలా అంటున్నానో చివరిలో మళ్ళీ చెప్తాను.
మనకు ఇంకో వ్యాధి కూడా ఉంది. కరోనా కాదు, ఒక రచయితను ఒక ప్రసిద్ధి చెందిన రచనకు కట్టేసి ఊరుకోవడం. దాని చుట్టూనే తిరగడం. దాన్ని మాత్రమే మోయడం. అక్కడికి పరిమితం చేసేసి పెన్ను దులుపుకోవడం. అందుకే విశ్వరూపాచారిని పెన్నేటి పాటతో ఆపేసాం. పెన్నెట్లో వదిలేశాం. నిజానికి ఆయన సాహిత్యంలో విశ్వరూప ప్రదర్శన చేశారు. అది మాయ కాదు. కంటికి కనిపించే విశ్వరూప దర్శనం. 'ఆంధ్రప్రభ' పత్రికలో 20 ఏళ్లపాటు 'మాణిక్యవీణ' శీర్షికతో.. వ్యాసాలు, కవితలు రాశారు. 'మాణిక్యవీణ'ను ఆయన అన్ని విధాలా మీటారు.
అందులో ఆయన పంచిన భావాలు, అభిప్రాయాలు ఇప్పటికీ 'సమకాలీనత'ను కోల్పోలేదు. కరెంట్‌ ఎఫైర్స్‌లానే ఉన్నాయి. గొప్ప రచనకు సార్వకాలీనత కూడా ఒక లక్షణం. మాణిక్యవీణలోని అంశాలు వేడిగా ఉన్నాయి. తాజాగా ఉన్నాయి. మెదడును చురుకు చేసేవిగా ఉన్నాయి. హృదయాన్ని సున్నితం చేస్తాయి. మాణిక్యవీణ అనడంలో ఆయన ఉద్దేశం ఏంటోగానీ... అది అగ్నివీణ... జ్వాలాతోరణం. నిక్కచ్చి భావాల హృదయతంత్రి.
మాణిక్యానికి 'కెంపు' అనే అర్థం ఉంది. రక్తవర్ణంలో ఉంటుంది. విప్లవం రంగు. వ్యవస్థలో ఒక సమూల ప్రక్షాళన.. ఒక కొత్త సమాజాన్ని ఆకాంక్షించే క్రమంలో బహుశా ఈ శీర్షికకు... ఈ పేరు ఎంచుకున్నారేమో! ఈ ధారావాహిక వెనుక ఉన్న తాత్విక ధృక్పథాన్ని విశ్వంగారు ఇలా అన్నారు : 'చుట్టూ ఉన్నవారిలో మంచితనం పెంపొందాలి. అందరూ సుఖంగా ఉండాలి. ఉత్తమ మానవ వ్యవస్థ ఏర్పడాలి.'
'మాణిక్యవీణ'కు సిలబస్‌ ఏంటి అని పరిశీలిస్తే ...
1. నైతిక ప్రవర్తన 2. ధన కాంక్ష 3. అధికార వ్యామోహం 4. రాజకీయ స్థితిగతులు 5. స్మ ృతులు 6.తాత్త్వికత 7.కాల స్పృహ 8. ఆరోగ్యం / వినోదం / విషాదం / ఉత్సాహం / దిశా నిర్దేశం ...
ఇలా అనేక అంశాలను నిత్యనూతనంగా పాఠకులకు అందించారు విశ్వం.
విశ్వం కలం 'అశ్వం' దౌడుతో శైలి విన్యాసం చూపింది. అయితే మాణిక్యవీణ శీర్షికతో రాసిన అన్ని వ్యాసాలను కలిపి... ఒక పుస్తకంగా తీసుకురాలేకపోవడం దురదృష్టం కాదు గానీ లెక్కలేనితనం. గుట్టలు గుట్టలు పోసిన మన నిర్లక్ష్యానికి గొప్ప ఉదాహరణ.. ఆ తరంలో ఎవరూ ఆ పని చేయకపోవడం గొప్ప దారుణం. వెతుకుతూ ఉంటే అక్కడక్కడా కొన్ని దొరుకుతూ ఉన్నాయి. నాకు దొరికిన కొన్ని వ్యాసాల ఆధారంగా అందులోని తాత్త్వికతను, దార్శనికతను చూపే ప్రయత్నం చేస్తాను.
మానవ పరిణామంలోని సౌందర్యాన్ని, కృషిని, సాధన సంపత్తిని, తాత్త్వికతను 'విశ్వం' ఎంత హృద్యంగా చెప్పారో... ఈ కింది వచన కవితను పరిశీలిస్తే తెలుస్తుంది.
''మంత్రాలతో చింతకాయలు/ రాలనప్పుడు
పద్య సంత్రాసంలో చింతలు/ పారిపోతాయా?
మంత్రాలతో జబ్బులు/ నయం కానప్పుడు
తంత్రాలతో సమాజ రుగ్మతలు/ దారికి వస్తాయా?
అంటే అనవచ్చు/ ఔనని కొందరితో/ అనిపించనూ వచ్చు...''
ఇలా మొదలైన కవిత - ఒక ప్రవాహంలో సాగి మానవ జీవన పరిణామ వికాసాన్ని, ప్రకృతి, కళలు, విజ్ఞాన కాంతులు కలసి మన జీవన ప్రస్థానాన్ని జ్ఞప్తికి తెస్తుంది. మనిషి కాలగర్భంలో కలిసినా, అతని మేధలోంచి ఆవిష్క ృతమైన కళ, కవిత్వం, విజ్ఞానం సకల మానవాళికీ దిశానిర్ధేశం చేస్తాయి. మానవుణ్ణి శాశ్వతుణ్ణి చేస్తున్నాయి.
''చిన్నవాడు మానవుడు/ చిరంజీవి మానవుడు
చిరంతనుడు మానవుడు
అనాదిగా నడుస్తున్న ఈ/ మహాప్రస్థానంలో
అతగానిని వదలని/ జతలు కళా కవితా
జ్ఞానం విజ్ఞానం'' అని నిర్ధారణ చేస్తారు.
మనిషి గుహల్లో నివసించేనాడే గోడలపై గుర్రాలూ, జింకల బొమ్మలు గీసుకున్నాడు. పాడటం నేర్చుకున్నాడు. కాలికి గజ్జె కట్టాడు. చక్రం కనుక్కున్నాడు. నిప్పును కనుక్కున్నాడు. ఇవన్నీ పరిణామక్రమంలో శుభదినాలుగా ఇందులో విశ్వం పేర్కొంటూ...
''కిలకిలలు మాని కలభాషలు నేర్చుకున్నరోజు
అలతి మాటలతో పదాలల్లుకున్న రోజు
కలమ ధాన్యం పండించుకున్న రోజు
కళలు పండించుకున్న రోజు
అన్నీ గొప్ప రోజులే/ మానవ చరిత్రలో
అన్నీ అసాధారణ పర్వదినాలే...'' అని చెప్పి ఆదిమదశ నుంచి ఆధునిక దశ వరకు స్మరించుకున్నారు.
30-2-83న రాసిన వ్యాసంలో త్యాగధనులు గురించి ఆయన ప్రస్తావన చేశారు. ఆయన ఏ అంశం ముట్టుకున్నా దాన్ని సరాసరి గుండెల్లోకి ప్రవహింపజేస్తారు. పరోపకారం గురించి ఆయన చెబుతూ - 'ఏదో ఒక లక్ష్యం కోసం తమ సర్వస్వం ధారపోసి అదే తమ జన్మ సార్ధకతకు దారి తీస్తుందని మహాత్ములు భావిస్తారు. వారి మంచి పనుల వల్ల చరిత్రలో నిలిచిపోతారేగానీ, అందుకని వారా పనులు చెయ్యరు. ఇలాంటి సందర్భాల్లో మనం 'కారణ జన్ములు' అని సరిపెట్టుకుంటాం. గానీ విశ్వంగారి ఆలోచన కొత్తగా ఉన్నట్లు గమనించవచ్చు. ఈ చిన్న వ్యాసంలోనే ఆయన ఒక సుభాషిత పద్యాన్ని, జీమూతవాహనుడి కథని తార్కాణంగా చూపారు. ఇలాంటి శీర్షికలు నిర్వహించాలంటే కత్తి మీద సాము. కానీ విశ్వంగారు తనకున్న అధ్యయనం, ఆత్మవిశ్వాసంతో అక్షరాలను శాశ్వతం చేశారు. ఇంకో వ్యాసంలో 'లక్ష్యసిద్ధి' కోసం యువతకు చక్కని ప్రబోధం చేస్తూ, లక్ష్యసాధనలో అదృష్టం మీద ఆధారపడకూడదు, లక్ష్యం మీద మొదటి నుంచి గురి ఉండాలి. లక్ష్యం ఆకాశానికి నిచ్చెన వేసేది కాకుండా - గొప్ప విశ్వాసంతో ముందుకెళితే చక్కటి దారి దొరుకుతుంద'ని అంటారు.
14.02.1968న ఆయన రాసిన వ్యాసంలో శారీరక రోగాల గురించి గాక సాంఘిక రోగం గురించి సూటిగా ప్రశ్నించారు. సమాజ స్థితి 'అనారోగ్య గ్రస్తం'గా ఉండటం గురించి కలత చెందారు. సాంఘిక రోగాలకు మూలకారణం కనుగొని, నాయకులు ప్రజల సమస్యలను శాశ్వతంగా దూరం చేయడం గురించి ఆలోచన చేయాలని సూచించారు. సామాన్యుల జీవితం మెరుగుపడకపోవడం గురించి ప్రశ్నిస్తూ... ''అవును - కొత్తగా స్వతంత్రమైన దేశం సవాలక్ష సమస్యలను ఎదుర్కొనవలసి వస్తుంది. వందలాంది ఏండ్లు పరిపాలన వలన కలిగిన పరిణామాలను నిమిషాల్లో తొలగించాలంటే సాధ్యం కాదు. కానీ 20 ఏళ్ళు అయినా ఇలానే ఉంటే వినేవారికైనా, చెప్పేవారికైనా విసుగు కనిపించదా! సామాన్య జీవన స్థితిగతులను అలానే ఉంచేసి.. 'రేపు నీది రేపు నీది/ రెక్కలు ముడవకు నేస్తం' అంటే ఎలా?'' అని నిక్కచ్చిగా అడిగారు. నాయకులకు ఉండాల్సిన 'దూరదృష్టి' గురించి చురకలు అంటించారు.
ప్రారంభంలోనే అనుకున్నట్టుగా మళ్ళీ మనం కాలం దగ్గరకి వద్దాం. ''అయ్యవారు లేకపోతే అమావాస్య ఆగుతుందా! కోడి కూయకపోతే తెల్లవారకపోతుందా? తినడానికి ఏమీ లేదని ఆకలి వేయకపోతుందా? నీకోసం పొద్దు నిలిచిపోతుందా! కాలానిది చక్రగతో, వక్రగతో గానీ అది మాత్రం ఎక్కడా, ఎప్పుడూ ఆగదు.'' ఈ ప్రారంభం 1-8-84న ప్రచురితమైన వ్యాసంలోనిది. ఈ వ్యాసంలో మనిషి తనవల్ల జరిగిన మంచినో, చెడునో కాలం మీద తోసేయడం గురించి వ్యంగ్యంగా రాశారు.
మనం టైం బాగాలేదు, మా వాడికి గ్రహబలం తగ్గింది, గురుగ్రహం ఆగ్రహంగా ఉన్నాడంట, ఏలిన నాటి శని నడుస్తుందంట.. ఇలాంటి మాటలు వింటూ ఉంటాం. సైన్స్‌ ఇంత అభివృద్ధి చెందినా, మన జీవితాలు గ్రహాలు చుట్టూ తిప్పేసుకుని, ఏవేవో ఉపచారాలు, పూజలు చేసేస్తుంటాం. వీటిని విస్పష్టంగా ఖండించారు విద్వాన్‌ విశ్వం.
''ఇంతకూ ఏదీ తన వల్ల చెడింది అనుకోవడం మనిషికి ఇష్టం ఉండదు. ఆ బాధ్యతను కాలం మీదనో, విధి మీదనో, అదృష్టం మీదనో తోసివేస్తే ఏ గొడవ వుండదని అతని భావన'' అని విశ్వం చెప్తారు ఆ వ్యాసం ముగింపులో.
''ఏమైనా ఈ కాలం సర్వ నిరపేక్షంగా మంచీ కాదు, చెడూ కాదు. సుదీర్ఘమూ కాదు, మహాభారమూ కాదు, తేలికా కాదు. అసలు నడవనిదీ కాదు. ఒకే కాలం ఆయా పరిస్థితులను బట్టి అన్ని విధాలుగా కానవస్తుంది. ఆ కాలం వీటినన్నిటిని పట్టించుకుంటూ కూచోదు. దాని దారి దానిది.'' 18-8-71న రోదసీయాత్రల నేపధ్యంలో రాసిన వ్యాసంలోని మాటలివి. ఈ భావాలు ఇప్పటికీ వర్తిస్తాయి. ఆధునిక మూఢత్వం వర్ధిల్లేలా పాలకులే పనిగట్టుకొని పనిచేస్తున్న ఈకాలంలో మరింత ఎక్కువగా మనల్ని జాగురుక పరుస్తాయి.
విశ్వంగారి శైలి రసఝరీ ప్రవాహంలా సాగి, చివరిలో ఒక్క 'ఫ్లాష్‌' లాంటి వాక్యం వెలుగులోకి తీసుకుపోతుంది. దారిని స్పష్టంగా చూపుతుంది. ఆయన యుద్ధం గురించి రాశారు. రైతుల పక్షాన మాట్లాడారు. సామాన్యుల గొంతుగా ఉన్నారు. వైజ్ఞానిక మార్గాన్ని చూపారు. తార్కిక ఆలోచన కలిగించారు. దేశభక్తిని బోధించారు. ఏం రాసినా నిజాయితీగా రాశారు. ఈ కాలంలో కూడా అవి వాటి సార్థకతను కోల్పోలేదు. ఇప్పుడు చదివినా అవి తాజాగానే ఉన్నాయి. ఇంకా చెప్పాలంటే- ఇప్పుడు మరింత పఠనీయ ఆవశ్యంగా ఉన్నాయి. 1915 అక్టోబరు 21న జన్మించిన విద్వాన్‌ విశ్వం ... 1987 అక్టోబరు 19న కన్నుమూశారు.